QueſtioCLXXXIX
¶ Preterea. Quilibet debet vitare id ex quo ſcandaluꝫlum ſequitur. ⁊ alijs datur malum exemplum. ſed ex hocꝙ aliquis poſt religionis ingreſſum egreditur ⁊ ad ſeculum redit. malū exemplū ⁊ ſcandalū alijs generat̉ qͥ retrahuntur ab ingreſſu ⁊ ꝓuocant̉ ad exitum. ergo videt̉ ꝙille qui ingredit̉ religionē vt votum impleat quod priusfecit teneat̉ ibi perpetuo remanere. ¶ Pre. Uotum religionis reputat̉ votū perpetuū. ⁊ ideo tꝑalibꝰ votis p̄fert̉.vt dictū eſt. hoc autem non eſſet ſi aliquis voto religionisemiſſo ingrederet̉ cū ꝓpoſito exeundi. videt̉ ergo ꝙ ille q̄vouet religionis ingreſſum teneat̉ in religione etiam perpetuo remanere. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ votum ꝓfeſſiōis ꝓpt̓hoc ꝙ obligat hominē ad hoc ꝙ perpetuo in religione remaneat preexigit annū ꝓbatiōis qui nō p̄exigit̉ ad votuꝫſimplex quo aliquis ſe obligat ad religionis ingreſſum.ergo videt̉ ꝙ ille qui vouet religionē intrate ꝓpter hoc n̄teneatur perpetuo ibi remanere. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ obligatio voti ex voluntate ꝓcedit. namⁿ vouere voluntatis eſt.vt Aug. dicit. intantū ergo fertur obligatio voti inquantum ſe extendit voluntas ⁊ intentio vouentis. ſi ergo vouens intendit ſe obligare non ſolū ad ingreſſum religionis ſed etiam ad perpetuo remanendū tenetur perpetuore mauere. ſi autem intendit ſe obligare ad ingreſſum religionis cauſa exꝑiendi cū libertate remanēdi vel non remanendi. manifeſtū eſt ꝙ remanere non tenet̉. ſi ꝟo ī vouendo ſimplicit̓ de ingreſſu religionis cogitauit abſqꝫ hͦꝙ cogitaret de libertate exitus vel de perpetuitate remanendi. videtur obligari ad ingreſſum religiōis ẜm formāiuris cōis. que eſt vt ingrediētibꝰ detur annus ꝓbationisvnde non tenet̉ perpetuo in religione ꝑmanere ¶ Ad. i.ergo dd̓m ꝙ melius eſt intrare religionem animo ꝓbādiqꝫ penitus non intrare. quia ꝑ hoc diſponit̉ ad perpetuo remanendū. nec tamen intelligit̉ aliquis retro ire velaſpicere. niſi qn̄ pretermittit id ad qd̓ ſe obligauit. alioquin quicūqꝫ per aliqd̓ tempus facit aliqd̓ bonū opus ſinon ſemper id faciat eſſet ineptus regno dei. quod pateteſſe falſum. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ille qui religionē ingredit̉ ſiexeat p̄ſertim ex aliqua rationabili cauſa nō generat ſcandalum nec dat malū exempluꝫ. ⁊ ſi alius ſcandalizet̉ eritſcandalū paſſiuū ex eius parte. non autē actiuū ex parteexeuntis. quia fecit quod licitū erat ei facere ⁊ qḋ expediebat ei ꝓpter rationabilē cauſam. puta infirmitatē aut debilitate aut aliquid huiuſmodi. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ ille quiintrat vt ſtatim exeat non videt̉ ſatiſfacere voto ſuo. qꝛ ipſe in vouendo hoc non intendit. ⁊ ideo tenet̉ mutare ꝓpoſitum. vt ſaltem velit exꝑiri an ei expediat in religiōe remanere. nō aūt tenet̉ ad perpetuo remanendū.Ad quintum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ pueri non ſint recipiēdi in religiōe. quia extra d̓regula. ⁊ tranſeun. ad reli. dicit̉ Nullus tondeat̉ niſi legitima etate ⁊ ſpontanea volūtate. ſed pueri non videnturhabere legitimā etatem nec ſpontaneā voluntatē. qꝛ nonhabent perfecte vſum rationis. ergo videt̉ ꝙ non ſint inreligione recipiēdi. ¶ Pre. Status religionis videt̉ eſſeſtatus penitētie. vnde ⁊ religio dicit̉ a religando vel a reeligendo. vt Aug. dicit. x. de ciuitate dei. ſed pueris nō cōuenit penitētia. ergo videt̉ ꝙ non debeant religioneꝫ intrare. ¶ Pre. Sicut aliquis obligat̉ iuramēto ita ⁊ voto. ſed pueri ante annos quattuordecim nō debēt obligari iuramēto. vt habet̉ in decritis. xxij q. i. c. pueri. ⁊. c. honeſum. ergo videtur ꝙ nec etiam ſint voto obligandi.
Pre. Illicitū videt̉ obligare aliquē tali obligatione quepoſſet iuſte irritari. ſed ſi aliqui impuberes obligant ſe religioni poſſunt retrabi a parentibꝰ vel tutoribꝰ. dicit̉ eniꝫin decretis. xx. cauſa. q. iij. ꝙ puella ſi ante duodecim etatis annos ſponte ſua ſacrū velamen aſſumpſerit. poſſūtſtatim parentes eius vel tutores id factū irrituꝫ facere ſivoluerint. illicitum eſt ergo pueros p̄ſertim ante annospubertatis ad religionē reciꝑe vel obligare. ¶ Sed contra ē qd̓ dic̄ dn̄s Matth. xix. Sinite ꝑuulos ⁊ nolite eoſꝓhibere ad me venire. quod exponens Origenes ſuperMatth. dicit. ꝙ diſcipuli Ieſu priuſqͣꝫ diſcant rationemiuſticie rep̄hēdūt eos qui pueros ⁊ infantes offerūt chriſto. dn̄s aūt exhortat̉ diſcipulos ſuos ꝯdeſcēdere vtilitatibus pueroꝝ. hoc ergo attendere debemꝰ ne eſtimatiōe ſapientie excellentioris ꝯtemnamꝰ quaſi magni puſillos eccleſie ꝓhibētes pueros venire ad Ieſum. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙſicut ſupͣ dictū eſt. duplex eſt religiōis votū. Unū ſimplex quod ꝯſiſtit in ſola ꝓmiſſiōe deo facta que ex interiori mentis deliberatiōe ꝓcedit. ⁊ hoc votū habet efficaciāex iure diuino qd̓ tamē duplicit̓ impediri p̄t. Uno mododefectū deliberatiōis. vi̓ patet ī furioſis quoꝝ vota nōſunt obligatoria. vt habetur extra de regula. ⁊ tranſeun.ad reli. c. ſicut tenor. ⁊ eadem eſt ratio de pueris qui nōdum habent debitum vſum rationis per quem ſunt dolicapaces. quem quidē pueri habent vt frequentiꝰ circa qͣrtumdecimū annū. puelle ꝟo circa duodecimū. qui dicuntur anni pubertatis. in quibuſdā tamen anticipat̉ ⁊ in qͦbuſdam tardatur ẜm diuerſam diſpoſitionē nature. Aliomodo impeditur efficacia ſimplicis voti ſi aliqͦs deo voueat qui non eſt ꝓprie poteſtatis. puta ſi ſeruus etiā vſūrationis habens voueat ſe religionē intrare. aut etiam ordinetur ignorante dn̄o. poteſt enī hoc dn̄s reuocare. vthabetur in decretis diſ. xliiij. c. ſi ſeruus. ⁊ quia pueri velpuelle infra pubertatis annos naturalit̓ ſunt in poteſtate patris quantū ad diſpoſitionē ſue vite. poterit pat̓ votum eoꝝ reuocare vel acceptare ſi ſibi placuerit vt exp̄ſſedicit̉ de muliere Numeri. xxx. ſic gͦ ſi puer an̄ annos pub̓tatis ſimplex votū emittat anteqͣꝫ habeat plenū vſum rōnis. nō obligat̉ ex voto. ſi aūt habeat vſum rōnis an̄ annos pub̓tatꝭ obligat̉ qͥdē quantū in ſe ē ex ſuo voto. tam̄pōt obligatio remoueri ꝑ auctoritatē pr̄is in cuius ptāteadhuc exiſtit. qꝛ ordinatio legis qͣ vnꝰ hō ſubdit̉ alteri reſpicit id qd̓ in pluribꝰ accidit. ſi ꝟo ānos pub̓tatꝭ excedatnō pōt reuocari aucͣtoritate parētū. ſi tn̄ nodū haberꝫ plenū vſum rōnis nō obligaret̉ qͦ ad deū. Aliud aūt ē votuꝫſolēne qd̓ facit monachū vel religioſuꝫ. qd̓ quidē ſubditurordinatiōi eccleſie ꝓpt̓ ſolēnitatē quā hꝫ annexā. ⁊ qꝛ eccleſia reſpicit id qd̓ in pluribꝰ ē. ꝓfeſſio an̄ tꝑs pub̓tatꝭ facta quantūcunqꝫ aliqͥs habeat vſum rōnis plenuꝫ vel ſitdoli capax nō hꝫ ſuū effectū vt faciat ꝓfitēte iam eſſe religioſum. ⁊ tn̄ licꝫ an̄ pub̓tatꝭ ānos ꝓfiteri nō poſſint. pn̄ttn̄ cū volūtate parentū in religiōe recipi vt nutriant̉ ibidem. ſicut de Iohanne baptiſta legitur Lu. .i. ꝙ puer creſcebat ⁊ ꝯfortabatur ſpiritu ⁊ erat in deſertis. vnde ſicutGrego. dicit in. ij. dialogorum. beato Benedicto romaninobiles ſuos filios omnipotenti deo nutriendos dare ceerunt. quod eſt valde expediens. ẜm illud Threno. iij.Gonum eſt viro cum portauerit iugum ab adoleſcentiaſua. vnde ex communi conſuetudine pueri applicanturillis officijs vel artibus in quibus ſunt vitam acturi. IAd .i. ergo dicendum ꝙ legitima etas ad hoc ꝙ aliquistondeatur cum voto ſolenni religiōis eſt tꝑs pubertatꝭ in