QueſtioCLI
Uidetur ꝙ ebrietas ſit grauiſſimum peccatorum. Dicitenī Chriſo. ꝙ nihil ita eſt demoniacum ſicut ebrietas etlaſciuia q̄ eſt mater omnium vitiorum. ⁊ in decre. dicit̉.diſ. xxxv. Ante om̄ia clericis vetatur ebrietas q̄ omniumvitiorum radix ⁊ nutrix eſt. ¶ Pre. Ex hoc dicitur aliqͥdeſſe peccatum ꝙ bonum ratōnis excludit. ſed hoc maximefacit ebrietas. ergo ebrietas eſt maximum peccatorum.Pre. Magnitudo culpe ex magnitudine pene oſtēditurſed ebrietas videtur eſſe maxime punita. dicit enī Ambr.ꝙ non eſſet in homine ſeruitus ſi nō fuiſſet ebrietas. ergoebrietas eſt maximū peccatoꝝ. ¶ Sed contra eſt ꝙ ẜmGreg. vitia ſpūalia ſunt maiora qͣꝫ carnalia. ſed ebrietascontinetur inter vitia carnalia. ergo non eſt maximū peccatorum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ex hoc dicitur aliquid eſſe malūꝙ priuat bonum. vnde quanto maius eſt bonum qd̓ priuatur per malum. tanto maluꝫ grauius ē. Manifeſtum ēautem ꝙ bonum diuinum eſt maius qͣꝫ bonum humanuꝫ⁊ ideo peccata que ſunt directe contra deuꝫ ſunt grauiora.peccato ebrietatis. quod directe opponitur bono rōnis humane. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ad peccata intꝑantie maxīehomo habet pronitatem ꝓpter hoc ꝙ huiuſmodi ꝯcupiſcētie ⁊ delectationes connaturales nobis ſunt. ⁊ ẜm hoc dicuntur huiuſmodi peccata eſſe maxime amica diabolo. nōquia ſint alijs grauiora. ſed quia ſunt aput homines frequentiora. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ bonuꝫ rōnis impeditur dupl̓rUno modo per id quod eſt contrarium rōni. Alio modoꝑ id quod aufert vſum rōnis. plus autem habet de rōnemali id quod contrariat̉ rōni qͣꝫ quod ad horam vſum rōnis aufert. Uſus enī rōnis poteſt eſſe ⁊ bonus ⁊ malus qͦtollitur per ebrietatem. ſed bona virtutum que tolluntur ꝑea que contrariantur rōni. ſunt ſemper bona. ¶ Ad. iij.dd̓m ꝙ ſeruitus eſt conſecuta ex ebrietate occaſionaliter.inquantum Cham maledictionē ſeruitutis in ſua poſteritate accepit per hoc ꝙ irriſit patrem inebriatum. non aūtuitus fuit directe pena ebrietatis.Ad quartū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ ebrietas nō excuſet a peccato. Dicit enī ph̓sin. iiij. ethi. ꝙ ebrius meretur duplices maledictiones. ergo ebrietas magis aggrauat peccatuꝫ qͣꝫ excuſet. ¶ Pre.Non excuſatur peccatū per peccatum ſed magiſ augeturebrietas autem eſt peccatum. ergo non excuſat a peccato.¶ Pre. Pbūs dicit in. vi. ethicoꝝ ꝙ ſicut ratio hominiſligatur per ebrietatem. ita ligatur per concupiſcentiam.ſed concupiſcentia non excuſat a peccato. ergo etiam neqꝫebrietas. ¶ Sed contra eſt ꝙ Loth excuſatur ab inceſtupropter ebrietatem. vt Augu. dicit contra Fauſtum. ¶Rn̄. dd̓m ꝙ in ebrietate duo attenduntur ſicut dictum ēſcilicet defectus conſequens. ⁊ actus precedens. Ex ꝑteautem defectus conſequentis in quo ligatur vſus rōnis.ebrietas habet excuſare a peccato inquantum cauſat inuoluntarium per ignorantiam. Sed ex parte actus precedentis videtur eſſe diſtinguendū. quia ſi ex actu illo p̄cedente ſubſecuta eſt ebrietas ſine pctō. tunc peccatū ſeq̄nstotaliter excuſatur a culpa ſicut forte accidit d̓ Loth. ſi aūtactus p̄cedens fuit culpabilis. ſic non totalit̉ aliquiſ excuſatur a pctō ſequenti. quod .ſ. reddit̉ voluntarium ex volūtate p̄cedentis actus. inquantū .ſ. aliquis dās operam reiillicite incidit in ſequens pctm̄. diminuit̉ tn̄ pctm̄ ſequēſſicut ⁊ diminuit̉ rō voluntarij. Unde Aug. dicit ꝯͣ Fauſtum. ꝙ Lothculpandus eſt. non qͣꝫtū ille inceſtus. ſꝫ qͣꝫtum ebrietas meruit. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ phūs nō dic̄
ꝙ mereatur grauiorē maledictōnē ebriuſ. ſed ꝙ mereat̉duplicem maledictōeꝫ ꝓpter duplex peccatū. Uel pote ſtdici ꝙ loquitur ẜm legem cuiuſdā pictaci. qui vt d̓r in. ij.polit. ſtatuit ꝙ ebrij ſi ꝑcutterent plus punirent̉ qͣꝫ ſobrijquia pluries iniuriant̉. in quo vt Ariſto teles ibidē dicitvidetur magis reſpexiſſe ad vtilitatem .ſ. vt cohiberent̉ īiurie qͣꝫ ad veniam quā oportet habere de ebrijs ꝓpter hocꝙ non ſunt ſui compotes. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ebrie tas habetexcuſare peccatū. non ex ꝑte qua eſt pctm̄. ſed ex parte defectus conſequentis vt dictum eſt. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ concupiſcentia non totaliter ligat rationem ſicut ebrietas. niſiforte ſit tanta ꝙ faciat hominem: inſanire. ⁊ tn̄ paſſio concupiſcentie diminuit peccatum. quia leuius eſt ex infirmitate qͣꝫ ex malicia peccare.¶ Queſtio. CLIEinde conſiderādūeſt de eaſtitate. Et prīo d̓ ip̄a virtute caſtiratꝭſcd̓o de virginitate q̄ eſt pars caſtitatis. tertiode luxuria que eſt vitiū oppoſitum. Circa primūquerūturquattuor. primo vtrum caſtitas ſit virtus. ſcd̓o vtrum ſitvirtus generalis. tertio vtrū ſit virtus diſtincta ab abſtinētia. quarto quō ſe habeat ad pudicitiam.Ad primuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ caſtitas non ſit virtus. Loquimur enim nūcde virtute anime. ſed caſtitas videtur ad corpus pertinere. dicitur enim aliquis caſtus ex eo ꝙ aliqualiter ſe habet ad vſum quarundam corporis partium. ergo caſtitasnon eſt virtus. ¶ Pre. Uirtus eſt habitus voluntariꝰvt dicitur in. ij. ethicoꝝ. ſed caſtitas non videtur eſſe aliquid voluntarium cum per violentiam auferri videaturmulieribus violenter oppreſſis. ergo videtur ꝙ caſtitasnon ſit virtus. ¶ Pre. Nulla virtus eſt in infidelibusſed antiqui infideles ſunt caſti. non ergo caſtitas eſt virtus. ¶ Preterea Fructus a virtutibꝰ diſtinguuntur. ſedcaſtitas inter fructus ponitur vt patet Gal. v. ergo caſtitas non eſt virtus. ¶ Sed contra eſt quod Auguſtinusdicit in li. de decem cordis. Cum debeas in virtute precedere vxorem quoniam caſtitas eſt virtus. tu ſub vno impetu libidinis cadis. ⁊ vis vxorem tuam eſſe victricem.¶ Reſponſio. dicendum ꝙ nomen caſtitatis ſumiturex hoc ꝙ per rationem cōcupiſcentia caſtigatur que ad modumpueri eſt refrenanda. vt patet per philoſophum in.iij. ethicoꝝ. In hoc autem ratio virtutis humane conſiſtitꝙ ſit aliquid ẜm rationem modificatum. vt ex ſupra dictis patet vnde manifeſtum eſt caſtitatem eſſe virtutem¶ Ad primum ergo dicendum ꝙ caſtitas conſiſtit quidem in anima ſicut in ſubiecto. ſed materiaꝫ habet in corpore. pertinet enim ad caſtitatem vt ẜm iudicium rationis ⁊ electionem voluntatis aliquis moderate vtatur corporalibus membris. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ ſicut Auguſtinus dicit in primo de ciuitate dei. propoſitoanimi permanente per quod etiam corpuſ ſanctificari meruit. nec ip̄i corpori aufert ſanctitatem violentia libidinisaliene quam ſeruat perſeuerantia continentie ſue. Et ibidem dicit. ꝙ eſt virtus animi que comitem habet fortitudinē qua potius quilibet mala tolerare qͣꝫ malo ꝯſentiredecreuit. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut. Augu. dicit in. iiij. contra Iulianum. abſit vt ſit in aliquo vera virtus niſi fuerit iuſtus. abſit autem vt ſit iuſtus vere niſi viuat ex fideEt iō concludit ꝙ in infidelibꝰ neqꝫ eſt ꝟe caſtitas neqꝫ