QueſtioXLI
miniſteriū in qua ſub ſacramēto repn̄tat̉ paſſio chriſti. ẜmillud. i. ad Corinth. xi. Quotiē ſcūqꝫ mādu cabitis paneꝫhunc ⁊ calicē bibetis. mortē dn̄i annūciabitis donec veniat. ⁊ iō non competit eis occidere vel effundere ſanguinem. ſed magis eſſe paratos ad ꝓpriā ſanguinis effuſionēꝓ chriſto vt imitent̉ oꝑe quod gerūt mīſterio. ⁊ ꝓpt̓ hoceſt inſtitutū vt effundētes ſanguinē etiā ſine pctō ſūt irregulares. nulli autē qui ē deputatus ad aliqd̓ officiū licet id per quod ſuo officio incōgruus reddit̉. vn̄ clericisnon licet oīno bella gerere q̄ ordinant̉ ad ſanguinis effuſionē. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ p̄lati debent reſiſtere nō ſolūlupis qͦ ſpūalit̓ interficiūt gregē. ſed etiā raptoribꝰ ⁊ tyrānis qͥ corꝑalit̓ vexāt. non aūt materialibꝰ armis in ꝓpriaꝑſona vtēdo. ſed ſpūalibꝰ ẜm illud apl̓i. ij. ad Corinth. x.Arma militie nr̄e nō carnalia ſunt ſed potētia deo. q̄ quidem ſunt ſalubres admonitiōes. deuote oratiōes. ꝯtra ꝑtinaces excōicatiōis ſnīa. Ad. ij. dd̓m ꝙ p̄lati ⁊ clericiex auctoritate ſuꝑioris pn̄t intereſſe bellis. non quidē vtipſi ꝓpria manu pugnēt. ſed vt iuſte pugnātibꝰ ſpūaliterſubueniant ſuis exhortatiōibꝰ ⁊ abſolutiōibꝰ ⁊ alijs huiꝰmodi ſpūalibꝰ ſubuētionibꝰ. ſicut ⁊ in veteri lege mādabat̉ Ioſue. vi. ꝙ ſacerdotes ſacris buccinis in bellis clāgerent. ⁊ ad hoc primo fuit ꝯceſſum ꝙ ep̄i vel clerici adbella ꝓcederēt. ꝙ aūt aliqͥ ꝓpria manu pugnēt abuſiōis ēAd. iij. dd̓m ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. oīs potentia vel arsvel virtus ad quaꝫ ꝑtinet finis habet diſponere de his q̄ſunt ad finem. bella aūt carnalia in populo fideli ſunt referēda ſicut ad finē ad bonū ſpūale dīnū curclerici deputantur ⁊ ideo ad clericos ꝑtinet diſponere ⁊ inducere alios ad bellandū bella iuſta. non enī interdicit̉ eis bellareqꝛ pctm̄ ſit. ſed quia tale exercitiū eoꝝ ꝑſone non congruit¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ licet exercere bella iuſta ſit meritoriū.tn̄ illicitū reddit̉ clericis ꝓpter hoc ꝙ ſunt ad oꝑa magismeritoria deputati. ſicut mr̄imonialis actus pōt eſſe meritorius. ⁊ tn̄ virginitatē fouentibꝰ dānabilis reddit̉ ꝓpt̓obligationē eoꝝ ad maius bonū.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur ꝙ non ſit licitū in bellis vti inſidijs. Dicit̉ eniꝫDeut. xvi. Iuſte quod iuſtū eſt exeq̄ris. ſed inſidie cumſint fraudes quedā vident̉ ad iniuſticiā ꝑtiuere. ergo nōeſt vtendū inſidijs etiā in bellis iuſtis. ¶ Pre. Inſidieet fraudes fidelitati vident̉ opponi ſicut ⁊ mendacia. ſedquia ad oēs fidē debemꝰ ſeruare. nulli hoī eſt mētiendū.vt patet ꝑ Aug. in li. ꝯtra mēdaciū. cum ergo fides hoſtiſeruanda ſit. vt Aug. dicit ad Bonifaciū. videt̉ ꝙ non ſitꝯtra hoſtes inſidijs vtendū. ¶ Pre. Matth. vij. diciturQue vultis vt faciant vobis hoīes ⁊ vos facite illis. ⁊ hͦeſt obſeruandū ad oēs ꝓximos. inimici aūt ſunt ꝓximi.cū ergo nullus ſibi velit inſidias vel fraudes parari. videtur ꝙ nullus ex inſidijs debeat gerere bella ¶ Sed ꝯtraeſt qd̓ Aug. dicit in li. q. Cū iuſtū bellū ſuſcipit̉ vtrū aꝑte pugnet aliqͥs an ex inſidijs nihil ad iuſticiā intereſt. ethoc ꝓbat auctoritate dn̄i qͥ mādauit Ioſue vt inſidiaſ poneret habitatoribꝰ ciuitatis Hai. vt habetur Ioſue. viij.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ inſidie ordinant̉ ad fallendū hoſtes. Dupliciter aūt aliqͥs pōt falli ex facto vel dicto alteriꝰ. Unomodo ex eo qḋ ei d̓r falſum vel nō ſeruat̉ ꝓmiſſum. ⁊ iſtd̓ſemꝑ eſt illicitū. ⁊ hoc modo nullus debet hoſtes fallere.ſunt enī quedā iura belloꝝ ⁊ federa etiā inter ipſos hoſteiſeruanda. vt Ambro. dicit in li. de officijs. Alio modo aliquis poteſt falli ex dicto vel facto noſtro. qꝛ ei ꝓpoſitum
aut intellectum non aꝑimuſ. hoc aūt ſemper facere nō tenemur. quia etiam in doctrina ſacra multa ſunt occultanda maxime infidelibꝰ ne irrideant. ẜm illud Matth. vij.Nolite ſanctū dare canibꝰ. vnde multomagis ea que adimpugnandū inimicos ꝑamus ſunt eis occultāda. vndeinter cetera documēta rei militaris hoc p̄cipue ponit̉ deoccultandis ꝯſilijs ne ad hoſtes ꝑueniant. vt patet in li.ſtragomatum francoꝝ ⁊ talis occultatio ꝑtinet ad rationem inſidiarū quibus licitum eſt vti in bellis iuſtis. necꝓprie huiuſmodi inſidie vocantur fraudes. nec iuſticie repugnant. nec ordinate voluntati. eſſet enī inordinata voluntas ſi aliquis vellet nihil ſibi ab alijs occultari. Et perhoc patet rn̄ſio ad obiecta.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ in diebus ſeſtis non liceat bellare. Feſta enīſunt ordinata ad vacandū dīnis. vnde intelligunt̉ ꝑ obſeruationē ſabbati. que p̄cipit̉. Exo. xx. Sabbatū enī interp̄tatur requies. ſed bella maximā inqͥetudinē hn̄t. ergo nullo modo ē in diebus feſtis pugnādū. ¶ Pre. Eſa.lviij. rep̄hendunt̉ quidā ꝙ in diebꝰ ieiunij repetūt debitaet cōmittūt liteſ pugno ꝑcutiēteſ. ergo multominꝰ in diebus feſtis licitū eſt bellare. ¶ Pre. Nihil eſt inordinateagendū ad vitandū incōmodū tꝑale ſed bellare in die feſto hoc videt̉ eſſe ẜm ſe ordinatū. ergo pro nuſla neceſſitate tꝑalis incōmodi vitādi debet aliqͥs in die feſto bellareSed ꝯͣ eſt qd̓ i. Machab: ij. d̓r. Cogitauerūt laudabiliter iudei dicētes. Oīs homo quicūqꝫ venerit ad nos inbello in die ſabbatoꝝ. pugnemꝰ aduerſus eū ¶ Rn̄. dd̓ꝫꝙ obſeruatio feſtoꝝ non impedit ea que ordinant̉ ad hominis ſalutē etiam corꝑalē. vn̄ dn̄s arguit iudeos dicensIoh. vij. Mihi indignamini qꝛ totū hoīem ſaluuꝫ feci inſabbato? Et inde eſt ꝙ medici licite pn̄t medicari hoīes īdie feſto. multo autem magis ē obleruāda ſaluſ reipublice per quam impediunt̉ occiſiones plurimoꝝ ⁊ innūeramala ⁊ tꝑalia ⁊ ſpūalia. qͣꝫ ſalus corꝑalis vnius hoīs. ⁊ iōpro tuitione reipublice fideliū licitū eſt iuſta bella exercere in diebꝰ feſtis. ſi tn̄ hoc neceſſitas expoſcat. hoc enī eſſꝫtentare deū ſi qͥs īminēte tali neceſſitate vellet a bello abſtinere. ſed neceſſitate ceſſante non ē licitū bellare in diebus ſeſtis ꝓpter rationes inductas. Et per hoc patet reſponſio ad obiecta. ¶ Queſtio XL. IEinde ꝯſiderandūeſt de rixa. Et circa hoc querunt̉ duo. primovtrū rixa ſit pctm̄. ſecūdo vtrū ſit filia ire.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ rixa non ſemper ſit pctm̄. Rixa enī videtureſſe ꝯtentio quedā. dicit enī Iſidorus in li. et ymologiarum. ꝙ rixoſus eſt a ritu canino dictus. ſemper enim adꝯtradicendū paratus ē. ⁊ iurgio delectat̉. ⁊ ꝓuocat contēdentem. ſed ꝯtentio non ſemper eſt pctm̄. ergo neqꝫ rixa¶ Pre. Gen̄. xxvi. d̓r. ꝙ ſerui Iacob foderūt aliū puteūet pro illo quoqꝫ rixati ſunt. ſed non eſt credendū ꝙ familia Iſaac rixaret̉ publice eo non ꝯtradicente ſi hoc eſſetpeccatum. ergo rixa non eſt peccatum ¶ Pre. Rixa videtur eſſe quoddā particulare bellū. ſed bellū nō ſemꝑ ēpctm̄. ergo rixa non ſemꝑ eſt pctm̄ ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ ad Gal̓.v. d̓r. rixe ponūt̉ int̓ oꝑa carnis. q̄ qui agūt regnū dei nonꝯſequent̉. ergo rixe non ſolum ſunt peccata. ſed etiam ſūtpeccata mortalia ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ꝯtēto importat
65