QueſtioXXI

gaudio ſpūali opponit̉ accidia. ſed gaudium ſpūale procedit ex ſpē. ẜm illd̓ Roma. xij. Spe gaudētes. ergo accidiaprocedit ex deſꝑatione ⁊ non ecōuerſo. ¶ Preterea contrarioꝝ ꝯtrarie ſunt cauſe. ſed ſpes cui oppōit̉ deſꝑatio videtur ꝓcedere ex cōſideratione diuinoꝝ beneficioꝝ. ⁊ maxime ex cōſideratione incarnationis. Dicit enī Augꝰ. xiij.de trini. Nihil tam neceſſariū fuit ad erigendū ſpem noſtram. qͣꝫ vt demonſtraretur nobis qͣꝫtum nos deus diligeret quid ꝟo huiꝰ rei iuſto iudicio mamifeſtius qͣꝫ ꝙ d̓rfilius nature nr̄e dignatus ē inire cōſortiū. ergo deſꝑatōmagis ꝓcedit ex negligētia huius ꝯſiderationis qͣꝫ ex accidia. Sed ꝯtra eſt ꝙ. xxxi. moral̓. Gregꝰ deſꝑationē enūerat inter ea q̄ procedūt ex accidia. Rn̄ſio dicendū ꝙ ſicutſupra dictū eſt. obiectū ſpei eſt bonū arduum poſſibile. vl̓ꝑ ſe vel ꝑ aliū. Dupliciter pōt ergo in aliquo ſpes deficere de beatitudine obtinēda. vno mō qꝛ non reputat eamvt bonū arduū. alio modo qꝛ non reputat eā vt poſſibileꝫadipiſci. vel ꝑ ſe vel ꝑ aliū. Ad hoc aūt ꝙ bona ſpūalia noſapiūt nobis quaſi bona. vel nō videant nobis quaſi magna bona. p̄cipue ꝑducimur ꝑ hoc ꝙ affectꝰ noſter eſt inſtans amori delectationū corꝑaliū. inter quas p̄cipue ſūtdelectatiōes veneree. Nam ex affectu harū delectationūꝯtingit ꝙ hō faſtidit bona ſpūalia ⁊ non ſꝑat ea quaſi q̄dam bona ardua. ⁊ ẜm hoc deſꝑatio cauſatur ex luxuria.Ad hoc aūt ꝙ aliquod bonū arduū non eſtimet vt poſſibile ſibi adipiſci ꝑ ſe vel ꝑ aliū. ꝑducit̉ ex nimia deiectiōeque qn̄ in affectu hoīs dn̄atur. videt̉ ei ꝙ nunqͣꝫ poſſit adaliquod bonū releuari. ⁊ qꝛ accidia eſt triſticia q̄dam deiectiua ſpūs. ideo ꝑ hunc modū deſꝑatio ex accidia generatur. hoc aūt eſt ꝓprium obiectū ſpei .ſ. ꝙ ſit poſſibile. nā bonum ⁊ arduū etiā ad alias paſſiones ꝑtinent. vnde ſpecialius orit̉ ex accidia. pōt tn̄ oriri ex luxuria rōne iam dictavn̄ patet rn̄ſio ad primū. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū ꝙ ſicut philoſo. dicit in. ij. rethorice. ſicut ſpes facit delectationeꝫ. itaetiā hoīes in delectationibꝰ exn̄tes efficiunt̉ maioris ſpei⁊ ꝑ hunc etiā modum hoīes in triſticijs exiſtentes faciliꝰin deſꝑationē incidūt. ẜm illud. ij. ad Choꝝ. ij. Ne maioritriſticia abſorbeat̉ qui eiuſmodi eſt. ſed tn̄ qꝛ ſpei obiectūeſt bonū in quod naturaliter tēdit appetitus nō aūt diſcedit ab eo natural̓r. ſꝫ ſolū ꝓpter aliqd̓ impedimentū ſuꝑueniens. ideo directius quidē ex ſpe orit̉ gaudiū deſꝑatōaūt econuerſo ex triſtitia. ¶ Ad tertiū dicendū ꝙ ip̄a negligentia ꝯſiderandi diuina bn̄ficia ex accidia ꝓuenit. hōenī affectus aliqua paſſiōe p̄cipue illa cogitat q̄ ad illā ꝑtinēt paſſionē. Un̄ homo in triſticijs cōſtitutꝰ nō de facilialiqua magna ⁊ iocunda. cogitat ſed ſolū triſticia. niſi ꝑmagnū conatū ſe auertat a triſtibꝰ. ¶ Queſtio. XXIEinde cōſiderandūeſt de p̄ſumptione. Et circa hoc querunt̉ quattuor. primo qͦd ſit obiectū preſumptionis cuiinnitit̉. ſcd̓o vtrū ſit peccatum. tertio cui opponatur. quarto ex quo vitio oritur.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ preſumptio que eſt pctm̄ in ſpm̄ſanctum noninnitat̉ deo ſed ꝓprie virtuti. Quanto enī minor eſt virtꝰtanto magis peccat qͥ ei nimis innitit̉. ſed minor eſt virtꝰhūana qͣꝫ diuina. ergo grauius peccat qui p̄ſumit de virtute humana qͣꝫ qui p̄ſumit de virtute diuina. ſed pctm̄ inſpm̄ſanctū eſt grauiſſimū. ergo p̄ſumptio que ponit̉ ſpēspctī in ſpm̄ſanctū. inheret virtuti humane magis qͣꝫ diui

ne. ¶ Preterea ex pctō in ſpm̄ſanctum alia pctā oriunt̉peccatum enī in ſpiritumſanctum dicitur malitia ex quaquis peccat. ſed magis vidēt̉ alia pctā oriri ex p̄ſumptiōequa hō p̄ſumit de ſeipſo. qͣꝫ ex preſumptione qua hō preſumit de deo qꝛ amor ſui eſt principiū peccādi. vt ptꝫ perAugꝰ. xiiij. de ci. dei. ergo videt̉ ꝙ p̄ſumptio que ē pctm̄in ſpm̄ſanctū maxime innitat̉ virtuti hūane. ¶ Pretereapctm̄ ꝓuenit ex cōuerſione inordinata ad bonū cōmutabile. ſed p̄ſumptio eſt quoddā pctm̄. ergo magis cōtingitex cōuerſione ad virtutē humanā que eſt bonū cōmutabile. qͣꝫ ex cōuerſionē ad virtutē diuinā que eſt bonū incōmutabile. ¶ Sed ꝯtra eſt. Sicut ex deſꝑatione aliquiscontēnit diuinā miſcd̓iam cui ſpes innitit̉. ita ex p̄ſumption cōtemnit diuinā iuſticiam q̄ peccatores punit. ſed ſic̄miſcd̓ia eſt in deo ita etiā ⁊ iuſticia eſt in ip̄o. ergo ſicut deſꝑatio eſt ꝑ auerſionē a deo. ita p̄ſumptio eſt ꝑ inordinatam cōuerſionē ad ip̄m. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ p̄ſumptiovidet̉ importare quandā immoderantiā ſpei. ſpei aūt obiectū eſt bonum arduū poſſibile. Poſſibile aūt eſt aliqͥd homini dupl̓r. Uno modo ꝑ ꝓpriam virtutē. Alio modo nōniſi ꝑ virtutē diuinam. circa vtrāqꝫ aūt ſpem ꝑ immoderantiā pōt eſſe p̄ſumptio. Nam circa ſpem ꝑ quā aliquisde ꝓpria virtute ꝯͣ fidit. attendit̉ p̄ſumptio ex hoc ꝙ aliqͦstendit in aliquod bonū vt ſibi poſſibile. ꝙ ſuā facultatē excedit. ẜm ꝙ dicit̉ Iudith. vi. Preſumētes de ſe humilias. ⁊ talis p̄ſumptō opponit̉ virtuti magnanimitatis q̄mediū tenet in hmōi ſpē. Circa ſpē aūt qua aliquis inheret diuine potētie pōt ꝑ immoderantiā eſſe p̄ſumptio. inhoc ꝙ aliquis tēdit in aliqd̓ bonū. vt poſſibile ꝑ virtutem⁊ miſcd̓iam diuinā quod poſſibile nō eſt. ſicut cum aliqͥsſperat ſe veniā obtinere ſine penitētia vel gloriā ſine meritis. hec aūt p̄ſumptio eſt ꝓprie ſpes pctī in ſpm̄ſanctū. qͦaſcꝫ per hmoi p̄ſumptionē tollit̉ vel cōtemnit̉ adiutoriumſpūſſancti ꝑ quod homo reuocat̉ a peccato. ¶ Ad primūergo dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. pctm̄ qd̓ eſt ꝯtra deū.ẜm ſuum genus eſt grauius ceteris pctīs. vn̄ preſumptōqua quis inordinate innitit̉ deo. grauius peccatū eſt qͣꝫ p̄ſumptio qua quis innitit̉ ꝓprie virtuti. ꝙ enī aliquis innitatur diuine virtuti ad conſequendū id quod deo nō cōuenit. hoc eſt diminuere diuinā virtutem. ptꝫ aūt ꝙ grauius peccat qui diminuit diuinā virtutē. qͣꝫ qui propriamvirt utem ſuꝑex tollit. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ ipſa p̄ſumptio qua quis inordinate p̄ſumit de deo. amorē ſui includit quo quis ꝓprium bonum inordinate deſiderat. Qd̓enī multum deſideramus eſtimamus nobis de facili ꝑalios poſſe prouenire. etiam ſi non poſſint. ¶ Ad tertiuꝫdicendū ꝙ p̄ſumptio de diuina miſericordia habet cōuerſionem ad bonū cōmutabile inqͣꝫtum procedit ex deſiderio inordinato ꝓprij boni. ⁊ auerſionem a bono incōmutabili inqͣꝫtum attribuit diuine virtuti qd̓ ei non conuenitꝑ hoc enim auertitur homo a virtute diuina.Ad ſecūdum ſic procedit̉Uidetur ꝙ p̄ſumptio non ſit peccatū. Nullum enī pctm̄eſt ratio ꝙ hō exaudiatur a deo. ſed ꝑ preſumptione aliqͦexaudiuntur a deo. Dicitur enī Iudith. ix. Exaudi memiſeram dep̄cantem. ⁊ de tua miſcd̓ia p̄ſumentē. ergop̄ſumptio de diuina miſcd̓ia non eſt pctm̄. ¶ Pretereap̄ſumptio importat ſuꝑexceſſum ſpei. ſed in ſpe que habetur de deo non pōt eſſe ſuꝑexceſſus. cum eius potentia⁊ miſcd̓ia ſint infinita. ergo videtur ꝙ p̄ſumptio non ſitpeccatum ¶ Preterea id quod eſt peccatuꝫ non excuſat a