Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

cuius iniuriā data fuerunt: obſtante p̄latus vel aliquis de collegio illius eccleſie fuit in culpa: qꝛ eoꝝ pctm̄non debet alijs nocere. ita tn̄ quantū fieri poteſt ip̄ipeccauerunt inde cōmoduꝫ non ꝯſequant̉ ſi vero prelatꝰ totum collegiū ſunt in culpa: tunc debet cum auctoritate ſuꝑioris vel pauꝑibꝰ vel alteri eccleſie erogari. Adv. dd̓ ſi aliqui ſunt in monaſterio ſymoniace recepti debent abre nūciare. ſi eis ſcientibꝰ cōmiſſa ē ſimonia poſtconcilium generale: ſine ſpe reſtitutionis de monaſterioſuo repellunt̉: ad agendam ꝑpetuaꝫ pnīam ſunt in artiori regula ponendi: vel in aliquo loco eiuſdē ordinis ſiartior ordo non inueniret̉. ſi vero hoc fuit an̄ ꝯcilium debent in alijs locis eiuſdem ordinis collocari. ſi hoc fierinon poteſt: diſpenſatiue debent in eiſdem monaſterijs recipi: ne in ſeculo euagent̉: mutatis tn̄ prioribꝰ locis inferioribꝰ aſſignatis. ſi vero ipſis ignorantibꝰ ſiue an̄ concilium ſiue poſt ſint ſimoniace recepti: poſtqͣꝫ renūciauerunt poſſunt de nouo recipi locis mutatis vt dictum eſt.Ad. vi. dd̓ quo ad deum ſola voluntas facit ſimoniacum: ſed ad penaꝫ eccleſiaſticam exteriorem punitur vt ſimoniacus vt abrenunciare teneatur: ſed debet de mala intentione penitere. Ad. vij. dd̓ diſpenſare cum eo qui eſt bn̄ficiatus ſimoniace ſcienter ſolus papa poteſt. In alijs aūt caſibꝰ poteſt etiam ep̄s diſpenſareita tn̄ prius abrenunciet qd̓ ſimoniace acquiſiuit: tūcdiſpenſationem ꝯſequat̉ vel paruam vt habeat laicāmunioneꝫ: vel magnam vt poſt pnīam in alia eccleſia inſuo ordine remaneat: vel maiorem vt remaneat in eadeꝫſed in minoribꝰ ordinibꝰ: vel maximā vt in eadem eccl̓iaetiam maiores ordines conſequatur: non tamen prelationes accipiat.Queſtio. CI.Einde poſt religionem ꝯſiderandū eſt de pietate: cuius oppoſita vitia ex ipſius cōſideratione innoteſcunt.Circa pietatē ergo querunt̉ quattuor. Primo ad qͦs pietas ſe extendat. Secundo quid pietatem aliquibꝰ exhibeatur. Tertio vtꝝ pietas ſit ſpecial̓ ꝟtꝰ. Quartoⁱ viꝝ religionis obtentu ſit pietatis officiū pretermittendum.Ad primuꝫ ſic procedit̉.Uidet̉ pietas non ſe extendat ad determinatas perſonas aliquoꝝ hoīm. Dicit enim Augꝰ in. x. de ciui. deipietas ꝓprie dei cultus intelligi ſolet: quā greci euſebiamvocant. ſed dei cultus non dicit̉ cōparationē ad hoīes:ſed ſolū ad deū. ergo pietas non ſe extendit determinatead aliqͥs hoīm ꝑſonas. Pre. Grego. dicit in. j. mora.Pietas in die ſuo ꝯuiuiū exhibet: qꝛ cordis viſcera miſericordie oꝑbꝰ replet. ſed oꝑa miſericordie ſunt oībus exhibenda vt patꝫ Aug. in. j. de doc. xp̄iana. ergo pietasſe extendit determinate ad aliqͣs ſpāles ꝑſonas. Pre.Qulte ſunt alie in hūanis rebꝰ cōmunicantes preterſanguineoꝝ ꝯciuiū cōmunicationē vt patet phūm inviij. ethicoꝝ. et ſuꝑ quamlibet eaꝝ aliqua amicitia fundat̉que videt̉ eſſe pietatis virtus vt dicit glo. ij. ad Thimo.iij. ſuper illud Habentes quidē ſpeciē pietatis. ergo nonſolum ad conſanguineos conciues pietas ſe extēdit. Sꝫcontra eſt qd̓ Tullius dicit in ſua rhetorica pietas ē perquam ſanguine iuncijs patrieqꝫ beniuolis officium et diligens tribuitur cultus. Rn̄. dd̓ homo efficit diuerſimode alijs debitor ẜm eoꝝ diuerſam excellentiaꝫ ad diuerſa bn̄ficia ab eis ſuſcepta. In vtroqꝫ aūt deꝰ ſummuꝫ

obtinet locum qui excellentiſſimꝰ ē eſt in nobis eſſendi gubernationis primum principium. ſecundario ꝟo noſtri eſſe gubernationis principia ſunt patentes patriaa quibꝰ in qua nati et nutriti ſumus. poſt deuꝫ eſthomo maxime debror parentibꝰ patrie. vn̄ ſicut ad religionem pertinet cultum deo exhibere: ita ſecundario gra ad pietatem pertinet exhibere cultum parentibꝰ patrie. In cultū autem parentum includit̉ cultus oīm conſanguineorū: qꝛ etiam conſanguinei ex hoc dicunt̉. exeiſdem parentibus proceſſerunt vt patꝫ per philoſophūin. viij. ethicoꝝ. In cultū autem patrie intelligitur cultuſomnium conciuium omnium patrie inimicoruꝫ: et ideoad hos pietas principaliter ſe extendit. Ad. j. ergo dd̓ in maiori includitur minus: ideo cultus qui deo debetur includit in ſe ſicut aliquid particulare cultuꝫ qui debetur parentibus. Unde dicitur. Malachie. j. Si ergopater ego ſum vbi honor meus et ideo nomen pietatisetiam ad diuinum cultum refertur. Ad. ij. dicendum ſicut Auguſtinꝰ dicit in. x. de ciui. dei. more vulgi nomen pietatis etiā in operibus miſericordie frequentatur:qd̓ ideo ibi arbitrorⁱ eueniſſe: quia hoc fieri precipuedat deus ea que ſibi vel ſacrificijs placere teſtatur: exqua conſuetudine factum eſt vt deus ipſe pius dicatur Ad. iij. dd̓ cōmunicationes conſanguineorumcium magis referuntur ad principia noſtri eſſe qͣꝫ aliemunicationes. et ideo ad hec nomen pietatis magis extenditur.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur pietas non exhibeat parentibus ſuſtematiōeꝫAd pietatem enim videtur pertinere illud preceptuꝫ decalogi. Honora patrem tuum et matrem tuaꝫ. ſed ibiprecipitur niſi honoris exhibitō. ergo ad pietatem nontinet ſuſtentationem parentibus exhibere. Pre. Illishomo debet theſaurizare quos tenetur ſuſtētare. ſed ẜmapoſtolum vt habetur. ij. ad Coꝝ. iij. Filij non debent theſaurizare parentibus. ergo non tenentur eos per pietateꝫſuſtentare. Pre. Pietas non ſolum extendit ſe ad parentes: ſed etiam ad alios conſanguineos conciues vtdictum eſt. ſed non tenetur aliquis omnes conſanguineos et conciues ſuſtentare. ergo nec etiaꝫ tenetur ad ſuſtētationem parentum. Sed contra eſt dominꝰ Mathei. xv. redarguit phariſeos impediebant filios ne parentibus ad ſuſtentationem exhiberent. Rn̄. dd̓ parē.tibꝰ ꝯciuibꝰ aliquid debet̉ dupliciter: vnomō ſe. aliomodo accidens. Per ſe quidē debet̉ eis id qd̓ decet patrē inquantū pr̄ eſt: qui ſit ſuꝑior quaſi principiuꝫ filijexiſtens: debet̉ ei a filio reuerentia obſequiū. Per accidens aūt aliquid debet̉ pr̄i qd̓ decet eum acciꝑe ẜm aliquid qd̓ ei accidit: puta ſi ſit infirmꝰ viſitet̉. et eius curationi intendat̉: ſi ſit pauꝑ ſuſtentet̉: ſic de alijs huiuſmodi. que omnia ſub debito obſequio continent̉.Tullius dicit pietas exhibet officium cultum: vt officium referat̉ ad obſequium: cultus vero ad reuerentiaꝫſiue honorem qꝛ vt dicit Aug. in. x. de ciui. dei. dicimurcolere homines quos honorificatione vel frequentatiōevel recordatione frequentamꝰ. Ad. j. ergo. dd̓ in honoratione ꝑentū intelligit̉ oīs ſubuentio que debet parētibꝰ exhiberi: vt dn̄s interpretat̉ Mathei. xv. et hoc ideoquia ſubuentio fit patri ex debito tanqͣꝫ maiori. Ad. ij.dicendū pater habet rationem principij: filius aūt hꝫrationem a principio exiſtentis ſe patri conuenit vt

F