QueſtioAI

Ad Coꝝ. j. et hoc ꝓpter impedimenta que ſuperuenerūt.Ad. vi. dd̓ ꝙ oꝑatio aliqua poteſt ꝯſiderari duplicitervnomō ẜm ſeipſaꝫ. aliomō ex ꝑte operantis. mendaciuꝫergo iocoſum ex ipſo genere oꝑis habꝫ rationem fallendiqͣꝫuis ex intentione dicentis non dicat̉ ad fallenduꝫ. necfallat ex modo dicendi. nec ē ſil̓e de hypbolicis aut qͥbuſcunqꝫ figuratiuis locutionibꝰ q̄ in ſacra ſcriptura inueniunt̉. qꝛ ſicut Aug. dicit in li. ꝯͣ mendaciū. quicquid figuratiue ſit aut dr̄ non eſt mendaciuꝫ. omnis enī enunciatioad id qd̓ enunciat referenda eſt. omne aūt figuratiue autfactum aūt dictū hoc enunciat qd̓ ſignificat eis quibꝰ intelligendum prolatum eſt.Ad quartum ſic procedi t̉Uidet̉ ꝙ omne mendaciuꝫ ſit pctm̄ mortale. dicit̉ enī inpſal. Perdes omnes qui loquunt̉ mendaciū ⁊ Sap̄. j.Os qd̓ mentit̉ occidit animā. ſed ꝑditio ⁊ mors aīe noneſt niſi per pctm̄ mortale. ergo omne mendaciuꝫ eſt pctm̄mortale. ¶ Bre. Omne qd̓ eſt ꝯͣ preceptum decalogi. eſtpctm mortale. ſed mendaciū eſt contra hoc preceptū decalogi. Non falſum teſtimoniū dices. ergo omne mendacium eſt pctm̄ mortale. ¶ Pre. Aug. dicit in. j. de doctrina xp̄iana. Nemo mentiens in eo qd̓ mentit̉ ẜuat fideꝫ.nam hoc vtiqꝫ vult vt cui mentit̉ fidem ſibi habeat. quātamen ei mentiēdo non ſeruat. omnis aūt fidei violatorvel iniquꝰ eſt. nullus aūt dr̄ fidei violator vel iniquꝰ ꝓpter pctm̄ veniale. ergo nullum mendaciū eſt peccatū veniale. ¶ Pre. Merces eterna non ꝑdit̉ niſi pro peccatomortali. ſed ꝓ mendacio ꝑditur merces eterna cōmutata in tꝑaleꝫ. dicit enī Grego. ꝙ in remuneratione obſtetricum cognoſcit̉ quid mendacij culpa mereat̉. nam benignitatis eaꝝ merces q̄ eis potuit in eterna vita tribui. p̄miſſa culpa mendacij in terrenam eſt remunerationē declinata. ergo etiā mendaciuꝫ officioſum quale fuit obſtetricū qd̓ videt̉ eſſe leuiſſimum eſt pctm̄ mortale. ¶ Pre.Aug. dicit in libro contra mendaciū ꝙ ꝑf ectoꝝ preceptuꝫeſt omnino non ſolū mentiri. ſed nec velle mentiri. ſed facere contra preceptū eſt pctm̄ mortale. ergo omne mendacium ꝑ ectoꝝ eſt pctm̄ mortale. pari ergo ratōne ⁊ omnium alioꝝ. alioquin eſſent peioris ꝯditionis. ¶ Sed cōtra eſt qd̓ Aug. dicit in. v. pſal. Duo ſunt genera mendacioꝝ in quibꝰ non eſt magna culpa. ſed tn̄ non ſunt ſineculpa. cum aūt iocamur aūt ꝓximo ꝯſulendo mentimur.ſed omne pctm̄ mortale hꝫ grauem culpā. ergo mendacium iocoſuꝫ ⁊ officioſū nō ſunt peccata mortalia. ¶ Rn̄.dd̓ ꝙ pctm̄ mortale proprie eſt qd̓ repugnat charitati ꝑquā aīa viuit deo ꝯiuncta vt dictum eſt. Poteſt aūt medaciū ꝯtrariari charitati tripliciter. vnomo ẜm ſe. aliomōẜm finē intentū. tertiomō ꝑ accidēs. Secundū ſe quideꝫcharitati ꝯtrariat̉ ex ipſa falſa ſignificationē. q̄ quidē ſi ſitcirca res diuinas ꝯtrariat̉ charitati dei cuius veritatē aliquis tali mendacio occultat vel corrumpit. vn̄ hmōi mēdacium nō ſolū opponit̉ ꝟtuti charitatis. ſꝫ etiā ꝟtuti fidei ⁊ religionis. ⁊ iō hoc mendaciū ē grauiſſimū et mortale. Si ꝟo falſa ſignificatio ſit circa aliquid cuiꝰ cognitio ꝑtineat ad hoīs bonuꝫ. puta q̄ ꝑtinent ad ꝑfectionemſcie ⁊ informationē moꝝ tale mendaciū inquantuꝫ infertdamnū falſe opinionis ꝓximo ꝯtrariat̉ charitati quantūad dilectionē ꝓximi. vn̄ eſt pctm mortale. Si ꝟo falſa ſitopinio ex mendacio generata circa aliquid de qͦ non referat vtꝝ ſic vel aliter cognoſcat̉. tunc ex tali mendacio nondamnificat̉ ꝓximꝰ. ſic̄ ſiˡ quis fallat̉ in aliquibꝰ ꝑticu lari-

bus ꝯtingentibꝰ ad ſe non ꝑtinentibꝰ. vū tale mendaciūẜm ſe non eſt pctm̄ mortale. Rōne ꝟo finis intenti aliqd̓mendaciū cōtrariat̉ charitati. puta qd̓ dr̄ aūt in iniuriamdei qd̓ ſꝑ eſt peccatū mortale. vtpote religioni contrariū.aut in nocumentū ꝓximi quantū ad ꝑſonaꝫ diuitias velfamā. ⁊ hoc etiam eſt pctm̄ mortale. cū nocere ꝓximo ſitpeccatū mortale. ex ſola autē intentione peccati mortalisaliquis mortaliter peccat. Si ꝟo finis intentꝰ non ſit cōtrarius charitati. nec mendaciū ẜm hanc rōnem erit pctm̄mortale ſicut apparet in mendacio iocoſo in qͦ intendit̉ aliqua leuis delectatio. ⁊ in mendacio oficioſo in qͦ intēdit̉etiā vtilitas ꝓximi. Per accidēs aūt pōt contrariari charitati rōne ſcandali vel cū iuſcunqꝫ dāni conſequētis. et ſic.erit etiam pctm̄ mortale. dum .ſ. aliquis non veret̉ ꝓpterſcandalū publice mentiri. Ad. j. ergo dd̓ ꝙ ille auctoritates intelligunt̉ de mendacio pernicioſo. vt exponit gloſaſuꝑ illud pſal. Perdes omnes qui loquunt̉ mendaciuꝫ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ cum oīa precepta decalogi ordinentur addilectionē dei ⁊ ꝓximi ſic̄ ſupra dictū eſt. intm̄ mendaciūeſt contra p̄ceptum decalogi inquantū eſt contra dilectionem dei ⁊ ꝓximi. vn̄ ſignanter ꝓhibet̉ contra proximumfalſum teſtimoniū. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ etiā pctm̄ veniale largo modo pōt dici iniqͥtas inquantū eſt preter equitatē iuſticie Un̄ dicit̉. jͣ. Iohā. iij. Omne peccatū eſt iniquitas⁊ hoc modo loquit̉ Aug. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ mendaciū obſtetricū pōt dupliciter conſiderari. Unomō qͣꝫtuꝫ ad affectum beniuolētie in iudeos ⁊ qͣꝫtuꝫ ad reuerentiā diuinitimoris ex quibꝰ cōmendatur in eis indoles ꝟtutis. ⁊ ſic.debet̉ eis remuneratio eterna. Un̄ Hiero. exponit ꝙ deꝰedificauit illis domos ſpūales. Aliomō pōt conſiderariquantū ad ipſum exteriorem actū mendacij qͦ quidē nonpotuerūt eternaꝫ remunerationē mereri. ſed forte aliquāremunerationem tꝑaleꝫ cuius merito nō repugnabat deformitas illius mendacij ſicut repugnabat merito remunerationis eterne. ⁊ ſic intelligenda ſunt ꝟba Grego. nōꝙ ꝑ illud mendacium mexerent̉ amittere remunerationem eternaꝫ quā iam ex precedenti affectu meruerant vtratio ꝓcedebat. ¶ Ad. v. dd̓ ꝙ quidam dicunt ꝙ ꝑfectisviris omne mendacium eſt peccatum mortale. ſed hoc inrationabiliter dicitur. nulla enim cirūſtantia aggrauatin infinitum niſi que tranſfert in aliam ſpeciem. circūſtantia autem perſone non tranſit in aliam ſpeciem niſi forteratione alicuius annexi. puta ſi ſit contra votum ipſius.quod non poteſt dici de mendacio officioſo vel iocoſo. etideo mendacium officioſum vel iocoſum nō eſt peccatuꝫmortale in viris perfectis. niſi forte per accidens rationeſcādali. et ad hoc poteſt referri quod Aug. dicit. perfectiseſſe preceptum non ſolum mentiri. ſed nec velle mentiri.quamuis hoc Aug. non aſſertiue ſed ſub dubitatione dicat. premittit enim niſi forte ita vt perfectoruꝫ ⁊cͣ. nec obſtabit ꝙ ipſi ponuntur in ſtatu conſeruande veritatis. qꝛveritatem tenentur conſeruare ex ſuo officio in iudicio vl̓doctrina contra que ſi mentiantur erit mendacium quodeſt peccatum mortale. in alijs autem non oportet ꝙ mortaliter peccent mentiendo. ¶ Queſtio. CXIEinde ꝯſiderandūeſt de ſimulatione et hypocriſi. Et circa hocqueruntur quattuor. Primo vtrum omnisſimulatio ſit peccatum. Secundo vtrum hyporitis ſit ſimulatio. Tertio vtrum opponatur veritati. Quarto vtꝝſit peccatum mortale.