Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLXI

ergo modeſtia eſt idem quod tꝑantia non pars eius.Pre. Modeſtia videtur conſiſtere circa ꝓximoꝝ correctionē ẜm illud. ij. ad Timo. ij. Seruum dei non oportetlitigare. ſed manſuetū eſſe ad omnes cum modeſtia corripientem eos qui reſiſtunt veritati. ſed correctio delinquētium eſt actus iuſticie vel charitatis. vt ſupra habitū eſtergo videtur modeſtia magis ſit pars iuſticie qͣꝫ tꝑantie. Sed contra eſt Tullius ponit modeſtiam ꝑtemtꝑantie. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictum eſt. temperantia moderationem adhibet circa ea in quibus difficilimūeſt moderari .ſ. circa concupiſcentias delectatōnū tactusvbicunqꝫ aūt eſt aliqua virtus ſpēaliter circa aliqd̓ maximum. oportet eſſe aliam virtutem circa ea que mediocriter ſe habent. eo oportet quantum ad omnia vitamhominis ẜm virtutes eſſe regulatam. ſicut ſupra dictumeſt. magnificentia eſt circa magnos ſumptus pecuniaꝝpreter quā eſt neceſſaria liberalitas fit circa mediocresſumptus. vnde neceſſarium eſt ſit quedam virtus moderatiua in alijs mediocribus. in quibus non eſt ita difficile moderari. hec virtus vocatur modeſtia adiungitur temperantie tanqͣꝫ principali. Ad .i. ergo dicendū nomen cōmune quandoqꝫ appropriatur his que ſuntinfima. ſicut nomen cōmune angelorum appropriatur inſimo ordini angelorum. ita etiam modus qui cōmunit̉obſeruatur in qualibet virtute appropriatur ſpecialitertuti que in minimis modum ponit. Ad. ij. dd̓m aliqua indigent temperatione propter ſuam vehementiamſicut forte vinum tꝑatur. ſed moderatio requiritur inbus. ideo temperantia magis ſe habet ad paſſioneshementes. modeſtia vero ad mediocres. Ad. iij. dd̓m modeſtia accipitur ibi modo cōmuniter ſumpto. proutrequirit̉ in omnibus virtutibus.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidetur modeſtia ſit ſolum circa exteriores actiones.Interiores enim motus paſſionum alijs noti eſſe pn̄tſed apl̓s ad Philip̄. iiij. mandat vt modeſtia noſtra notaſit omnibus hominibus. ergo modeſtia eſt ſolum circa exteriores actiones. Pre. Uirtutes que ſunt circa paſſiones diſtinguuntur a virtute iuſticie que eſt circa operationes. eed modeſtia videtur eſſe vna virtus. ſi ergo eſtcirca operationes exteriores non erit circa aliquas interiores paſſiones. Pre. Nulla virtus vna eadem eſt circa ea que pertinent ad appetitum quod eſt proprium virtutum moralium. circa ea que pertinent ad cognitioneꝫque eſt proprium virtutum intellectualium. neqꝫ etiā circaea que pertinent ad iraſcibilem concupiſcibilem. ſimode ſtia eſt vna virtus. non poteſt eſſe circa omnia p̄dicta. Sed contra In omnibus predictis oportet obẜuare modum a quo modeſtia dicitur. ergo circa omniadicta eſt mode ſtia. Rn̄. dd̓m ſicut dictum eſt. modeſtia differt a tꝑantia in hoc tꝑantia eſt moderatīa eoruꝫ que difficillimū eſt refrenare. modeſtia aūt eſt moderatīa eoꝝ que in hoc mediocriter ſe habent. Diuerſimodeaūt aliqui de modeſtia videntur eſſe locuti. vbicūqꝫ eniꝫꝯſiderauerunt aliquam ſpālem rōnem boni vel difficultatis in moderando illud ſubtraxerunt modeſtie relinquētes modeſtiam circa minora. Manifeſtum eſt aūt oībus refrenatio delectationum tactus ſpālem quandā difficultatem habet. vnde omnes tꝑantiam a modeſtia diſtinxerunt. ꝓpter hoc Tullius conſiderauit quoddam ſpālebonum eſſe in moderatōe penaꝝ. ideo etiā clenientiam

ſubtraxit modeſtie ponens modeſtiam circa oīa que relinquuntur moderāda. que quidē videntur eſſe quattuor.quoꝝ vnus eſt motus animi ad aliquā excellentiā. quaꝫmoderatur humilitas. ſecundū aūt deſiderium eorumpertinent ad cognitionem. in hoc moderatur ſtudioſitasque opponitur curioſitati. tertium autē quod pertinet adcorꝑales motus actiones. vt .ſ. decenter honeſte fiant.tam in his que ſerio qͣꝫ in his que ludo aguntur. quartuꝫaūt eſt quod pertinet ad exteriorem appara tum. puta inveſtibus in alijs hmōi. Sed circa queda ieorum alijpoſuerunt quaſdam ſpāles virtutes. ſicut Andronicꝰ maſuetudinem ſimplicitatem humilitatem alia hmōi. dequibus ſupra dictem eſt. Ariſtoteles aūt circa delectatōꝫludoꝝ poſuit eut rapeliam. que oīa continent̉ ſub modeſtia. ẜm a Tullio accipitur hoc modo modeſtia ſe hꝫnon ſolum circa exteriores actiones. ſed etiā circa interiores. Ad .i. ergo dd̓m apl̓s loquitur de modeſtia. ꝓuieſt circa exteriora. tn̄ etiam interioꝝ moderatio manifeſtari poteſt per quedam exteriora ſigna. ¶¶ Ad. ij. dd̓mſub modeſtia continentur diuerſe virtutes que a diuerſis aſſignantur. vnde nihil ꝓhibet modeſtiaꝫ eſſe circa eaque requirunt diuerſas virtutes. tn̄ non eſt tanta diuerſitas inter partes modeſtie adinuicem. quāta eſt iuſticieque eſt circa operationes ad tꝑantiam que eſt circa paſſiones. quia in actionibus paſſionibus in quibus non eſtaliqua excellens difficultas ex parte materie ſed ſolum exparte moderationis. non attenditur virtus niſi vna .ſ. ẜmrōnem moderationis. Et per hoc patet etiaꝫ reſponſio adtertium.Queſtio. CLXI.Einde ꝯſideranduꝫeſt de ſpeciebus modeſtie. Et primo humilitate ſuperbia que ei opponitur. ſcd̓o de ſtudioſtiate curioſitate ſibi oppoſita. tertio de modeſtia ẜm eſt in verbis vel in factis. quarto de modeſtia ẜm eſtexteriorem cultum. Circa humilitatem queruntur ſex.primo vtꝝ humilitas ſi virtus. cd̓o vtꝝ conſiſtat in appetitu vel in iudicio rōnis. tertio vtꝝ aliquis humilitateꝫſe debeatoībꝰ ſubijcere. quarto vtꝝ ſit pars modeſtie veltemperantie. quinto de comꝑatione eius ad alias virtuteſſexto de gradibus humilitatis.Apprimum ſic procediturUidetur humilitas non ſit virtus. Uirtus enī importat rationem boni. ſed humilitas videtur importare rōnēmali penalis. ẜm illud p̄s. Humiliauerunt in compedibꝰpedes eius. ergo humilitas non eſt virtus. Pre. Uirtus vitium opponuntur. ſed humilitaſ quandoqꝫ ſonatin vitium. dicitur enim Eccle. xix. Eſt qui nequiter ſe humiliat. ergo humilitas non eſt virtus. Pre. Nulla virtus opponitur alij virtuti. ſed humilitas videtur opponivirtuti magnanimitatis que iondit in magna. humilitaſautem ip̄a refugit. ergo videtur humilitas non ſit virtꝰ Pre. Uirtus eſt diſpoſitio perfecti. vt dicitur in .vij.phyſicoꝝ. ſed humilitas videtur eſſe imperfectorum. vn̄ deo non conuenit humiliari. quia nulli ſubijci poteſt.videtur humilitas non ſit virtus. Pre. Omnisvirtus moralis eſt circa actiones paſſiones. vt dicitur īij. ethi. ſed humilitas non connumeratur a philoſopho inter virtutes que ſunt circa paſſiones. nec etiam continetur ſub iuſticia que eſt circa actiones. ergo videturſit virtus. Sed contra eſt quod Origenes dicit expo