Queſtio¶ XXX. I

ethi. ꝙ magnanimo opponit̉ per exceſſum captus .i. furioſus vel ventoſus que nos dicimꝰ p̄ſumptuoſū. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū ē. magnanimitas ꝯſiſtit in medio nō quidē ẜm quātitatē eius in qd̓ tendit. quia tenditin maximū. ſed ꝯſtituit̉ in medio ẜm ꝓportionē ad ꝓpriaꝫfacultatē. nō enī in maiora tendit qͣꝫ ſibi ꝯueniāt. preſumptuoſus aūt quātū ad id in quod tēdit nō excedit magnanimū. ſed multū qn̄qꝫ ab eo deficit. excedit aūt ẜm ꝓportionē ſue facultatis quā magnanimus nō tranſcēdit. ⁊ hocmodo opponit̉ p̄ſumptio magnanimitati per exceſſuꝫ.Ad .i. ergo dd̓m ꝙ nō quelibet p̄ſumptio ponit̉ peccatū inſpūmſanctū. ſed illa qua quis diuinā iuſticiā contemnitex inordinata ꝯfidentia diuine miſericordie. ⁊ talis p̄ſumptio rōne materie inqͣꝫtū .ſ. per eā ꝯtēnitur aliquid diuinū opponit̉ charitati vel potius dono timoris cuius ē deum reuereri inquātū talis cōtemptus excedit ꝓportioneꝫꝓprie facultatis pōt opponi magnanimitati. ¶ Ad. ij. dd̓.ꝙ ſicut magnanimitas ita ⁊ p̄ſumptio in aliqd̓ magnumtendere videt̉. nō enī multū ꝯſueuit dici aliquis preſumptuoſus ſi in aliquo modico vires ꝓprias trāſcēdat. ſi tamē talis p̄ſumptuoſus dicat̉ hec p̄ſumptio non opponit̉magnanimitati. ſed illi virtuti q̄ eſt circa mediocres honores vt dictū ē. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ nullus attēptat aliqͥdſupra ſuā facultate niſi inquantū facultatē ſuam eſtimatmaiorē qͣꝫ ſit. Circa qd̓ pōt eſſe error dupliciter. Uno mōẜm ſolā quātitatē. puta cū aliquis eſtimat ſe hr̄e maiore:virtutē vel ſcīaꝫ vel aliqͥd aliud hmōi qͣꝫ habeat. Alio moẜm genus rei. puta cū aliquis ex hoc eſtimat ſe magnuꝫ ⁊magnis dignū ex quo nō ē. puta ꝓpter diuitias. vel ꝓpteraliqua bona fortune. vt. nº. phus dicit in. iiij. Ethi. qͥ ſinevirtute alia bona hn̄t neqꝫ iuſte magnis ſeipſos dignificant neqꝫ recte magnanimi dicunt̉. Sil̓iter etiā illud adqd̓ aliqͥs tendit ſupra vires ſuas. qn̄qꝫ quidē ẜm rei veritatē ē magnū ſimpliciter. ſic̄ pꝫ de Petro qui tendebatad hoc ꝙ ꝓ xp̄o pateret̉. qd̓ erat ſupra virtutē ſuā. Qn̄qꝫvero nō eſt aliquid magnū ſimpliciter ſed ſolum ẜm ſtultoꝝ opinionē. ſicut p̄cioſis veſtibꝰ indui deſpicere. ⁊ iniuriari alijs. qd̓ quidē ꝑtinet ad exceſſum magnanimitatisnō ẜm rei veritatē ſed ẜm opinionē. Un̄ Seneca dicit īli. de quatuor virtutibus ꝙ magnanimitas ſi ſe extra modū ſuū extollat faciet viꝝ minacem. inflatum. turbi duminquietū. ⁊ in quaſcūqꝫ excellentias dictoꝝ factorūqꝫ neglecta honeſtate feſtinū. ⁊ ſic patet ꝙ p̄ſumptuoſus ſecundū rei veritatē qn̄qꝫ deficit a magnanimo. ſed ẜm apparētiam in exceſſu ſe habet.Queſtio CXXXIEinde ꝯſiderādumeſt de ambitione. Et circa hoc queruntur duoPrimo vtrum ambitio ſit peccatum. ¶ Secundo vtrum opponatur magnanimitati per exceſſumſic proceditur. Uidet̉O primum ꝙ ambiuo non ſu peccatum. Importat enī ambitio cupiditatem honoris. honor autē de ſe quoddā bonum eſt. ⁊ maximū inter exteriora bona. Unde ⁊ illi qui de honore non curantvituperant̉. ergo ambitio non eſt peccatum ſed magis aliquid laudabile ſecūdum ꝙ bonū laudabiliter appetiturPre. Quilibet abſqꝫ vitio poteſt appetere illud qd̓ ſibi debetur pro premio. ſed honor eſt premium virtutis vtphūs dicit in. i. ⁊ viij. ethicorū. ergo ambitio honoris nōeſt peccatum. ¶ Pre. Illud per quod homo prouocatur

ad bonum ⁊ reuocatur a malo non eſt peccatum. ſed perhonorem homines prouocantur ad bona facienda ⁊ malavitanda. ſicut phūs dicit in. iij. ethicoꝝ ꝙ fortiſſimi vidētur eſſe apud quos timidi ſunt inhonorati. fortes autemhonorati. Et Tullius dicit in li. de tuſculanis queſtionibus ꝙ honor alit artes. ergo ambitio non eſt peccatum¶ Sed contra eſt quod dicitur .i. ad Coꝝ. xiij. ꝙ charitasnon eſt ambitioſa. non querit que ſua ſunt. nihil autē repugnat charitati niſi peccatum. ergo ambitio ē peccatū.¶ Rn̄. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. honor importatquandam reuerentiam alicui exhibitam in teſtimoniumexcellentie eius. Circa excellentiam autem bominis duoſunt attendenda. Primo quidem ꝙ illud ẜm ꝙ homo excellit non habet homo a ſe ipſo ſed eſt quaſi quoddam diuinum in eo. ⁊ ideo ex hoc non debetur ſibi principaliterhonor ſed deo. Secundo cōſiderandum eſt ꝙ illud in qͦhomo excellit datur homini a deo vt ex eo alijs ꝓſit. vnde intantū debet homini placere teſtimonium ſue excellentie qd̓ ab alijs exhibetur inquantū ex hoc paratur ſibivia ad hoc ꝙ alijs proſit. Tripliciter autem appetitū honoris contingit eſſe inordinatum. Uno modo per hoc ꝙaliquis appecit teſtimoniū de excellentia quā non habetqd̓ eſt appetere honorē ſupra ſuam ꝓportionem. Alio modo per hoc ꝙ honorē ſibi cupit nō referendo in deū. Tertio per hoc ꝙ appetitus eius in ipſo honore qͥeſcit. nō referens honorē ad vtilitatē alioꝝ ambitio aūt īportat inordinatū appetitum honoris. Unde manifeſtum eſt ꝙ ambitio ſemꝑ eſt peccatū. ¶ Ad .i. ergo dicendū ꝙ appetituſboni debet regulari ẜm rōnem. cuius regulā ſi tranſcendat erit vitioſus. ⁊ hoc modo vitioſuꝫ ē ꝙ aliquis honorem appetat nō ẜm ordinē rōnis. vituꝑantur aūt qui nōcurant de honore ẜm ꝙ rō dictat vt .ſ. nō vitent ea q̄ ſuntcontra honorē. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙ honor nō eſt premiuꝫvirtutis quo ad ipſum virtuoſum vt .ſ. hoc pro p̄mio expetere debeat. ſed pro premio expetit beatitudineꝫ q̄ eſt finis virtutis. dicitur autē eſſe premiū virtutis ex ꝑte aſiorum qui nō habent aliqd̓ maius qd̓ virtuoſo retribuātqͣꝫ honorem qui ex hoc ipſo magnitudineꝫ habetʸ qd̓ phibet teſtimoniū virtuti. vn̄ pꝫ ꝙ nō ē ſufficiens premiumvt dicit̉ in. iij. ethi. ¶ Ad. iij. dicendū ꝙ ſicut ꝑ appetitūhonoris quādo debito modo apperit̉. aliqui ꝓuocant̉ adbonū ⁊ reuocant̉ a malo. ita etiā ſi inordinate appetatur.poteſt eē homini occaſio multa malaⁱ faciendi. dum .ſ. aliquis non curat qualitercunqꝫ honorē ꝯſequi poſſet. Un̄Saluſtius dicit in catilinario ꝙ gloriā ⁊ honorem ⁊ imperium bonus ⁊ ignauus eque ſibi exoptant. ſed ille .ſ. bonus vera via vtit̉. huic .ſ. ignauo. quia bone artes deſuntdolis atqꝫ fallacijs contēdit. ⁊ tamē illi qui ſolū propterhonorem vel bona faciunt vel mala vitant nō ſunt virtuoſi vt patet ꝑphūm. in. iij. ethi. vbi dicit ꝙ non ſunt verefortes qui propter honorem fortia faciunt.ſic proceditur. Uidetur¶ O ſē CuA ꝙ ambitio non opponatur magnanimitati ꝑ exceſſum. Uni enī medionon opponit̉ ex vna parte niſi vnum extremum. ſed magnanimitati per exceſſum opponitur p̄ſumptio. vt dictūeſt. ergo nō opponit̉ ei ambitio ꝑ exceſſum. ¶ Pre. Magnani mitas ē circa honores. ſed ambitio videtur pertinere ad dignitates. Dicitur enim. ij. Machabe. iiij. ꝙ Iaſon ambiebat ſummū ſacerdotium. ergo ambitio non opponitur magnanimitati. ¶ Pre. Ambitio videtur ad exteriorem apparatū pertincre. Dicitur enī Actuū. xxv. ꝙ