QueſtioLXXXXI

debito preſtiti iuram̄ti cōpellere Si ergo aliquis ꝑ inuocationē diuini noīs vel cuiuſcūqꝫ rei ſacre alicui non ſibiſubdito adiurando neceſſitatē agendi aliquid imponereintēdat ſicut imponit ſibi ipſi iurando: talis adiuratio illicita eſt: qꝛ vſurpat ptātē in aliū quam non habet: tn̄ ꝓpteraliquā neceſſitatē ſuperiores inferiores ſuos tali genereadiurationis conſtringere pn̄t. Si vero intendat ſolummō per reuerentiā diuini noīs vel alicuius rei ſacre aliqͥdab alio obtinere abſqꝫ neceſſitatis impoſitione: talis adiuratio licita ē reſpectu quorūlibet. ¶ Ad primū ergo dd̓ꝫꝙ Origenes loquitur de adiuratione qua aliquis alicūineceſſitatē imponere intendit ſicut imponit ſibi ipſi iurando. ſic enī princeps ſacerdotū preſumpſit dn̄m ieſum xp̄adiurare ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ illa ratio ꝓcedit de adiuratione que neceſſitatē imponit. ¶ Ad terciū dicendū ꝙ adiurare non eſt aliquē adiurandū inducere: ſꝫ per quādāſil̓itudinē iuramenti a ſe inducti ad aliquid agendū prouocare: alit̓ tn̄ adiuratōe vtimur ad hoīem: ⁊ aliter ad deūnam adiurando hoīem eius voluntatē per reuerentiamrei ſacre īmutare intendimus: qd̓ quidē non intendimuscirca deū cuius voluntas eſt īmutabilis: ſed ꝙ a deo pereternā eius voluntatē aliquid obtineamus nō eſt ex meritis noſtris: ſed ex eius bonitateAdſecundū ſic procedit̉.Uidetur ꝙ nō liceat demones adiurare. Dicit enī Origenes ſuper Math. Non eſt ſecundū ptātē datam a ſaluatore adiurare demonia. iuda icū enī eſt hoc. nō aūt debemus iudeoꝝ ritus imitari. ſed potiꝰ vti ptāte a xp̄o data. ergo non eſt licitum demones adiurare ¶ Preterea.Multi nigromanticis incantatiōibꝰ demones inuocantper aliquid diuinū qd̓ eſt adiurare. ſi licitū eſt demonesadiurare. licitum eſt nigromanticis incantationibꝰ vti:quod patet eſſe falſum. ergo et primū: ¶ Preterea Quicunqꝫ adiurat aliquē: ex hoc ipſo aliquā ſocietatē cū ipſofacit. ſed non licet cū demonibus ſocietatē facere: ſecūdūillud. i. ad Cor. x. Nolo vos ſocios fieri demonioꝝ. ergonon licet demones adiurare ¶ Sed contra eſt quod d̓rMat. vlt. In noīe meo demonia eijciēt. ſed inducere aliūad aliquid agendū ꝓpter nomen diuinū: hoc eſt adiurare. ergo licitum eſt demones adiurare. ¶ Reſponſio dicendū ꝙ ſicut dictū eſt: duplex eſt ad iurandi modus vnꝰquidē per modū deprecationis vel inductionis ob reuerētiā alicuius ſacri: alius aūt per modū compulſionis. prīoaūt mō non licet demones adiurare. qꝛ ille modus adiurandi videt̉ ad quandā beniuolentiā vel amiciciā pertinre qua non licet ad demones vti. ſcd̓o aūt adiurationismodo qui ē compulſionē licet nobis ad aliquid vti: ⁊ adaliquid non licet. demones enī in curſu huius vite nobiſaduerſarij conſtituūtur: nō aūt eoꝝ actus noſtre diſpoſitioni ſubdūt̉: ſed diſpoſitioni dīne ⁊ ſanctorū angelorū.qꝛ vt aug. dicit in tercio de trini. ſpūs deſertor regitur ꝑſpiritū iuſtū. poſſumus ergo demones adiurando ꝑ virtutem diuini noīs tanqͣꝫ inimicos repellere ne nobis noceant vel ſpūaliter vel corporaliter: ſcd̓m ptātē diuinamdata a xp̄o. ſcd̓m illud Luc. x. Ecce dedi vobis ptāteꝫ calcandi ſupra ſerpentes ⁊ ſcorꝑiones. et ſupra oēm virtutēinimici: ⁊ nihil vobis nocebit: non tn̄ licitum eſt eos adiurare ad aliquid ab eis adiſcendū: vel etiā ad aliquid ꝑeoſ obtinendū: qꝛ hoc pertineret ad aliquā ſocietate cumipſis hn̄dam niſi forte ex ſpirituali inſtinctu vel reuelatioſſe diuina aliqui ſancti ad aliquos effectus demonum

operatione vtantur: ſicut legitur de beato Iacobo ꝙ ꝑdemones fecit Hermogenē ad ſe adduci. ¶ Ad primumergo dicendū ꝙ Origenes loquitur de adiuratione quenon ſit poteſtatiue per modum compulſionis. ſed magiſper modum cuiuſdam beniuolentie vel deprecatōnis 7Ad ſecundū dicendū ꝙ nigromantici vtuntur adiuratōibus ⁊ inuocationibus demonum ad aliquid ab eis adiſcēdum adipiſcendū. ⁊ hoc eſt illicitū: vt dictum eſt. vndeChryſoꝰ dicit Mar. prīo. exponens illud verbū dn̄i qd̓ſpiritui immundo dixit. Obmuteſce ⁊ exi ab hoīe. Salutiferū hoc nobis dogma dat̉ ne credamꝰ demonibꝰ qͣntumcūqꝫ denuncient veritatē ¶ Ad tercium dicendū ꝙratio illa procedit de adiuratōne qua imploratur auxiliūdemonū ad aliquid agendum vel cognoſcendum: hoc eīvidetur ad quandā ſocietateꝫ pertinere. ſed ꝙ aliquis adiurādo demones repellat: hoc ē ab eoꝝ ſocietate recedereAd tertium ſic ꝓcediturUidetur ꝙ non liceat adiurare irrationalē creaturā. Adiuratio enī fit per locutionē. ſed fruſtra ſermo dirigitur adeum qui non intelligit. qualis eſt irrationalis creatura ęrgo eſt ⁊ illicitū irrationalem creaturam adiurare¶ Preterea. Ad eū videtur competere adiuratio: ad quē pertitinet iuratio. ſed iuratio non pertinet ad creaturā irrationalē. ergo videtur ꝙ ad eam non liceat adiuratione vti.Preterea. duplex eſt adiuratōnis modus: vt ex ſupradictis patet. Unus quidē per modum deprecationis: qͦnon poſſumus vtiⁱ ad irratōnalē creaturā que non ē dn̄aſui actus. Alia aūt adiuratio eſt per modū compulſiōisquo et iā vt videtur ad eā vti non poſſumus. qꝛ non ē noſtrum creaturis irrationalibꝰ imperare: ſed ſolū illius dequo dicitur Mat. viij. Qm̄ venti ⁊ mare obediūt ei. ergo nullo mō vt videtur licet vti adiuratione ad irrationales creaturas ¶ Sꝫ concra eſt ꝙ Simon ⁊ Iudas legūtur adiuraſſe dracones. ⁊ eis precepiſſe vt in deſertuꝫ locum diſcederent ¶ Reſponſio dicendum ꝙ creature irrationales ab alio aguntur ad ꝓprias operationes. eadeꝫaūt actio eſt eius qd̓ agitur ⁊ mouetur. ⁊ eius quod agit⁊ mouet. ſicut motus ſagitte etiā eſt quedā operatio ſagittantis: ⁊ ideo operatio irrationalis creature non ſoluꝫipſi attribuitur ſed prīcipaliter deo cuius diſpoſitiōe oīāmouentur. pertinet etiā ad diabolū qui permiſſione diuina vtitur aliquibus irrationalibus creaturis ad nocendūhoībus. Sic̄ ergo adiuratio qua quis vtitur ad irrationalem creaturā pōt intelligi dupliciter. Unomō vt adiuratio referatur ad ipſam irrationalē creaturā ſcd̓m ſe: et ſicvanū eēt irrationalē creaturā adiurare Alio mō vt referat̉ad eū a qͦ irrationalis creatura agitur ⁊ mouetur: ⁊ ſic dupliciter adiuratur irrationalis creatura. vno quidē modoper modū deprecationis ad deuꝫ directe. quod pertinetad eos qui diuina inuocatiōe miracula faciunt. Aliomōper modū compulſionis: qua refertur ad diabolū qui innocumentū noſtrū vtitur irrationalibus creaturis: ⁊ tal̓eſt modus adiurandi in eccleſie exorciſmis: per quos demonū poteſtas excluditur ab irratiōalibꝰ creaturis. adiuiurare aūt demones ab eis auxiliū implorādo non licet.Et per hoc patet reſponſio ad obiecta¶ Queſtio. LXXXXIEinde cōſiderandūeſt de aſſumptione diuini noīs ad inuocādūper orationē vel laudē. Et de oratōne quidē

io