Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLXX

ẜm corde concupiſcitur. Ad i. ergo dicendum inter ſpecies vitiorum que opponuntur fortitudini nulla ēque ita directe cōtrarietur dilectioni proximi ſicut adulterium quod eſt ſpecies luxurie que temperantie contrariatur. tamen vitium audacie quod opponitur fortitudiniQuandoqꝫ ſolet eſſe cauſa homicidij. qd̓ inter preceptadecalogi prohibetur. Dicitur enim Ec cl̓. viij. Cuꝫ audace non eas in via ne forte grauet̉ mala ſua in te. Ad. ij.dicendum gula non directe opponitur dilectioni proximi ſicut adulterium. neqꝫ aliqua alia ſpecies luxurie.enim tanta fit iniuria patri per ſtuprum virginis noneſt eius cōnubio deputata. quanta fit iniuria viro adulterium cuius corporis poteſtatem ipſe babet non vxorAd. iij. dicendum precepta docalogi. vt ſupra dictuꝫ ēſunt quedam vniuerſalia diuine legis principia. Undeoportet ea eſſe cōmunia. non poterant autem aliqua precepta cōmunia affirmatiua de temperantia dari. quia vſuseius variatur ẜm diuerſa tempora. ſicut Augu. dicit in li.de bono coniugali. ẜm diuerſas hominum leges conſuetudines.ſic proceditur UiO ſecūdum cerur inconuenienter trahantur in diuina lege precepta de virtutibus annexis temperantie. Precepta eniꝫ decalogi vtdictum eſt ſunt quedam vniuerſalia principia totius legis diuine. ſed ſuperbia eſt initium omnis peccati. vt dicitur. Eccl̓. x. ergo inter precepta decalogi debuit aliquodponi prohibitiuum ſuperbie. Pre. Illa prece pta maxime debent in decalogo poni per quas homines maximeinclinantur ad legis impletionē. quia iſta vidētur prīcipalia. ſed per humilitatem per quam homo deo ſubijcitur. maxime videtur homo diſponi ad obſeruantiam diuine legis. Unde obedientia inter gradꝰ humilitatisputatur vt ſupra habitum eſt. idem etiam videtur eſſedicendum de manſuetudine per quam fit vt homo diuine ſcripture non contradicat. vt Augꝰ. dicit ī. ij. de doctrina chriſtiana. ergo videtur de humilitate manſuetudine aliqua precepta in decalogo poni debeant. Pre.Dictum eſt adulterium in decalogo prohibetur. quiacontrariatur dilectioni proximi. ſed etiam inordinatio exteriorum motuum que cōtrariatur modeſtie dilectiōiximi opponitur. Unde Augꝰ dicit in regula. In omnibꝰveſtris nihil fiat quodcuiuſqꝫ offendat aſpectum. ergo videtur etiam huiuſmodi iordinatio debuit prohiberiper aliquod preceptum decalogi. In contrarium ſufficit auctoritas ſcripture. Rn̄. dicendū virtutes tēperantie annexe dupliciter conſiderari poſſunt. Uno modo ẜm ſe. Alio modo ẜm ſuos effectus. Secundū ſe quidem non habent directā habitudinem ad dilectioneꝫ deivel proximi. ſed magis reſpiciunt quandam moderationem eorum que ad ipſum hominē pertinent. Quantuꝫad effectus ſuos poſſunt reſpicere dilectionem dei vel ꝓximi. ẜm hoc aliqua precepta in decalogo ponuntur pertinentia ad prohibendum effectus vitiorum oppoſitorūtemperantie partibus ſicut ex ira que opponitur māſuetudini procedit interdum aliquis ad homicidium quod indecalogo prohibetur. aut ad ſubtrahendum debituꝫ honorem parentibus. quod etiam poteſt ex ſuperbia proueuire ex qua etiam multi tranſgrediuntur precepta primetabule. Ad .i. ergo dicendum ſuperbia eſt initiū peccati. ſed latens in corde cuius etiam inordinatio ꝑpenditur communiter ab omnibus. Unde eius prohibitō

non debuit poni inter precepta decalogi que ſunt primaprincipia per ſe nota. Ad ſecundum dicendum precepta que per ſe inducunt ad obſeruantiam legis preſuꝑponunt iam legem. Unde non poſſunt eſſe prima legisprecepta. vt in decalogo ponantur. Ad tertium dicendum inordinatio exteriorum motuum non pertinet adoffenſam proximi ſecundum ipſam ſpeciem actus. ſicuthomicidium adulterium furtum que in decalogo prohihentur. ſed ſolum ẜm ſunt ſigna interioris inordinationis vt ſupra dictum eſt.Queſtio CLXXIOſt quam dictumeſt de ſingulis virtutibus vitijs que pertinent ad omnium hominum conditiones ſtatus. nunc conſiderandum eſt de his .ſ.que ſpecialiter ad aliquos homines pertinēt. Inuenituretiam differentia inter homines ẜm ea que ad habitus actus anime rationalis pertinent tripliciter. Uno modo ẜm gratias datas. quia vt dicitur. i. ad Coꝝ. xij. Diuiſiones gratiarum ſunt. alij datur per ſpiritum ſermo ſapientie. alij ſermo ſcientie ẜm eundem ſpiritum. Alteri fides in eodem ſpiritu. alia gratia ſanitatum in vno ſpiritu. Alij operatio virtutum. alij prophetia. alij diſcretio.ſpirituum. alij genera linguarum. alij īterpretatio ſermonum. ⁊c̄. Alia vero differentia eſt ẜm diuerſas vitas actiuam ſcꝫ contemplatiuam que accipiuntur ẜm diuerſaoperationum ſtudia. Unde ibidem dicitur diuiſiones operationum ſunt. Aliud enim eſt ſtudium operationis in Martha ſollicita erat laborabat circa frequēsminiſterium quod pertinet ad vitam actiuam. Aliud eſtin Maria que ſedens ſecus pedes domini audiebat verbum illius quod pertinet ad contemplatiuam. vt habet̉Luc. x. xxx. Tertio ẜm diuerſitateꝫ officiorum ſtatuum. prout dicitur ad Eph. iiij. Et ipſe dedit quoſdamdem apoſtolos. quoſdam autē prophetas. alios vero euāgeliſtas. alios autem paſtores doctores. quod pertinetad diuerſa miniſteri a. De quibus dicitur. i. ad Coꝝ. xij.Diuiſiones miniſtrationum ſunt. idem̄ autem dominꝰ.Et diuiſiones operationū ſunt. idem vero deus. oꝑat̉.Eſt autem attendendum circa gratias gratis datas debus occurrit conſideratio. Primo quidam eorum pertinent ad cognitionem. quedam vero ad locutiouem.dam vero ad operationem. oīa vero que ad cognitionemꝑtinent ſub prophetia comprehendi poſſunt. prophetica reuelatio ſe extendit non ſolum ad futuros hominuꝫeuentus. ſed etiam ad res diuinas. quantum ad ea queproponuntur omnibus credenda que pertinent ad fidemEt quantum ad altiora miniſteria que ſunt perfectorumque pertinent ad ſapientiaꝫ. Eſt etiam prophetica reuelatio de his que pertinent ad ſpirituales ſubſtantias a quibus vel ad bonum vel ad malum inducimur. quod pertinet ad diſcretionem ſpirituum. extendit etiam ſe ad directionem humanorum actuum/ quod pertinet ad ſcīam.vt infra patebit. primo occurrit conſiderandū de prophetia de raptu qui eſt quidam prophetie gradus. Deprophetia aūt quadruplex cōſideratio occurrit. Quaruꝫprima eſt de eēntia eius. Scd̓a de cauſa ipſius. Tertia de ꝓphetice cognitiōis: quarta diuiſiōe ꝓphetie. Circaprimū querunt̉ ſex. prīo vtꝝ ꝓphetia ꝑtineat ad cognitōꝫſcd̓o vtꝝ ſit habitꝰ. tertio ueꝝ ſit ſolū futuroꝝ ꝯtīgentiū.Quarto vtruꝫ prophetia cognoſcat omnia ꝓphetabilia

bb 5