Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioI

Incipit ſecundus liber ſecunde partis beati Thome de Aquino. ordinis predicatorum.Oſt commuG ꝯſiderationē virtutibꝰvitijs alijs ad materiā moralē ꝑtinētibꝰ. neceſſe ē conſiderare ſingula ī ſpeciali. Sermones enī morales vniuerſales minus ſunt vtiles. eoactiones in ꝑticularibꝰ ſunt.pōt aūt aliquid ī ſpeciali ꝯſiderari circa moralia dupliciter. vno modo ex ꝑte materieipſius moralis. puta cōſiderat̉ de hac virtute. vel hocvitio. alio modo qͣꝫtum ad ſpeciales ſtatus hominū puta conſiderat̉ de ſubditis p̄latis. de actiuis cōtemplatiuis. vel quibuſqꝫ alijs differentijs hominū. Primoergo conſiderabimus ſpecialiter de his ꝑtinent ad oēshominū ſtatus. Scd̓o vero ſpecialiter de his ꝑtinentad determinatos ſtatus. Eſt aūt ꝯſiderādum circa primum ſi ſeorſum determinaremus de virtutibꝰ. donis.vitijs p̄ceptis oporteret idē multotiens dicere. qui enīſufficiēter vult tractare de hoc p̄cepto mechaberis. neceſſe ē inquirere de adulterio qd̓ ē quoddā peccatū. cuiusetiā cognitio dependet ex cognitiōe oppoſite ꝟtutis. eritergo cōpendioſior expeditior cōſiderationis via ſi ſimulſub eodē tractatu cōſideratio ꝓcedit de virtute dono ſibi correſpondēte vitijs oppoſitis. p̄ceptis affirmatiuis vel negatiuis. erit aūt hic cōſiderationis modus cōueniens ipſis vitijs ẜm ꝓpriaꝫ ſpeciem. Oſtēſum eſt enī ſupra vitia peccata diuerſificant̉ ſpecie ẜm materiā velobiectū. Non aūt ẜm alias differētias peccatoꝝ. puta cordis. oris. oꝑis. vel ẜm infirmitatē. ignorantiā maliciā alias hm̄oi differētias. ē aūt eadeꝫ materia circa quā etvirtus recte operat̉. vitia oppoſita a rectitudine recedūt.Sic ergo tota materia moralis ad cōſiderationē virtutūreducta oēs virtutes ſunt vlteriꝰ reducēde ad ſeptē quarum tres ſunt theologice de quibꝰ primo ē agendū. Alievero quattuor ſunt cardinales. de quibꝰ poſteriꝰ agetur.Uirtutū aūt intellectualium vna quidē eſt prudētia queinter cardinales ꝟtutes cōtinet̉ numerat̉. ars veroꝑtinet ad moralē circa agibilia verſat̉ cuꝫ ars ſit recta ratio factibiliū vt ſupra dictum ē. Alie vero tres ītellectuales virtutes ſcꝫ ſapiētia intellectꝰ ſcientia. cōmunicantętiā in noīe cum donis quibuſdā ſpūſſancti. vnde ſimuletiā de eis cōſiderabit̉ in cōſideratione donoꝝ virtutibuseti ā correſpōdentiū. Alie vero virtutes moreles oēs aliqualiter reducuntur ad virtutes cardinales. vt ex ſupradictis patet. vnde in ꝯſideratione alicuiꝰ virtutis cardinalis. ꝯſiderābūt̉ etiā oēs virtutes ad eaꝫ qͣlitercunqꝫtinētes vitia oppoſita. ſic nihil moraliū erit p̄termiſſuGIrca virtutes igiturtheologicas. Primo erit cōſiderādum de fide.Scd̓o de ſpe. Tertio de charitate. Circa fidem verodruplex cōſideratio occurrit. Prima quidē de ipſa fide. Scd̓a de donis intellectus ſciētie ſibi correſpondētibꝰ. Tertia de vitijs oppoſitis Quarta p̄ceptis ad hāc virtutē ꝑtinentibꝰ Circa fidē vero primo eritcōſiderandū de eiꝰ obiecto. Scd̓o de eius actu. Tertioipſo habitu fidei Circa primū q̄rūtur decem. Primovtꝝ obiectū fidei ſit veritas .. Scd̓o vtꝝ obiectū fidei ſit

aliquid cōplexū vel incōplexū. id eſt. res aut enunciabile.Tertio vtꝝ fidei poſſit ſubeſſe falſum. Quarto vtrū obiectum fiidei poſſit eſſe aliqͥd viſum. Quinto vtrum poſſit aliquid ſcitū. Sexto vtꝝ credibilia debeāt diſtinguiper certos articulos. Septimo vtꝝ idem articuli ſubſintfidei ẜm om̄e tempus. Octauo de numero articulorum.Nono de modo tradendi articulos inſimbolo. Decimocuius ſit fidei ſimbolū cōſtituere.Ad primū ſic procediturvidet̉ obiectū fidei ſit veritas prima. Illud enī videtur eſſe obiectū fidei qd̓ nobis ꝓponit̉ ad credendum.ſed ſolū ꝓponūtur nobis ad credēdū ea ꝑtinēt ad diuinitatē ē veritas prima. ſꝫ etiā ea ꝑtinēt ad humanitatē xp̄i eccleſie ſacramēta creaturaꝝ conditionē. ergo ſolū veritas prima ē fidei obiectuꝫ. Preterea fides infidelitas ſunt circa idē ſint oppoſita. ſed circa oīain ſacra ſcriptura ꝯtinent̉ pōt eſſe infidelitas. quicqͥd enīhoꝝ homo negauerit infidelis reputat̉. ergo etiā fides eſtcirca oīa in ſacra ſcriptura cōtinent̉. ſed ibi multa de hominibꝰ cōtinent̉. aut de alijs rebꝰ creatis. ergo obiectuꝫfidei ſolū eſt veritas prima. ſed etiam veritas creata.Preterea fides charitati cōdiuidit̉ vt ſupra dictū eſt.ſꝫ charitate ſolū diligimus deū qui ē ſumma bonitas.ſꝫ etiā diligimꝰ ꝓximū. ergo fidei obiectū eſt ſolū veritas prima. Sed ꝯͣ eſt qḋ dyoniſius dicit dicit. vij. ca.de. di. no. fides ē circa ſimplicē ſꝑ exiſtentē veritateꝫhec aūt ē veritas prima ergo obiectū fidei ē veritas p̄ma Reſponſio dicendū cuiuſlibet cognoſcitiui habitusobiectū duo habet ſcꝫ id naturaliter cognoſcit̉. eſt ſicut materiale obiectu. id qd̓ cognoſcit. qd̓ ē formalisratio obiecti. ſicut in ſciētia geometrie. materialiter ſcitaſunt cōcluſiones. formalis vero ratio ſciendi ſunt mediademōſtratiōis ꝯcluſiones cognoſcūt̉. Sic igit̉ in fideſi cōſideremꝰ formalē rationē obiecci nihil ē aliud qͣꝫ veritas prima. enī fides de loqͥmur. alicui aſſentit niſi qꝛē a deo reuelatū. Unde ipſi veritati diuine fides īnititurtanqͣꝫ medio. Si vero cōſideremꝰ materialiter ea qͥbꝰfides aſſentit ſolū ē ipſe deꝰ ſꝫ etiaꝫ multa alia tn̄ ſubaſſenſu fidei cadūt niſi ẜm habent aliquē ordinē addeū. ꝓut ſcꝫ aliquos diuinitatis effectus homo adiuuatur ad tendendū in diuinā fruitionē Et ideo etiā ex hacꝑte obiectū fidei ē quoddāmodo veritas prima. inquātūnihil cadit ſub fide niſi in ordine ad deū. ſic̄ etiaꝫ obiectūmedicine ē ſanitas. qꝛ nihil medicinaʸ cōſiderat niſi in ordine ad ſanitatē. Ad.. ergo dicēdū ea ꝑtinent adhumanitatē xp̄i. ad ſacramēta eccl̓ie vel ad qͣſcūqꝫ creaturas cadūt ſub fide inquātū hec ordinamur ad deū eteis etiā aſſentimꝰ ꝓpter diuinaꝫ veritatē. Et ſil̓iter dicēdū ē ad ſcd̓m de oībꝰ illis in ſacra ſcriptura tradūtur. Ad. xiij. dicendū etiā charitas diligit ꝓximū etiampter deū. ſic obiectu eiꝰ pprie ē ip̄e deꝰ vt infra dicet̉.Ad ſecūdum ſic proceditur. videt̉ obiectū fidei ſit aliqd̓ cōplexum ꝑmoduꝫenūciabilis. Obiectū enī fidei eſt veritas prima. ſicutdictū ē. ſed prima veritas ē qͥd incōplexū. ergo obiectumfidei ē aliqͥd cōplexū. Preterea expoſitio fidei ī ſimbolo ꝯtinet̉. ſed ī ſimbolo nūt̉ enuciabilia ſꝫ res.enī dicit̉ ibi deus ſit omnipotēs ſꝫ credo ī deū omnipotentē. ergo obiectū fidei ē enūciabile ſꝫ res. Preterea fidei ſuccedlit viſio. ẜm illud. i. ad Coꝝ. xiij. videmꝰ

a 2