QueſtioCLXXXVIII

litteraruꝫ. ¶ Sed contra eſt quod Hiero. in epiſtola adPaulinum inuitat eum ad diſcendum in ſtatu monaſtico dicens. Diſcamus in terris quorum ſcientia nobis ꝑſeueret in celis. ⁊ infra quicquid queſieritis tecuꝫ ſcire conabor. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictum eſt religio poteſt ordinari ad vitam actiuam ⁊ ad vitam contemplatiuam. inter opera autem vite actiue principaliora ſunt illa que ordinantur directe ad ſalutem animarum. ſicut predicare ⁊alia huiuſmodi. Competit ergo ſtudium litterarum religioſis tripliciter. primo quidem qͣꝫtum ad id quod eſt proprium contemplatiue vite. adquam ſtudium litterarumdupliciter adiuuat. Uno modo directe coadiuuando adcontemplandū. illuminando .ſ. intellectum. vita enim cōtemplatiua de qua nunc loquimur principaliter ordinatur ad conſiderationem diuinorum. vt ſupra habitum ē.in qua dirigitur homo per ſtudium ad conſiderandum diuina. vnde in laudem viri iuſti dicitur in pͣs. ꝙ in legedomini meditabitur die ac nocte. ⁊ Eccl̓i. xxxix. dicitur.Sapientiam antiquorum exquiret ſapiens ⁊ in prophetis vacabit. Alio modo ſtudium litteraruꝫ iuuat ad contēplatiuam vitam indirecte remouendo contemplationispericula. ſcilicet errores qui in contemplatione diuinoruꝫfrequenter accidunt his qui ſcripturas ignorant. ſicut ī collationibus patrum legitur ꝙ abbas Serapion propterſimplicitatem incidit in errorem antropomorphitarum.id eſt. eorum qui deum habere humanam formam arbitrantur. vnde dicit Grego. in. vi moralium. ꝙ nonnullidum plus exquirunt contemplando qͣꝫ capiunt. vſqꝫ adperuerſa dogmata erumpunt. ⁊ duꝫ veritatis eſſe diſcipuli humiliter negligunt. magiſtri errorum fiunt. ⁊ propterhoc dicitur. Eccl̓s. ij. Cogitaui in corde meo abſtrahere avino carnem meam. vt animum meum tranſferrem adſapientiam deuitaremqꝫ ſtulticiam. ſcd̓o neceſſarium eſtſtudium litterarum religioſis inſtitutis ad predicanduꝫet alia huiuſmodi exercendum. vnde apoſtolus dicit adTitum .i. de epiſcopo ad cuius officium huiuſmodi actuspertinent. amplectentem eum qui ẜm doctrinam eſt fidelem ſermonem vt potens ſit exhortari in doctrina ſana eteos qui contradicūt arguere. Nec obſtat ꝙ apoſtoli aſqꝫſtudio litterarum ad predicandū ſunt miſſi. quia vt Hieroni. dicit in epiſtola ad Paulinum. quicquid alijs exercitatio ⁊ quotidiana ī lege meditatio tribuere ſolet. hocillis ſpirituſſanctus ſuggerebat. tertio ſtudium litterarūreligioni congruit qͣꝫtum ad id quod eſt religioni conmune. valet enim ad vitandam carnis laſciuiam. Unde etHiero. dicit ad Ruſticum monachum. Ama ſcripturarum ſtudia ⁊ carnis vitia non amabis. auertit enim animum a cogitatione laſciuie. ⁊ carneꝫ macerat propter ſtudij laborem. ẜm illud Eccl̓i. xxxi. Uigilia honeſtatis tabefaciet carnes. valet etiam ad auferendam cupiditatem diuſtiarum. vnde Sap̄. vij. dicitur. Diuītias nihil eſſe dixi in comparatione illius. et. i. Machab. xij. dicitur. Nosautem nullo horum indiguimus. ſcilicet exteriorum ſubſidiorum habentes ſolatio ſanctos libros qui in manibusnoſtris ſunt. valet etiaꝫ ad obedientie documentum. Unde Augu. dicit in li. de operibus monachorum. Que eſtiſta peruerſitas. lectioni nolle obtemperare dum vult eivacare. ⁊ ideo manifeſtum eſt ꝙ congrue poteſt inſtitui religio ad ſtudium litterarum. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ gloſaibi exponit illud d̓ littera veteris legis. de qua apoſtolusdicit. ij. ad Coꝝ. iij. littera occidit. vnde nō cognoſcere litteraturam eſt non approbare litieralem circūciſioneꝫ ⁊ ce

teras carnales obſeruantias. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſtudiumad ſcientiam ordinatur que ſine charitate inflat. et per conſequens diſſentiones facit. ẜm illud. Prouer. xiij. Interſuperbos ſemper ſunt iurgia. ſed cum charitate edificat etconcordiam parit. vnde. i. ad. Coꝝ. i. Apoſtolus cum dixiſſet. diuites facti eſtis in omni verbo ⁊ in omni ſcientiapoſtmodum ſubdit. Idipſum dicatis omnes. ⁊ non ſint īvobis ſciſmata. Hiero. tamen non loquitur ibi de ſtudijſlitterarum. ſed de ſtudijs diſſentionum que per hereticos⁊ ſciſmaticos intrauerunt in religionem chriſtianam. IAd. iij. dd̓m ꝙ philoſophi profitebantur ſtudia litteraꝝqͣꝫtum ad ſeculares doctrinas. ſed religioſis competit pricipaliter intendere ſtudio litterarum pertinentium ad doctrinam que ẜm pietatem eſt. vt dicitur ad Titum .i. alijſautem doctrinis intendere non pertinet ad religioſos quorum tota vita diuinis obſequijs mancipatur niſi inqͣꝫtuꝫordinantur ad ſacram doctrinam. Unde Augu. dicit in fine muſice. nos dum negligentes eſſe non eſtimamꝰ quosheretici notionum ⁊ ſcientie fallaci pollicitatione decipiūtcardius incedimus conſideratione ipſarum viaruꝫ quodtamen facere non auderemus niſi multos pios eccleſie filios eadem refellendorum hereticorum neceſſitate feciſſe videremus.Ad ſextum ſic procediturUidetur ꝙ religio que vacat vite contemplatiue non ſitpotior ea que vacat operibus vite actiue. Dicitur enim extra de regularibus ⁊ tranſeuntibus ad religionem. ca. licetSicut maius bonum minori bono preponitur. ita cōmunis vtilitas ſpeciali vtilitati prefertur. ⁊ in hoc caſu rectepreponitur doctrina ſilentio. ſolitudo contemplationi. etlabor quieti. ſed religio eſt melior que ad maius bonū ordinatur. ergo videtur ꝙ religiones que ordinantur ad vitam actiuam ſint potiores illis que ordinantur ad vitamcontemplatiuam. ¶ Pre. Omnis religio ordinatur adperfectionem charitatis. vt ſupra habitum eſt. vnde ſuper illud ad Hebre. xij. Nondum vſqꝫ ad ſanguinem reſtitiſtis. dicit gloſa. Perfectior in hac vita dilectio nullaeſt ea ad quam ſancti martyres peruenerunt qui contrapeccatum vſqꝫ ad ſanguinem certauerunt. certare autemvſqꝫ ad ſanguinem competit religionibus que ad militiam ordinantur. que tamen pertinent ad vitam actiuam.ergo videtur ꝙ huiuſmodi religiones ſint potiſſime. IPre. Tanto videtur eſſe aliqua religio perfectior quanto eſt artior. ſed nihil prohibet aliquas religiones ad vitam actiuam ordinatas eſſe artioris obſeruantie qͣꝫ ſintille que ordinantur ad vitam contemplatiuam. ergo ſūtpotiores. ¶ Sed contra eſt quod dominus Luc̄. x. dicitoptimam partem eſſe Uarie per quam vita contemplatiua ſignatur. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra. dictum eſt. diffe.rentia vnius religionis ad aliam principaliter quideꝫ attenditur ex parte finis. ſecundario autem ex parte exercitij. ⁊ quia non poteſt aliquid dici altero potius niſi ẜm idin quo ab eo differt. ideo excellentia vnius religionis ſuper aliam princ ip̄aliter quidem attenditur ẜm religiōisfinem. ſecundario aūt ẜm exercitium. diuerſimode tamēẜm vtrunqꝫ comparatio attenditur. naꝫ comparatio queeſt ẜm finem eſt abſoluta. eo ꝙ finis propter ſe queriturcomparatio aūt que eſt ẜm exercitium eſt reſpectiua. qꝛexercitium non queritur propter ſe ſed propter finem. etideo illa religio alteri prefertur que ordinatur ad finemabſolutē potiorem vel quia eſt maius bonuꝫ. vela ad

ff 4