QueſtioCLXXXVIII
licita. ſicut ſecularibus ita religioſis. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙAugu. ibi loquit̉ expreſſe de his qui ex cupiditate mendicant. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ prima gloſa loquitur de petitione q̄ſit ex cupiditate vt patet ex verbis apoſtoli. alia aūt gloſaloquitur de illis qui abſqꝫ omni vtilitate quam faciāt neceſſaria petunt vt ocioſi viuant. non aūt ocioſe viuit qui qͣlitercūqꝫ vtiliter viuit. ¶ Ad. iij dd̓m ꝙ ex illo preceptolegis diuine non prohibetur alicui mendicare. ſed prohibetur diuitibus ne tam tenaces ſint vt propter hoc alicuiegeſtate mendicare cogantur. lex auteꝫ ciuilis imponit penam validis mendicantibus qui non propter vtilitatemvel neceſſitatem mendicant. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ duplex eſtturpitudo. vna inhoneſtatis. alia exterioris defectus. ſicutturpe eſt homini eſſe infirmum vel pauperem. ⁊ talis turpitudo mendicitatis non pertinet ad culpam. ſed ad hūilitatem pertinere poteſt. vt dictum eſt. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ predicantibus ex debito debetur victus ab his quibus predicant. ſi tamen non quaſi ſibi debitum ſed quaſi gratis dādum mendicando petere velint. ad maiorem vtilitatem ꝑtinet.Ad ſextum ſic procediturUidetur ꝙ liceat religioſis vilioribus veſtibus vti qͣꝫ ceteris. quia ẜm Apoſtolum .i. ad Theſſal̓. vl. ab omni ſpecie mala abſtinere debemus. ſed vtilitas veſtium habet ſpeciem mali. dicit enim dominus Matth. vij. Attendite afalſis prophetis qui veniunt ad vos in veſtimentis ouiuꝫ⁊ ſuper illud Apoca. vi. Ecce equus pallidus ⁊cͣ. dicit glōſa. Uidens diabolus nec per apertas tribulationes nec perapertas hereſes ſe poſſe proficere. premittit falſos fratresqui ſub habitu religionis obtinent naturam nigri ⁊ rufiequi peruertendo fidem. ergo videtur ꝙ religioſi non debeāt vilibꝰ veſtibꝰ vti. ¶ Pre. Hiero. dic̄ ad NepotianūUeſtes pullas. id eſt. nigras. eque vita vt candidas. ornatus ⁊ ſordes pari modo fugiendi ſunt quia alterum delitias. alterum gloriam redolet. ergo videtur ꝙ cum inanis gloria ſit grauius peccatum qͣꝫ delitiarum vſus ꝙ religioſi qui debent ad perfectionem tendere magis debent vitare veſtes viles qͣꝫ precioſas. ¶ Pre. Religioſi maximeītēdere dn̄t oꝑbꝰ pnīe. ſꝫ ī oꝑbꝰ pnīe non eſt vtenduꝫ exterioribꝰ ſignis triſticie. ſed magis leticie ſignis. dicit enīdominus Matth. vi. Cum ieiunatis nolite fieri ſicuthypocrite triſtes. ⁊ poſtea ſubdit. tu aūt cum ieiunas vngecaput tuum ⁊ faciem tuam laua quod exponens Augu. īli. de ſermone domini in monte. dicit. In hoc capitulo maxime aduertendum eſt non in ſolo rerum corporearū nitore atqꝫ pompa ſed etiam in ipſis ſordibus luctuoſis eſſepoſſe iactantiam. ⁊ eo periculoſiorem quo ſub nomine ſeruitutis dei decipit. ergo videtur ꝙ religioſi non debeāt vilioribus veſtibus indui. ¶ Sed contra eſt quod ad Hebre xi. Apoſtolus dicit. Circūierunt in melotis in pellibꝰcaprinis. gloſa. vt Helias ⁊ alij. ⁊ in decretis. xi. q. iiij. dicitur. Si inuenti fuerint deridentes eos qui vilibus ⁊ religioſis veſtibus amicti ſunt. corrigantur. priſtinis enimtemporibus omnis ſacratus vir cum mediocti ac vili veſte conuerſabatur. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut Augu. dicit ī tertio de doctrina chriſtiana. in omnibus exterioribus rebusnon vſus rerum ſed libido vtentis in culpa eſt. ad quamdiſcernendam attendendum eſt ꝙ habitus vilis ⁊ incultus dupliciter poteſt conſiderari. Uno modo prout eſt ſignum quoddam diſpoſitionis vel ſtatus humani. quiavt dicitur. Eccl̓i. xix. Amictus hominis annunciat de eo
et ẜm hoc vilitas habitus eſt quandoqꝫ ſignum triſticie.vnde ⁊ homines in triſticia exiſtentes ſolent vilioribꝰ vtiſicut econuerſo in tempore ſolennitatis. vnde ⁊ penitenteſvilibus veſtibus induuntur. vt patet Ione. iij. de rege qͥindutus eſt ſacco ⁊. iij. Regum. xxi. de Achab qui operuit cilicio carnem ſuam. quandoqꝫ vero eſt ſignum contēptus diuitiarum ⁊ mundani vaſiꝰ. vnde Diero. dicit adRuſticum monachum. Sordes veſtium candide mentisindicia ſunt. vilis autem tunica contemptū ſeculi probat.dumtaxat ne animus timeat ne habitus ſermoqꝫ diſſentiant ⁊ ẜm vtrunqꝫ horum competit religioſis vilitas veſtium. quia religio eſt ſtatus penitentie ⁊ contemptus mundane glorie. ſed ꝙ aliquis velit hoc alijs ſignificare cōtingit propter tria. Uno modo ad ſui humiliationem. ſicutenim ex ſplendore veſtium animus hominis eleuatur. itaex humilitate veſtium humiliatur. vnde de Achab qui carnem ſuam cilicio induit. dixit dominus ad Heliaꝫ. Nōne vidiſti Achab humiliatum. coram me? vt habetur. iij.Regum. xxi. Alio modo propter exemplum aliorum. vn̄de ſuper illud Matth. iij. Habebat veſtimentum de piliscamelorum ⁊c̄ dicit gloſa. Qui penitentiam predicat habitum penitentie pretendit. Tertio modo propter inaneꝫgloriam. ſicut Augu. dicit ꝙ in ipſis ſordibus luctuoſispoteſt eſſe iactantia. duobus ergo primis modis laudabile eſt abiectis veſtibus vti. Tertio vero modo vitioſum ēAlio modo poteſt conſiderari habitus vilis ⁊ incultusẜm ꝙ procedit ex auaritia vel negligentia. ⁊ ſic etiam advitium pertinet. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ vilitas veſtium deſe non habet ſpeciem mali. imo potius ſpeciem boni ſcilicꝫcontemptus humane glorie. ⁊ inde eſt ꝙ mali ſub vilitate veſtium ſuam maliciam occultant. vnde Augu. dicit inlibro de ſermone domini in monte. ꝙ nō ideo debent ouesodiſſe veſtimentum ſuum. ꝙ plerūqꝫ illo ſe occultant lubi. ¶ Ad ij. dd̓m. ꝙ Hiero. ibi loquitur de veſtibus vilibus que deferuntur propter humanam gloriam. ¶ Adiij. dd̓m. ꝙ ẜm doctrinam domini in operibus ſanctitatisnihil homines facere debent propter apparentiam. quodprecipue contingit quando aliquis aliquid nouum facit.vnde Chryſo. ſuper Matth. Orans nihil nouum faciatquod aſpiciant homines. vel clamando vel pectus percutiendo vel manus exꝑandendo. quia ſcilicet ex ipſa nouitatę homines reddunt intentos ad conſiderandum. nectamen omnis nouitas intentos faciens homines ad conſiderandum reprehenſibilis eſt. poteſt enim et bene ⁊male fieri. Unde Auguſtinus dicit in libro de ſermone domini in monte. ꝙ qui in profeſſione chriſtianitatis inuſitato ſqualore ⁊ ſordibus intentos in ſe oculoahominum facit. cum illud voluntate faciat non neceſſitate patiatur. ceteris eius operibus poteſt cognoſci vtrumhoc contemptu ſuperflui cultus an ambitione aliqua faciat. maxime autem videntur hoc non ex ambitione facerereligioſi qui habitum vilem deferunt quaſi ſignum ſueꝓfeſſiōis qͣ ꝯtēptū mūdi ꝓfitēt̉. ¶ Qō LXXXVIIIEinde cōſiderandūeſt de differentia religionum. Et circa hoc queruntur octo. primo vtrum ſint diuerſe religiones vel vna tantum. ſcd̓o vtrum aliqua religio inſtituipoſſit ad opera vite actiue. tertio vtrum aliqua religio poſſit ordinari ad militandum. quarto vtruꝫ poſſit inſtituialiqua religio ad predicandū ⁊ huiuſmodi oꝑa exercēda.quinto vtrum poſſit aliqua religio inſtitui ad ſtudium ſci
ff 2