Queſtio¶C XAX
tum impoſſibile eſt ꝙ aliquis ſil̓ occupetur circa exteriores actiones et diuine contemplationi vacet. alio mō pōtconſiderari vita actiua qͣꝫtum ad hoc ꝙ interiores animepaſſiōes componit ⁊ ordinat. ⁊ qͣꝫtum ad hoc vita actiuaadiuuat ad contemplatiōem que impedit̉ ꝑ īordīationeꝫinteriorum paſſionum. vnde Gregꝰ. dicit in. vi. moraliūCum contemplationis arcem aliquid tenere deſiderantprius ſe in campo per exercitiuꝫ oꝑis probent. vt ſolliciteſciant ſi nulla iam mala ꝓximis irrogant. ſi irrogata a ꝓximis equanimiter portant. ſi oblatis bonis temꝑalibus.nequaqͣꝫ mēs leticia ſoluitur. ſi ſubtractis nō nimio merore ſauciantur ac deinde ꝑpendat. ſi cū ad ſemerip̄os introrſus redeunt in eo ꝙ ſpiritualia rimantur ne qͣqꝫ ſecūrerū corꝑalium vmbras trahant. vel fortas ſe tractas manū diſcretionis abigant. ex hoc ergo exercitium vite actiueconfert ad contemplatiuam ꝙ quietat interiores paſſiones ex quibus fantaſmata proueniunt per que contēplatio impeditur. Et per hoc patet reſponſio ad obiecta. naꝫrationes ille procedūt qͣꝫtum ad ipſam occupatiōneꝫ exteriorum actuum nō autem qͣꝫtum ad affectum qui eſt moderatio paſſionum.¶ D quartum ſic proceditur. Uidetur ꝙ Uita actiua non ſit prior qͣꝫ contēplatiua. Uita enim contemplatiua directe partinet ad dilectionem deij. Uita autem actiua ad dilectionem proximi.ſꝫ dilectio dei precedit dilectionem proximi in quātū proximus propter deum diligitur. ergo videtur ꝙ etiam vitacontemplatiua ſit prior qͣꝫ actiua. ⁊ Preterea. Gregorius dicit ſuper Ezech. Sciendum eſt ꝙ ſicut bonus ordoviuendi eſt vt ab actiua in contemplatiuam tendaturita plerumqꝫ vtiliter a contemplatiua animus ad actiuāreflectitur. non ergo ſimpliciter vita actiua eſt prior qͣꝫ cōtemplatiua. ¶ Preterea Ea que diuerſis cōperunt nonvidentur ex neceſſitate ordinem habere. ſed vita actiua ⁊contemplatiua diuerſis competunt. dicit. enim Grego.in ſexto moralium. Sepe qui contemplari deū quietē poterant occupacionibus preſſi ceciderunt. ⁊ ſepe qui occupati bene vſibus humanis viuerēt. gladio ſue quietis extincti ſunt. nō gͦ vitā actiua prior eſt qͣꝫ contemplatiua. ¶Sed contra eſt qd̓ Gregꝰ dic̄ in tertia omelia ſuꝑ Ezech̓.Actiua vita prior eſt tempore qͣꝫ contemplatiua. quia exbono oꝑe tendit̉ ad contemplationem. ¶ Rn̄. dicenduꝫꝙ aliquid dicitur eē prius dupliciter. vno modo ẜm ſuāꝫnaturam. ⁊ hoc modo vita contemplatiua eſt prior qͣꝫ actiua inqͣꝫtum prioribus ⁊ melioribus inſiſtit. vnde ⁊ actiuam vitam mouet ⁊ dirigit. ratio enim ſuperior qui contemplationi deputatur cōꝑat̉ ad inferiorem que de putatur actioni ſicut vir ad mulierem que per virum regenda vt Auguſtinus dicit in. ij de trinitate. Alio modo eſtaliquid prius quo ad nos. quod ſcilicet eſt prius in viagenerationis. ⁊ hoc modo vita actiua eſt prior qͣꝫ contemplatiua. quia diſponit ad contemplatiuā vt ex ſupra dictis patet. diſpoſitio enim in via generationis precedit formam que ſimpliciter et ẜm ſuam naturam eſt prior.Ad primum ergo dicendum ꝙ vita contemplatiua nonordinatur ad qualem cunqꝫ dilectionem dei ſed ad perfectam. ſed vita actiua eſt neceſſaria ad dilectionem proximiqualemcunqꝫ. vnde Gregorius dicit in tertia omelia ſuꝑEzech. Sine contemplatiua vita intrare poſſunt ad celeſtem patriaꝫ que bona qui poſſunt operari non negligū
ſine actiua autem intrare non poſſunt ſi negligunt bonaoperari que poſſunt. ex hoc etiam patet ꝙ vita actiua precedit contemplatiuam ſicut id quod eſt cōmune omniuꝫprecedit in via generationis id qd̓ eſt propriū perfectoꝝ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ a vita actiua proceditur ad vitam contemplatiuam ẜm ordinem generationis. a vita autem contemplatiua redditur ad vitam actiuam per viam directionis. vt ſcilicet vita actiua per contemplationem dirigatur. ſicut etiam per oꝑatiōes acquiritur habitus. ⁊ per habitum acquiſitum perfectius aliqͥsoperatur vt dicitur in. ij. eihicorum. ¶ Ad tertium dicendum ꝙ illi qui ſunt proni ad paſſiōes propter earum impetum ad agendum ſunt ſimpliciter magis apti ad vitam actiuam propter ſpiritus inquietudinem. vnde dicitGregorius ī ſexio moraliuꝫ. ꝙ non nulli ita inquieti ſuntvtſi vacationē laboris habuerint grauius laborent quiatanto deteriores cordis tumultus tolerant qͣꝫto eis licentius ad cognitiōes vacant. quidam vero habent naturaliter animi puritatem ⁊ quietem ꝑ quam ad contemplationem ſunt apti. qui ſi totaliter actionibus deputenturdeterminatū ſuſtinebunt. vnde Gregorius dicit in ſextomoralium. ꝙ quorūdam hominum ita ocioſe mētes ſūtvt ſi eos labor occupationis excipiat in ipſa oꝑationisinchoatione ſuccumbant. ſed ſicut ip̄e poſtea ſubdit. ſſepe⁊ pigris mentes amor ad opus excitat ⁊ inquietas in cōtemplatione timor refrenat. vnde et illi qui ſunt magisapti ad actiuam vitam poſſunt per exercitium actiue adcontemplatiuam preꝑari ⁊ illi nihilominus qui ſūt magis ad contemplatiuam apti poſſunt exercitia vite actiueſubire vt per hoc ad contemplationeꝫ paratiores reddantur.¶ Queſtio. CLXXXIII.Einde ꝯſideranduꝫeſt de diuerſitate ſtatuum ⁊ officiorum humanorum. Et primo conſidetandum eſt de officijs et ſtatibus hominum in generali. Secundo ſpecialiter de ſtatu perfectorum. Circa primum queruntur qͣttuor. primo quid faciat in hominibus ſtatus. Secundovtrum in hominibus debeant eſſe diuerſi ſtaius ſiue diuerſa officia. tertio de differentia officioruꝫ. quarto de differentia ſtatutum.O primuꝫ ſic proceditur. Uidetur ꝙ ſtatus in ſui ratione non importet conditionem libertatis vel ſeruitutis. Status enima ſtando dicitur ſed ſtare dicitur aliquis ratione rectitudinis. vnde dicitur Ezech. ſecundo. Fili homīs ſta ſuper pedes tuos. ⁊ Gregorius dicit in ſexto moraliuꝫ. Abomni ſtatu rectitudinis diſpereunt qui per noxia verbadilabuntur. ſed rectitudinem ſpiri tualem acquirit homoper hoc ꝙ ſubijcit ſuam voluntatem deo. vnde ſuper illd̓pͣs. Rectos decet collaudatio. dicit gloſa. Recti ſunt quidirigunt cor ſuum ſecundum voluntatem dei. ergo videt̉ꝙ ſola obedientia diuinorum mandatorum ſufficiat adrationem ſtatus. 7 Preterea nomen ſtatus videturimportare immobilitatē. ẜm illud primo. ad Coꝝ. xv.Stabiles eſtote ⁊ immobiles. vnde ⁊ Gregorius dicitſuper Ezcch. Lapis quadratus eſt ⁊ quaſi ex omni latereſtatū habet qui caſum in aliqua per mutatione non habet ſed virtus ē que īmobiliter facit oꝑari. vt dic̄ ī. ij. ethi