QueſtioCLXXVII
cognitionē quandam ꝑticularē .ſ. vocū humanaꝝ. ⁊ ideonō repugnat īperfectioni huius vite ꝙ perfecte ⁊ habitualiter habeat̉. ¶ Ad iiij. dd̓m ꝙ interp̄tatio ſermonū poteſt reduci ad donū ꝓphetie. inquantū .ſ. mens illuminat̉ad intelligendū ⁊ exponendū quecūqꝫ ſunt in ſermonibus obſcura ſiue propter difficultatē rerū ſignificatarumſiue etiā ꝓpter ipſas voces ignotas que proferūt̉. ſiue etiam propter. ſimilitudines reruꝫ adhibitas ẜm illud Daniel̓. v. Audiui de te ꝙ poſſis obſcura interp̄tari. ⁊ ligatadiſſoluere. vnde interp̄tatio ſermonū eſt potior qͣꝫ donūlinguaꝝ. vt patet per illud qd̓ Apl̓s. dicit. i. ad Coꝝ. xiiij.Maior ē qui ꝓphetat qͣꝫ qui loqui t̉ linguis. niſi forte interpretatur. poſtponit̉ aūt in terp̄tatio ſermonū dono linguarum. qꝛ etiā ad interp̄tandū diuerſa linguaruꝫ genera interp̄tatio ſermonum ſe extendit.¶ Queſtio CL. XXVIIEinde ꝯſideranduꝫeſt de gratia gratis data que cōſiſtit in ſermone de qua dicit Apl̓s. i. ad Coꝝ. xij. Alij dat̉per ſpiritum ſermo ſapientie. alij ſermo ſcientie. Et circahoc queruntur duo. Primo vtrum in ſermone conſiſtataliqͣ gratia gratis data. Scd̓o quibꝰ hec gratia competat.O primum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ in ſermone nō conſiſtit aliqua gr̄agratis data. Gratiā enī dat̉ ad id qḋ excedit facultatē nature. ſed ex naturali rōne adinuenta ē ars rhetorica ꝑ quāaliquis pōt ſic dicere vt doceat. vt delectet. vt flectet. ſicutAugꝰ. dicit in. iiij. de doctrina xp̄iana. hoc aūt pertinet adgratiā ſermonis. ergo videt̉ ꝙ gr̄a ſermonis nō ſit gratiagratis data. ¶ Pre. Omnis gr̄a ad regnū dei ꝑtinet. ſꝫApl̓s dicit. i. ad Coꝝ. iiij. Nō in ſermone ē regnū dei. ſedin virtute. ergo ī ſermone nō ꝯſiſtit aliqua gr̄a gratis data. ¶ Pre. Nulla gr̄a dat̉ ex meritis. qꝛ ſi ex oꝑbꝰ. iā nōē gr̄a. vt dicit̉ ad Ro. xi. ſed ſermo dat̉ alicui ex meritis.dicit n. Gregꝰ exponēs illud pͣs. Ne auferas de ore meovbū ꝟitatis qd̓ v̓bū ꝟitatis ē qḋ oīpotēs deꝰ faciētibꝰ tribuit. ⁊ nō faciētibꝰ tollit. gͦ videt̉ ꝙ donū ſermonis nō ſitgr̄a gratis data. ¶ Pre. Sicut neceſſe ē ꝙ hō per ſermonē pronunciet ea que pertinent ad donū ſapientie vel ſcīeita etiam ea que pertinent ad virtuteꝫ fidei. ergo ſi ponit̉ſermo ſapīe ⁊ ſermo ſcīe gr̄a gratis data. pari rōne deberꝫponi ſermo fidei inter gratias gratis datas. ¶ Sed ī contrariū ē qd̓ dicit̉ Ecc. vi. Lingua eucharis .i. gratioſa ī bonō hoīe abundabit. ſꝫ bonitas hoīs ē ex gr̄a. ergo etiam etgratioſitas ſermonis. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ gr̄a gratis date dātur ad vtilitatem aliorum. vt ſupra dictum ē. cognitio autem quā aliquis a deo accipit in vtilitatē alterius cōuertinō poſſet niſi mediante locutione. ⁊ qꝛ ſpūſſanctus nō deficit in aliquo qd̓ pertineat ad eccl̓ie vtilitatē. etiam ꝓuidet mēbris eccleſie in locutōe nō ſolum vt ſi aliqͥs ſic loquatur vt a diuerſis poſſit intelligi qd̓ pertinet ad donūlinguaꝝ. ſed etiā qd̓ efficaciter loquit̉. qd̓ ꝑtinet ad gr̄amſermonis. ⁊ hoc tripliciter. Primo quid ē ad inſtruēdumintellectū. qd̓ fit duꝫ aliqͥs ſic loqͥtur ꝙ doceat. Scd̓o admouendū affectū. vt .ſ. libenter audiat verbū dei. qd̓ fit cūaliqͥs ſic loquit̉ ꝙ auditores delectet. qd̓ nō dꝫ aliqͥs querere ꝓpter fauore ſuū. ſꝫ vt hoīes alliciant̉ ad audienduꝫverbū dei. Tertio ad hoc ꝙ aliq̄s amet ea q̄ verbis ſignificant̉ ⁊ velit eā īplere. qd̓ ſit dū aliqͥs ſic loqͣt̉ ꝙ auditoremflectat ad qd̓ qͥdē efficiendū ſpūſſanctꝰ vtit̉ lingua hoīs.
quaſi quodā inſtrumēto. ip̄e aūt ē q̄ ꝑficit oꝑationē interius. vn̄ Greg. dicit in omel̓. pentecoſtes. Niſi corda auditorū ſpūſſanctus repleat. ad aures corꝑis vox docentiūin caſſum ſonat. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſicut miraculoſe deꝰqn̄qꝫ oꝑat̉ quodā excellentiori mō etiā ea q̄ natura poteſtoꝑari. ita etiā ſpūſſanctꝰ excellentiꝰ oꝑat̉ ꝑ gr̄am ſermōisid qd̓ pōt ars oꝑari inferiori mō ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ Apl̓sibi loquit̉ de ſermōe q̄ innitit̉ hūane eloquētie abſꝙ virtute ſpūſſancti. vn̄ p̄miſit. Cognoſcā nō ſermonē eorū qͥinflati ſunt. ſꝫ virtutē. ⁊ de ſeip̄o p̄miſerat. ſupͣ. ij. Sermomeus ⁊ p̄dicatio mea nō fuit ī ꝑſuaſibilibꝰ hūane ſapīeverbis. ſed in oſtenſione ſpiritꝰ ⁊ virtutis. ¶ Ad. iij. dd̓mꝙ ſicut dictū ē. gr̄a ſermonis dat̉ alicui ad vtilitatē aliorum. vn̄ qn̄qꝫ ſubtrahit̉ ꝓpter auditoris culpam. quādoqꝫ tn̄ ꝓpter culpā ip̄ius loquētis. bona autē oꝑa vtriuſqꝫnō merent̉ directe hanc gr̄am. ſꝫ ſolū impediunt huiꝰ gr̄eīpedimenta. nam etiam gr̄a gratū faciēs ſubtrahit̉ ꝓpterculpam non tamen eā meret̉ aliquis ꝑ bona oꝑa ꝑ quetollitur tamen gratie īpedimentū. ¶ Ad. iiij. dd̓m. ꝙ ſic̄dictū eſt gratia ſermonis ordinat̉ ad vtilitatem aliorū. ꝙautē aliquis fidem ſuā alijs cōmunicet fit per ſermonemſcīe ſiue ſapientie. Unde Augª dicit. xiiij. de trini. ꝙ ſcirequēadmodum fides ⁊ pijs opituletur ⁊ cōtta īꝑios defendatur. videtur apoſtolus ſcīam appellare. ⁊ ideo nō oportuit ꝙ poneret ſermonem fidei. ſed ſufficit ponere ſermonem ſcientie vel ſapientie.¶ D ſecundum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ gr̄a ſermōis ſapīe ⁊ ſcīe ꝑtineat.etiam ad mulieres. Ad huiuſmodi enim gratiam ꝑtinetdoctrina ſicut dictum eſt. ſed docere cōpetit mulieri. dicit̉enī. Prouer. iiij. Unigenitꝰ fui corā mr̄e mea ⁊ docebatme. ergo hec gratia competit mulieribus ¶ Pre. Maioreſt gratia prophetie qͣꝫ gratia ſermonis. ſicut maior ē ꝯtēplatio veritatis. qͣꝫ eiꝰ enūciatio. ſed prophetia concediturmulieribꝰ. ſicut legitur Iudic. iiij. de Delbora. ⁊. iiij. Regum. xxij. de Olda prophetiſſa vxore Sellum. ⁊ Actuūxxi. de quatuor filiabus. Philippi. Apoſtolus etiam dicit. i. ad Coꝝ. xi. Omnis mulier orans aut prophetizans.⁊c̄. ergo videtur ꝙ multo magis gratia ſermonis competat mulieri. ¶ Pre. i. Pe. iiij. dicitur. Unuſquiſqꝫ ſicutaccepit gr̄am. in alterutrū illam adminiſtrantes. ſed quedam mulieres accipiunt gratiam ſapientie ⁊ ſciētie quaꝫnō poſſunt alijs miniſtrare niſi per gratiam ſermōis ergoratia ſermonis competit mulieribus. ¶ Sꝫ ꝯtra eſt qd̓Apl̓s dicit. i. ad Coꝝ. xiiij. Mulieres in eccleſijs taceant⁊. i. ad Timo. ij. Docere mulieri non permitto. hec auteꝫprecipue pertinet ad gratiam ſermōis. ergo gratia ſermonis non competit mulieribus. ¶ Rn̄. dicēdū ꝙ ſermonepoteſt aliquis vti dupliciter. Uno mō priuate ad vnumvel paucos familiariter colloquendo. ⁊ quantum ad hocgr̄a ſe rmonis poteſt competere mulieribus. Alio modopublice alloquendo totam eccleſiam. ⁊ hoc mulieri nō cōcedit ur. Primo quidē ⁊ principaliter propter ꝯditionemfeminei fexus qͥ debet eē ſubditus viro. vt patet. Gen̄. iij.docere autem ⁊ perſuadere publice in eccleſia nō pertinetad ſubditos. ſꝫ ad prelatos. magis tamē viri ſubditi ex cōmiſſione poſſunt exeqͦ. qꝛ non habent hmōi ſubiectioneꝫex naturali ſexu ſicut mulieres. ſed ex aliquo accidentaliter ſuperueniente. ſecūdo ne aī hoīuꝫ alliciāt̉ ad libidinēdicitur enī. Eccl. ix. Colloquium illius quaſi ignis exardeſcit. Tertio quia vt cōiter mulieres nō ſūt ī ſapīa ꝑfecte