QueſtioCIXXV

⁊ ceperunt loqͥ varijs linguis ꝓut ſpāſſanctꝰ dabat eloqͥillis. vbi dicit glo. Grego. ꝙ ſpūſſanctus ſuꝑ diſcipuloin igneis linguis apparuit. ⁊ eis oīuꝫ linguaꝝ ſcīaꝫ dedit¶ Rn̄. dd̓m ꝙ primi diſcipuli xp̄i ad hoc fuerūt ab ipſoē lecti vt ꝑ vniuerſū orbē diſcurrētes fidē eiꝰ voīqꝫ p̄dicarent. ẜm illud Matth. vlt. Euntes docete oēs gētes. nonautē erat ꝯueniens vt qui mittebant̉ ad alios inſtruendos indigerent ab alijs inſtrui qualiter alijs loquerēturvel qualiter que alij loquerent̉ intelligerent p̄ſertim quiaiſti qui mittebant̉ erāt vnius gētis .ſ. iudee. ẜm illd̓ Eſa.xxvij. Qui egredient̉ impetu a Iacob īplebunt facieꝫ orbis ſemine. illi autē qui mittebant̉ pauperes ⁊ impotēteſerant. nec de facili a principio reꝑiſſent qui eoꝝ verba aliis fideliter interp̄tarent̉ vel verba alioꝝ eis exponerēt maxime qꝛ ad infideles mittebant̉. ⁊ iō neceſſariū fuit vt ſuꝑhoc eis diuinitus ꝓuideret̉ ꝑ donū linguarū vt ſicut gentibꝰ ad idolatriā declinantibꝰ introducta ē diuerſitas linguarū. ſicut dicit̉ Gen̄. xi. ita etiā quādo erāt gētes ad cultū vnius dei reuocāde. ꝯtra hmōi diuerſitatē remediumadhiberet̉ ꝑ donū linguaꝝ. ¶ Ad i. ergo dd̓m qd̓ dicit̉. iad Coꝝ. xij. manifeſtatio ſpūs dat̉ ad vtilitatē. ⁊ iō ſufficienter ⁊ Paulus ⁊ alij apoſtoli fuerunt inſtructi diuinitus in linguis omniū gentiū qͣꝫtum requirebat̉ ad fideidoctrinā. ſed quātum ad qͥdā q̄ ſuꝑadduntur hūana artead ornatū ⁊ eligantiā locutionis apoſtolus inſtructꝰ eratin propria lingua nō autē in aliena. ſicut etiā in ſapīa ⁊ inſcīa fuerunt ſufficienter inſtructi quātū requirebat doctrina fidei nō autē qͣꝫtū ad oīa q̄ ꝑ ſcīam acquiſitam cognoſcunt̉. puta de ꝯcluſionibꝰ arithmetrice vl̓ geometrice YAd. ij. dd̓m. ꝙ quāuis vtrūqꝫ fieri potuiſſet .ſ. ꝙ ꝑ vnā linguam loquentes ab oībus intelligerent̉. aut ꝙ oībus loquerentur. qꝛ hoc ꝑtinebat ad ꝑfectionē ſcīe ipſoꝝ ꝑ quānō ſolū loqui. ſed intelligere poterāt q̄ ab alijs dicebant̉.ſi aūt oēs vnam eoꝝ linguaꝫ intellexiſſent. hoc vel fuiſſetper ſcīam illorū qui eos loquētes intelligerent. vel ſi fuiſſet quaſi quedam illuſio dū aliorū verba aliter ad eorumaures ꝓferent̉ qͣꝫ ipſi ea ꝓferent. ⁊ iō glo. dicit Actuum. ij.ꝙ maiori miraculo factū ē ꝙ ipſi oīuꝫ linguaꝝ generibꝰloquerent̉. ⁊ Paulus dicit. i. ad Coꝝ. xiiij. Gratias agodeo ꝙ oīum veſtrū lingua loquor. ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ xp̄sin propria ꝑſona vni ſoli genti p̄dicaturus erat .ſ. iudeis.⁊ iō quamuis ipſe abſqꝫ dubio haberet ꝑfectiſſime ſcīamomniū linguarū. nō tn̄ oportuit ꝙ oībus linguis loqueretur. ideo autē Augꝰ dicit ſuꝑ Ioh. Cum ⁊ modo ſpūſſanctus accipiatur nemo loquitur linguis omnium gentium quia iam ipſa eecleſia linguis omnium gentium loquitur in qua qui nō ē nō accipit ſpiritum ſanctūD ſecundum ſic proceditur Uidetur ꝙ donū linguarū ſit excellentiꝰqͣꝫ gratia prophetie. Que enim ſunt melioribus propriavidentur eſſe meliora. ẜm phūm in. iij. topicorum. ſed donum linguarum eſt proprium noui teſtamenti. vnde cātat̉ in ſequentia pentecoſtes. Ipſe hodie apoſtolos chriſtidonans munere inſolito ⁊ cunctis in audito ſeculis. prophetia autem magis competit veteri teſtamento. ẜm illd̓ad Heb i. Multipharie multiſqꝫ modis olī deus loquēſpatribus in prophetis. ergo videtur ꝙ donum linguarūſit excellentius qͣꝫ donum prophetie. ¶ Pre. Illud perquod ordinantur ad deum videtur excellentius eſſe eo ꝑquod ordinamur ad homines. ſed per donum linguaruꝫhomo ordinatur ad deum. Per prophetiam autem ad ho

mines. Dicitur eniꝫ. i. ad Coꝝ. xiiij. Qui loquitur līguanon hominibus loquitur ſed deo. qui auteꝫ prophetat hominibꝰ loquit̉ ad edificationē. ergo videt̉ ꝙ donū līguarū ſit excellentius qͣꝫ donū ꝓphetie. ¶ Pre. Donum linguarū habitualiter ꝑmanet ī hn̄te ip̄m. ⁊ hō hꝫ ī ptāte vtieo cū voluerit. vn̄ dicitur. i. ad Cor. xiiij. Gr̄as ago deo ꝙoīuꝫ vr̄m lingua loquor. nō autē ſic ē de dono ꝓphetie. vtſupra dcm̄ ē. ergo donum linguaruꝫ videt̉ eē excellentiꝰ ꝙͣdonum ꝓphetie. ¶ Pre. Interp̄tatio ſermonum videt̉ꝯtineri ſub ꝓphetia. qꝛ ſcripture eodē ſpū exponunt̉ qͦ ſūtedite. ſed interp̄tatio ſermonū. i. ad Cor. xij. ponitur poſtgenera linguarum. ergo videtur ꝙ donum liuguarū ſitexcellentius qͣꝫ donū ꝓphetie. maxīe qͣꝫtum ad aliquameius partē. Sꝫ ꝯtra ē qd̓ apl̓s dicit. i. ad Cor. xiiij. Maior eſt qui prophetat qͣꝫ qui loquitur linguis. ¶ Rn̄. dicendū ꝙ donum prophetie excedit donū linguarū tripliciter. Primo quidē qꝛ donuꝫ linguaꝝ refert̉ ad diuerſasvoces ꝓferendas q̄ ſunt ſigna alicuiꝰ intelligibilis veritatis. cuius etiā ſigna ſunt q̄dam ipſa fantaſmata que ẜꝫi maginariam viſionem apparent. Unde ⁊ Augꝰ. xij. ſuꝑGen̄. ad litteram. comparat donum ſinguarum viſioniimaginarie. dictum eſt autē ſupra ꝙ donum prophetie cōſiſtit in ipſa illuminatione mentis ad cognoſcendam intelligibilem veritatem. Unde ſicut prophetica illuminatio excellentior eſt qͣꝫ imaginaria viſio. vt ſupra habitumeſt. ita etiam excellentior eſt prophetia qͣꝫ donum linguarum ẜm ſe cōſideratum: Secūdo quia donum ꝓphetie ꝑtinet ad rerū noticiā q̄ ē nobilior qͣꝫ noticia vocū ad quāpertinet donum linguarum. Tertio quiadonū ꝓphetie ēvtiliꝰ. ⁊ hoc q̇dē ꝓbat Apl̓s. i. ad Coꝝ. xiiij. tripliciter. primo qͥd ē qꝛ ꝓphetia ē vtilior ad edificationem eccleſie. adquā qui loquit̉ linguis nihil prodeſt niſi expoſitio ſubſequatur. Scd̓o quātum ad ip̄m loquentē q̄ ſi acciperet vtloqueret̉ diuerſis linguis ſine hoc ꝙ intelligeret qd̓ pertinet ad ꝓpheticū donum mens eius nō edificaret̉. Tertioquantum ad infideles propter quos precipue eē videturdatū donū linguarū. qui quidē forte eos qui loquerēturlinguis reputarent in ſanos. ſicut ⁊ iudei reputaueruntebrios apoſtolos linguis loquentes. vt dicitur Actuumij. Per prophetias autem infideles ꝯuincunt̉ manifeſtatis abſconditis cordis ſui. ¶ Ad primū ergo dicenduꝫ ꝙſicut ſupra dictū ē. ad excellentiā ꝓphetie ꝑtinet ꝙ aliqͥsnon ſolū illuminetur intelligibili lumine. ſed etiam parcipiat̉ imaginariam viſionē. ita etiam ad perfectionē oꝑationis ſpūſſācti ꝑtinet ꝙ non ſolum impleat mentem lumine prophetico ⁊ fantaſiaꝫ imaginaria viſione. Sicuterat in veteri teſtamento. ſed etiam exterius linguaꝫ erudiat ad varia ſigna locutionum proferenda. quod totumſit in nouo teſtamento. ẜm illud. i. ad Coꝝ. xiiij. Unliſqͥſqꝫ veſtrum pſalmum habet. doctrinam habet. linguli habet. apocalipſim .i. propheticam reuelationem habet.Ad. ij. dd̓m ꝙ per donum ꝓphetie homo ordinat̉ ad deum ẜm mentē qd̓ ē nobilius qͣꝫ ordinari ad eum ẜm linguā. dicit̉ autē ꝙ ille qͥ loquit̉ lingua nō loquit̉ hominibus .i. ad intellectū hoīuꝫ vel vtilitatē eoꝝ. ſed ad intellectum ſolius dei ⁊ ad laudem eius. ſed per prophetiam ordinat̉ aliqͥs ⁊ ad deū ⁊ ad ꝓximum. Unde eſt perfectiusdonum. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ reuelatio prophetica ſe extendit ad omnia ſupernaturalia cognoſcēda. vn̄ ex eius perfectione contingit ꝙ ī ſtatu īꝑfectionis huius vite nō poteſt haberi perfecte per modū habitus. ſed imperfecte permodū cuiuſdā paſſionis. ſed donū linguaꝝ ſe extēdit ad