QueſtioCLXXVI
D ſextum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ Paulus nō ignorauerit an̄ eiꝰ aīafuerit a corꝑo ſeꝑata. dicit .n. ip̄e. ij. ad. Coꝝ. xij. Scio hominē ī xp̄o raptū vſqꝫ ad terriū celū. ſꝫ hō noīat ꝯpoſituꝫex aīa ⁊ corꝑe. raptꝰ aūt differt a morte. videt̉ gͦ ꝙ ip̄e ſciuerit aīam nō fuiſſe ꝑ mortē a corꝑe ſeꝑatā. quia hoc cōiter adoctoribꝰ ponit̉. ¶ Pre. Ex eiſdem apl̓i verbis pꝫ ꝙ ip̄eſciuit quo raptꝰ fuit. qꝛ ī tertiū celū. ſꝫ ex hoc ſeqͥtur ꝙ ſciuerit vtrū in corꝑe fuit vel noͣ. qꝛ ſi ſciuit tertiū celū eē aliquid corporeū. ꝯn̄s ē ꝙ ſciuerit aīam ſuā nō eē a corporeſeꝑatā. qꝛ viſio rei corporee nō ꝑpōt fieri niſi ꝑ corpꝰ. ergovidet̉ ꝙ nō ignorauerit an aīa fuerit a corpore ſeparata.¶ Pre. Sicut Augꝰ. dicit. xij. ſuꝑ Gen̄. ad lrām. ipſe inraptū vidit illa viſionē deū qua. vidēt ſancti in patria. ſꝫſcī ex hocip̄o ꝙ vidēt deū ſciūt an aīe eorū ſint a corꝑibusſeꝑate. gͦ ⁊ Paulus hoc ſciuit. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ dicit̉. ij.ad Coꝝ. xij. Siue ī corꝑe ſiue extra corpꝰ neſcio. deus ſcit.¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙ hmōi qōnis veritatē acciꝑe oportet ex ip̄isapl̓i verbis qͥbꝰ dic̄ ſe aliqͥd ſcire .ſ. ſe raptū eē vſqꝫ ad tertiū celū. ⁊ aliqͥd neſcire .ſ. vtrū in corꝑe aūt extra corpꝰ qd̓qͥdē pōt ītel ligi dupliciter. Uno mō vt hoc qd̓ dicit̉ ſiue īcorꝑe ſiue extra corpꝰ nō referat̉ ad ip̄m eē hoīs rapti qͣſiignorauerit an aīa eiꝰ eēt in corꝑe an nō. ſꝫ ad modū raptꝰvt .ſ. ignorauerit an̄ corpꝰ eiꝰ fuit ſimul raptū cū aīa ī tertiū celū vel nō ſed ſolum aīa. ſicut Ezech. viij. dicit̉ ꝙ adductus eſt in viſionibꝰ dei in hierl̓m. Et hunc intellectūfuiſſe cuiuſdā iudei exprimit Hiero. in ꝓlogo ſuꝑ Danielem vbi dicit. Deniqꝫ ⁊ apoſtolū nr̄m .ſ. dicebat iudeus nō fuiſſe auſum affirmare ſe in corꝑe raptū. ſed dixiſſeſiue in corꝑe ſiue extra corpus neſcio. ſed hunc ſenſum reprobat Augꝰ. xij. ſuꝑ Gen̄. ad lrām. ꝑ hoc ꝙ apl̓s dicit ſciuiſſe ſe eē raptum vſqꝫ in tertiū celū. ſciebat ergo verū eētertium celū id in qd̓ raptus fuit. ⁊ nō ſimilitudinē imaginariā tertij celi. alioquī ſi tertiū celū noīauit fantaſiatertij celi. pari rōne dicere potuit ſe in corꝑe raptū noīanscorpus ꝓprij corporis fantaſma quale apparet ī ſomnijſſi autē ſciebat eſſe verum tertiū celum. ſciēbat ergo aut eēaliqͥd ſpirituale ⁊ incorporeuꝫ. ⁊ ſic nō poterat corpus eiꝰilluc rapi. aut eſſe aliquid corporeum. ⁊ ſic aīa non poſſetilluc ſine corpore rapi. niſi ſeꝑaret̉ a corꝑe. ⁊ iō oportet ẜmalium ſenſum intelligere. vt .ſ. apl̓us ſciuerit ꝙ fuerit raptus ẜm aīam ⁊ nō ẜm corpꝰ. neſciuerit tn̄ qualiter ſe haberet aīa ad corpus vtrū .ſ. fuerit ſine corꝑe vel nō. Sꝫ circa hoc diuerſimode aliqͦ loquunt̉. Quidam. n. d. cumt ꝙapoſtolus ſciuit ꝙ aīa ſua erat corpori vnita vt forma. ſꝫneſciuit vtrū eēt paſſus alienationē a ſenſibꝰ. vel etiā vtꝝeſſet facta abſtractio ab oꝑbꝰ aīe vegetabilis. ſed ꝙ fueritfacta abſtractio a ſenſibꝰ hoc nō potuit ignorare ex quo ſciuit ſe raptum. ꝙ autē fuerit facta abſtractio ab oꝑbꝰ aīevegetabilis. nō erat tn̄ aliqͥd vt de hoc oporteret tā ſollicitam fieri mentionem. vn̄ relinquit̉ ꝙ neſciuit Apoſtolusvtꝝ aīa eius fuerit cōiuncta corpori vt forma. vel a corpore ſeꝑata ꝑ mortē. q̄dā aūt hoc ꝯcedētes dicūt ꝙ apl̓s tūcnō ꝑpēdit qn̄ rapiebar̉̄. qꝛ tota eꝰ ītētio ꝯuerſa erat ī deū.ſed poſtmodū ꝑcepit ꝯſiderās ea q̄ viderat. Sed hoc etiāꝯtrariat̉ verbis apl̓i q̇ͥ diſtinguit ī verbis ſuis p̄teritum afuturo. dicit .n. ī pn̄ti ſe ſcire ꝙ fuit raptꝰ ante annos quaiuordecī. ⁊ ſe ī pn̄ti neſcire vtꝝ ī corꝑe fuerit vel extra corpus. Et iō dd̓m ē ꝙ priꝰ ⁊ poſtea neſciuit vtꝝ aīa fuerit acorꝑe ſeꝑata. vn̄ Augꝰ. dicit. xij. ſuꝑ Gen̄. ad lrām. pꝰ longā inquiſitionē ꝯcludens. Reſtat ergo fortaſſe vt hocip̄m
eum ignoraſſe intelligamꝰ vtꝝ qn̄ in tertiū celū raptꝰ ē.in corpore fuerit aīa qūo ē aīa in corꝑe cū corpꝰ viuere dicit̉ ſiue vigilantis ſiue dormientis ſiue in extaſi a ſenſibuſcorporis alienati. an oīno de corpore exierit vt mortuū corpus iaceret. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ per ſynodochen qn̄qꝫ parshominis homo noīatur. ⁊ p̄cipue aīa q̄ ē pars hoīs eminentior. qͣꝫuis etiā poſſit intelligi eum que raptū dicit nōtunc fuiſſe hoīem qn̄ raptus fuit. ſed poſt annos quattuordecim. vnde dicit. Scio hoīem nō dicit ſcio raptuꝫ hominē. nihil etiā prohiberet mortē diuinitꝰ ꝓcurata raptūdici. ⁊ ſic Augꝰ dicit. xij. ſuper Gen̄. ad litterā. Dubitāteinde apoſtolo. quis noſtrum eſſe certus potuit̉. vn̄ qui ſuper hoc loquunt̉ magis cōiecturaliter qͣꝫ per certitudineꝫloquunt̉. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ apoſtolus ſciuit vel illud celum eē quid incorporeū vel aliquid incorporeū a ſe viſumin illo celo. cū hoc poterat fieri ꝑ intellectum eius etiaꝫ ſiaīa nō eſſet a corpore ſeꝑata. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ viſio pauli in raptu qͣꝫtū ad aliquid fuit ſil̓is viſioni beatoꝝ .ſ. qͣꝫtūad id qd̓ videbat̉. ⁊ qͣꝫtum ad aliquid diſſimilis .ſ. qͣꝫtumadimodum videndi. quia nō ita perfecte vidit ſicut ſanctiqui ſunt in patria. vnde Augꝰ dicit. xij. ſuꝑ gen̄. ad lr̄am.Apl̓o arrepto a carnis ſenſibus in tertiū celum hoc defuit ad plenā ꝑfectāqꝫ cognitionē rerū que angelisʸ ineſt ꝙſiue in corpore ſiue extra corpus eſſet neſciebat. hoc itaqꝫnōᵉ deerit receptis corporibus in reſurrectione mortuorū.cum corruptibile hoc induerit incorruptionem.Queſtio CLXXVLEin̄de cōſideranduꝫ.eſt de gratijs gratis datis que pertinēt ad lo-cutionem. Et primo de gratia linguarum Secundo de gr̄a ſermonis ſapientie ſeu ſcīe. Circa primumqueruntur duo. Primo vtrum per gratiam linguaꝝ homo adipiſcatur ſcientiam omnium linguarum. Scd̓o decomparatione huius doni ad gratiam prophetieO Primum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ illi qͥ ꝯſeq̄bāt̉ donū linguaꝝ nō loq̄bāt̉ oībus linguis. Illud .n. qd̓ dīna virtute aliqͥbꝰ ꝯcedit̉ optimū ē in ſuo genere ſic̄ dn̄s aquā ꝯuertitꝭ ī vinū bonū. ſic̄dicit̉ Ioh. ij. ſꝫ illi qͥ habuerūt donū linguaꝝ meliꝰ loq̄bātur ī ꝓpria lingua. dicit. .n. glo. ad Deb. i. nō eē mirāduꝫꝙ epl̓a ad hebreos maiore elucet facūdia qͣꝫ alie. cū naturale ſit vnicuiqꝫ plus ī ſua qͣꝫ in aliena lingua valere. ceteras .n. epl̓as apl̓s ꝑegrino .i. greco ſermōe ꝯpoſuit. hancaūt ſcripſit hebraica lingua. nō gͦ ꝑ gr̄am gratis datā apl̓iacceperūt ſcīam oīuꝫ linguaꝝ. ¶ Pre. Natura nō facit ꝑmulta qd̓ pōt fieri ꝑ vnū. ⁊ multo minꝰ deꝰ qͥ ordinatiʳ qͣꝫnatura oꝑat̉. ſꝫ poterat deꝰ facere vnā linguā ꝙ loquēteseius diſcipuli ab oībꝰ intelligerent̉. Un̄ ſuper illud Act.ij. Audiebat vnuſqͥſqꝫ lingua ſua loquentes. dicit glo. ꝙlinguis omnibus loquebantur. vel ſua .i. hebraica lingualoquentes ab omnibus intelligebantur ac ſi proprijs ſingulorum loquerentur. ergo videtur ꝙ non habuerūt ſcientiam loquendi omnibus linguis. ¶ Pre. Omnesgratie deriuantur a chriſto in corpus eius quod eſt eccleſia. ẜm illud Ioh. i. De plenitudine eius omnes accepimus. ſed chriſtus non legitur fuiſſe locutus niſi vna lingua. nec etiam nunc fideles ſinguli niſi vna lingua loquuntur. ergo videtur ꝙ diſcipuli chriſti non acceperuntad hoc gratiam vt omnibus linguis loquerentur ¶ Sꝫꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Act. ij. ꝙ repleti ſunt oēs ſpiritu ſancto