Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

CLXXQueſtio

bri. ergo etiā videtur ſuperfluus ornatus mulieruꝫ ſitpeccatum mortale. Sed conira eſt. qꝛ ẜm hoc videret̉ artifices huiuſmodi ornamenta p̄parantes mortaliterpeccarent Rn̄. dd̓m circa ornamenta mulierū ſunteadē attendenda que ſupra cōiter dicta ſunt circa exteriorem cultum. inſuper quoddā aliud ſpāle. .ſ. muliebriſcultus viros ad laſciuiam ꝓuocāt. ẜm illud. Prouer. vij.Ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio p̄parata ad decipiendū animas. poteſt tamen mulier licite operā dare.ad hoc viro ſuo placeat. ne per eius cōtemptum ī aduterium labat̉. vnde dicit̉. i. ad Coꝝ. vij. mulier nuptaeſt cogitat que ſunt mundi quō placeat viro. ideo ſi mulier coniugata ad hoc ſe ornet vt viro ſuo placeat. pōt hocfacere abſqꝫ peccato. ille autē mulieres que viros non habent nec volunt habere ſunt in ſtatu habendi. poſſunt abſqꝫ peccato appetere placere virorum aſpectibus.ad cōcupiſcendum. quia hoc eſt dare eis incentiuum peccandi. ſiquidem hac intentione ſe ornēt vt alios prouocent ad cōcupīam. mortaliter peccant. ſi autē ex quadamleuitate. vel etiā ex quadam vanitate propter iactantiamquandā ſemper eſt peccatum mortale. ſed qn̄qꝫ veniale. eadem ratio quantū ad hoc ē de viris. Unde Augꝰ.dicit in epl̓a ad poſſidium. Nolo vt de ornamētis auri velveſtis propriā habeas in ꝓhibendo ſnīam niſi in eis quineqꝫ cōiugati ſunt neqꝫ cōiugari cupientes cogitare debent quō placeant deo. illi aūt cogitant que ſunt mundi.quomodo placeant vel viri vxoribus vel mulieres maritis. niſi capilſos nudare feminas quas etiā caput velare apl̓s iubet. nec maritatam decet. in quo tamē cāu poſſent aliqua a peccato excuſari. quādo hoc fieret ex aliqͣvanitate. ſed propter ꝯtrariā cōſuetudineꝫ quāuis taliscōſuetudo ſit laudabilis. Ad .i. ergo dicendum ſicut glo. ibidē dicit mulieres eorum qui ī tribulatiōe erātcōtemnebat viros. vt alijs placerent ſe pulchre ornabātqd̓ fieri apl̓s prohibet. ī quo etiā caſu loquitur Cyprianꝰ autem prohibet mulieribꝰ cōiugatis ornari vt placeant viris ne detur eis occaſio peccādi alijs. Un̄ apl̓si. ad Timo. ij. dicit Mulieres in habitu ornato verecūdia ſobrietate ornantes ſe in tortis crinibus aut auro aut margaritis aut veſte precioſa. per qd̓ dat̉ intelligi ſobrius moderatus ornatus prohibet̉ mulieribꝰ.ſed ſuperfluus inuerecundus impudicus. Ad. ij.dd̓m mulierū fucatio de qua Cyprianus loquit̉ eſtdam ſpēs fictionis que pōt eſſe ſine peccato. vn̄ Augu. dicit in epl̓a ad Poſſidium. Fucare figmentis rubicundior vel candidior appareat. adulterina fallacia eſt.qua dubito etiā ipſos maritos ſe velle decipi. quibusſolum permittende ſunt femine ornari ẜm veniam. nonẜm imperium. non ſemper tamen talis fucatio eſt peccato mortali. ſed ſolum qn̄ fit propter laſciuiaꝫ vel in deicontemptū in quibus caſibꝰ loquitur Cyprianus. Sciēdum tamen aliud ē fingere pulchritudinē habitaꝫ aliud occultare turpitudinē ex aliqua cauſa ꝓueniēteꝫputa egritudine vel aliquo huiuſmodi. hoc enī ē licitumqꝛ ẜm Apl̓m. i. ad Coꝝ. xij. Que putamꝰ ignobiliorabra corporis eſſe his honorē habundantiorē circūdamꝰ. Ad. iij. dd̓m ſicut dictū eſt. cultus exterior debetpetere conditioni perſone ẜm cōem cōſuetudinem. ideode ſe vitioſum eſt mulier vtatur veſte virili aut ecōuerſo precipue. quia hoc poteſt cauſa laſciuie ſpecialiterprohibetur in lege. quia gentiles tali mutatione habituſvtebantur ad idolatrie ſuꝑſtitionē. pōt tamen quandoqꝫ

hoc fieri ſine peccato propter aliquā neceſſitatē. vel cauſaſe ocultandi ab hoſtibus vel propter defectū alterius veſtimēti. vel propter aliquid aliud huiuſmodi. Ad. iiijdicendum ſi qua ars ē ad faciendum aliqua opera quibus hoīes vti non poſſunt abſqꝫ peccato. per ꝯſequēs artifices talia faciendo peccarent. vtpote prebentes directealijs occaſionē peccandi. puta ſiquis fabricaret idola velaliqua ad cultum idolatrie pertinentia ſi qua vero ars ſitcuius operibus homines poſſunt bene male vti. ſicutgladij ſagitte alia huiuſmodi. vſus taliū artiū ē peccatum he ſole artes ſunt diſcende. Un̄ Chry. dicit ſuꝑMacth. Eas ſolum artes oportet vocare que neceſſariorum eorum que cōtinent vitā noſtram ſunt tributiuecōſtructiue. ſi tamen operibus alicuiꝰ artis vt pluries aliqui male vterent̉. quāuis de ſe ſint illicite. ſunt tamenofficium principis a ciuitate extirpande. ẜm documētaPlatōnis. Quia ergo mulieres licite ſe poſſunt ornare.vel vt cōſeruent decentiā ſui ſtatus. vel eciā aliquid ſuperaddere vt placeant viris. cōſequēs eſt vt artifices taliuꝫornamentorum non peccant in vſu talis artis. niſi forteinueniendo aliqua ſuꝑflua curioſa. Unde Chry. dicitſuper Matth. etiam ab arte calceorum texiorū multaabſcindere oportet. etenim ad luxuriam deduxerunt neceſſitatē eius corrūpentes artem arti male cōmiſcentes. Queſtio CLXXEinde ꝯſideranduꝫeſt de preceptis temperantie. Et primo deceptis ipſius temperantie. Secundo de preceptis partium eius.ſic proceditur. UideO primuM tur precepia temperantie inconuenienter in lege diuina tradant̉Fortitudo enim eſt potior virtus qͣꝫ temperantia. vt ſupra dictum eſt. ſed nullū preceptū fortitudinis ponit̉ inter precepta decalogi. que ſunt potiora legis precepta. inconuenienter inter p̄cepta decalogi ponit̉ prohibitio adulterij qd̓ cōtrariat̉ tēperantie. vt ex ſupra dictis patet.Pre. Temperantia eſt ſolum circa venerea. ſed etiamcirca delectationem ciborum potuum. ſed inter precepta decalogi prohibetur aliquod vitium pertinens ad delectationem ciborum potuum. neqꝫ etiam pertinēs adaliquam aliam ſpeciem luxurie: ergo neqꝫ etiam debet poni aliquod preceptum prohibens adulteriuꝫ qd̓ pertinetad delectationem venereorum. Pre. Principalius ēin intentione legiſlatoris inducere ad virtutes qͣꝫ vitiahibere. ad hoc enim vitia prohibentur vt virtutum impedimenta tollantur. ſed precepta decalogi ſunt principaliora in lege diuina. ergo inter precepta decalogi magis debuit poni preceptum aliquod affirmatiuum directe inducens ad virtutem temperantie qͣꝫ preceptum negatiuumꝓhibens adulterium quod ei directe opponitur. Incōtrariū ē auctoritas ſcripture. Rn̄. dicendum ſicutApoſtolus dicit. i. ad Timo i. Finis precepti charitas eſtad quam duobus preceptis inducimur pertinentibꝰ addilectionem dei proximi. et ideo illa precepta in decalogo ponuntur que directius ordinantur ad dilectionē dei proximi. inter vitia autem temperantie oppoſita maxime dilectioni proximi. videtur opponi adulterium per qd̓aliquis vſurpat ſibi rem alienam abutendo .ſ. vxore proximi. et ideo inter precepta decalogi precipue prohibeturadulterium. non ſolum ẜm opere exercetur. ſed etiam