CLXXQueſtio
bri. ergo etiā videtur ꝙ ſuperfluus ornatus mulieruꝫ ſitpeccatum mortale. ¶ ¶ Sed conira eſt. qꝛ ẜm hoc videret̉ꝙ artifices huiuſmodi ornamenta p̄parantes mortaliterpeccarent ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ circa ornamenta mulierū ſunteadē attendenda que ſupra cōiter dicta ſunt circa exteriorem cultum. ⁊ inſuper quoddā aliud ſpāle. ꝙ .ſ. muliebriſcultus viros ad laſciuiam ꝓuocāt. ẜm illud. Prouer. vij.Ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio p̄parata ad decipiendū animas. poteſt tamen mulier licite operā dare.ad hoc ꝙ viro ſuo placeat. ne per eius cōtemptum ī aduterium labat̉. vnde dicit̉. i. ad Coꝝ. vij. ꝙ mulier q̄ nuptaeſt cogitat que ſunt mundi quō placeat viro. ⁊ ideo ſi mulier coniugata ad hoc ſe ornet vt viro ſuo placeat. pōt hocfacere abſqꝫ peccato. ille autē mulieres que viros non habent nec volunt habere ⁊ ſunt in ſtatu nō habendi. nō poſſunt abſqꝫ peccato appetere placere virorum aſpectibus.ad cōcupiſcendum. quia hoc eſt dare eis incentiuum peccandi. ⁊ ſiquidem hac intentione ſe ornēt vt alios prouocent ad cōcupīam. mortaliter peccant. ſi autē ex quadamleuitate. vel etiā ex quadam vanitate propter iactantiamquandā nō ſemper eſt peccatum mortale. ſed qn̄qꝫ veniale. ⁊ eadem ratio quantū ad hoc ē de viris. Unde Augꝰ.dicit in epl̓a ad poſſidium. Nolo vt de ornamētis auri velveſtis propriā habeas in ꝓhibendo ſnīam niſi in eis quineqꝫ cōiugati ſunt neqꝫ cōiugari cupientes cogitare debent quō placeant deo. illi aūt cogitant que ſunt mundi.quomodo placeant vel viri vxoribus vel mulieres maritis. niſi ꝙ capilſos nudare feminas quas etiā caput velare apl̓s iubet. nec maritatam decet. in quo tamē cāu poſſent aliqua a peccato excuſari. quādo hoc nō fieret ex aliqͣvanitate. ſed propter ꝯtrariā cōſuetudineꝫ quāuis taliscōſuetudo nō ſit laudabilis. ¶ Ad .i. ergo dicendum ꝙ ſicut glo. ibidē dicit mulieres eorum qui ī tribulatiōe erātcōtemnebat viros. ⁊ vt alijs placerent ſe pulchre ornabātqd̓ fieri apl̓s prohibet. ī quo etiā caſu loquitur Cyprianꝰnō autem prohibet mulieribꝰ cōiugatis ornari vt placeant viris ne detur eis occaſio peccādi cū alijs. Un̄ apl̓si. ad Timo. ij. dicit Mulieres in habitu ornato cū verecūdia ⁊ ſobrietate ornantes ſe nō in tortis crinibus aut auro aut margaritis aut veſte precioſa. per qd̓ dat̉ intelligiꝙ ſobrius ⁊ moderatus ornatus nō prohibet̉ mulieribꝰ.ſed ſuperfluus ⁊ inuerecundus ⁊ impudicus. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ mulierū fucatio de qua Cyprianus loquit̉ eſt q̇dam ſpēs fictionis que nō pōt eſſe ſine peccato. vn̄ Augu. dicit in epl̓a ad Poſſidium. Fucare figmentis qͦ rubicundior vel candidior appareat. adulterina fallacia eſt.qua nō dubito etiā ipſos maritos ſe velle decipi. quibusſolum permittende ſunt femine ornari ẜm veniam. nonẜm imperium. non ſemper tamen talis fucatio eſt cū peccato mortali. ſed ſolum qn̄ fit propter laſciuiaꝫ vel in deicontemptū in quibus caſibꝰ loquitur Cyprianus. Sciēdum tamen ꝙ aliud ē fingere pulchritudinē nō habitaꝫ⁊ aliud occultare turpitudinē ex aliqua cauſa ꝓueniēteꝫputa egritudine vel aliquo huiuſmodi. hoc enī ē licitumqꝛ ẜm Apl̓m. i. ad Coꝝ. xij. Que putamꝰ ignobiliora mēbra corporis eſſe his honorē habundantiorē circūdamꝰ.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut dictū eſt. cultus exterior debet cōpetere conditioni perſone ẜm cōem cōſuetudinem. ⁊ ideode ſe vitioſum eſt ꝙ mulier vtatur veſte virili aut ecōuerſo precipue. quia hoc poteſt eē cauſa laſciuie ⁊ ſpecialiterprohibetur in lege. quia gentiles tali mutatione habituſvtebantur ad idolatrie ſuꝑſtitionē. pōt tamen quandoqꝫ
hoc fieri ſine peccato propter aliquā neceſſitatē. vel cauſaſe ocultandi ab hoſtibus vel propter defectū alterius veſtimēti. vel propter aliquid aliud huiuſmodi. ¶ Ad. iiijdicendum ꝙ ſi qua ars ē ad faciendum aliqua opera quibus hoīes vti non poſſunt abſqꝫ peccato. per ꝯſequēs artifices talia faciendo peccarent. vtpote prebentes directealijs occaſionē peccandi. puta ſiquis fabricaret idola velaliqua ad cultum idolatrie pertinentia ſi qua vero ars ſitcuius operibus homines poſſunt bene ⁊ male vti. ſicutgladij ſagitte ⁊ alia huiuſmodi. vſus taliū artiū nō ē peccatum ⁊ he ſole artes ſunt diſcende. Un̄ Chry. dicit ſuꝑMacth. Eas ſolum artes oportet vocare que neceſſariorum ⁊ eorum que cōtinent vitā noſtram ſunt tributiue ⁊cōſtructiue. ſi tamen operibus alicuiꝰ artis vt pluries aliqui male vterent̉. quāuis de ſe nō ſint illicite. ſunt tamenofficium principis a ciuitate extirpande. ẜm documētaPlatōnis. Quia ergo mulieres licite ſe poſſunt ornare.vel vt cōſeruent decentiā ſui ſtatus. vel eciā aliquid ſuperaddere vt placeant viris. cōſequēs eſt vt artifices taliuꝫornamentorum non peccant in vſu talis artis. niſi forteinueniendo aliqua ſuꝑflua ⁊ curioſa. Unde Chry. dicitſuper Matth. ꝙ etiam ab arte calceorum ⁊ texiorū multaabſcindere oportet. etenim ad luxuriam deduxerunt neceſſitatē eius corrūpentes artem arti male cōmiſcentes.¶ Queſtio CLXXEinde ꝯſideranduꝫeſt de preceptis temperantie. Et primo de p̄ceptis ipſius temperantie. Secundo de preceptis partium eius.ſic proceditur. UideO primuM tur ꝙ precepia temperantie inconuenienter in lege diuina tradant̉Fortitudo enim eſt potior virtus qͣꝫ temperantia. vt ſupra dictum eſt. ſed nullū preceptū fortitudinis ponit̉ inter precepta decalogi. que ſunt potiora legis precepta. gͦ inconuenienter inter p̄cepta decalogi ponit̉ prohibitio adulterij qd̓ cōtrariat̉ tēperantie. vt ex ſupra dictis patet.Pre. Temperantia nō eſt ſolum circa venerea. ſed etiamcirca delectationem ciborum ⁊ potuum. ſed inter precepta decalogi prohibetur aliquod vitium pertinens ad delectationem ciborum ⁊ potuum. neqꝫ etiam pertinēs adaliquam aliam ſpeciem luxurie: ergo neqꝫ etiam debet poni aliquod preceptum prohibens adulteriuꝫ qd̓ pertinetad delectationem venereorum. ¶ Pre. Principalius ēin intentione legiſlatoris inducere ad virtutes qͣꝫ vitia ꝓhibere. ad hoc enim vitia prohibentur vt virtutum impedimenta tollantur. ſed precepta decalogi ſunt principaliora in lege diuina. ergo inter precepta decalogi magis debuit poni preceptum aliquod affirmatiuum directe inducens ad virtutem temperantie qͣꝫ preceptum negatiuumꝓhibens adulterium quod ei directe opponitur. ¶ Incōtrariū ē auctoritas ſcripture. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicutApoſtolus dicit. i. ad Timo i. Finis precepti charitas eſtad quam duobus preceptis inducimur pertinentibꝰ addilectionem dei ⁊ proximi. et ideo illa precepta in decalogo ponuntur que directius ordinantur ad dilectionē dei⁊ proximi. inter vitia autem temperantie oppoſita maxime dilectioni proximi. videtur opponi adulterium per qd̓aliquis vſurpat ſibi rem alienam abutendo .ſ. vxore proximi. et ideo inter precepta decalogi precipue prohibeturadulterium. non ſolum ẜm ꝙ opere exercetur. ſed etiam