QueſtioCLXIX

eſſe dupliciter. Uno modo ex ipſa ſpecie actionum que aſſumuntur in ludum qd̓ quidem iocandi genus ẜm Tullium dicitur eſſe liberale petulans flagitioſum obſcenumquando .ſ. vtit̉ aliquis cauſa ludi turpibus verbis vel factis. vel etiam his que vergunt in proximi nocumentumque de ſe ſunt peccata mortalia. ⁊ ſic pꝫ ꝙ exceſſus in ludo eſt peccatum mortale. Alio aūt modo pōt eſſe exceſſusin ludo ẜm defectum debitarum circūſtantiarum. putacum aliqui vtuntur ludo vel temporibus vel locis indebitis. aui etiam preter conuenientiam negocij ſeu ꝑſone.⁊ hoc quidem qn̄qꝫ pōt eſſe peccatum mortale ꝓpter vehementiā affectus ad ludum. cuius delectationem prepoītaliquis dilectioni dei. ita ꝙ contra preceptum dei vel eccleſie talibus ludis vti non refugiat. quandoqꝫ autē eſtpeccatū veniale. puta ſi aliquis nō tantū efficit̉ ad luduꝫqd̓ propter hoc velit aliquid contra deuꝫ committere.Ad primum ergo dicendum ꝙ aliqua ſunt peccata ꝓpterſolam intentionē. quia ſcꝫ in iniuriā alicuius fiunt. quaꝫquidē intentionē excludit ludus. cuius intentio ad delectationem fertur non ad iniuriam alicuius. ⁊ in talibuſludus excuſat a peccato vel peccatum diminuit. quedā vero ſunt que ẜm ſuā ſpēm ſunt peccata. ſicut homicidiumfornicatio ⁊ ſimilia. ⁊ talia non excuſantur per ludū qͥnimo ex his ludus redditur flagitioſus et obſcenꝰ. ¶ Adſecundum dicendū ꝙ ſuperfluitas in ludo pertinet ad ineptam leticiam. quā gregꝰ. dicit eſſe filiaꝫ gule. Un̄ Exo.xxxij. dicitur. Sedit populus manducare ⁊ bibere ⁊ ſurrererunt ludere. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ ſicut dictum eſt. ludus eſt neceſſarius ad conuerſationem humane vite. adomnia autem que ſunt vtilia conuerſationi humane deputari poſſunt aliqua officia licita. ⁊ iō etiam officium hiſtrionum qd̓ ordinatur ad ſolatiū hominibus exhibēdūnon eſt ẜm ſe illicitum. nec ſunt in ſtatu peccati. dūmodomoderate ludo vtantur .i. non vtendo aliquibus illicitisverbis vel factis ad ludum. ⁊ non adhibendo ludum negocijs ⁊ tēporibus indebitis. quāuis in rebus humanisnon vtantur alio officio per cōparationem ad alios homines. tamē per cōꝑationem ad ſeipſos ⁊ ad deuꝫ alias habent ſerioſas ⁊ virtuoſas operationes. puta dum orant ⁊ſuas paſſiones ⁊ operationes componūt. ⁊ quandoqꝫ etiam pauperibusⁱ elemoſ ynas largiuntur. vvnde illi qͥ moderate eis ſubueniunt non peccant. ſed iuſte faciunt mercedem miniſterij eorum eis tribuendo. ſi qui autem ſuꝑflue ſua in tales canſumunt. vel etiā ſuſtentāt illos hiſtriones qui illicitis ludis vtuntur peccant quaſi eos in peccato fouentes. Unde Augꝰ dicit ſuper Iohannem. ꝙ donare res ſuas hiſtrionibus vitiuꝫ eſt īmane. niſi forte aliquis hiſtrio eſſet in extrema neceſſitate in qua eſſet ei ſubueniendū. Dicit enī Ambro. ī li. de offi. Paſce fame morientem. quiſquis enim paſcendo hominem ſeruare poteris. ſi non paueris occidiſti.ſic proceditur. UiO quar tum dee ꝙ indefectu ludi non conſiſtat aliquod peccatum. iNullū enīpeccatū interdicit̉ penitenti. Sed Augꝰ dicit de penitēteloquens. Cohibeat ſe a ludis a ſpectaculis ſeculi qui perfectā ꝯſequi vult remiſſionis gr̄am. ergo in defectu ludi n̄eſt aliqd̓ peccatū. ¶ Pre. Nullū peccatū ponit̉ ī ꝯmēdatione ſcōrū. ſed in cōmēdatione quorundā ponit̉ ꝙ a ludoabſtinuerūt. dicit̉ enī Hiere. xv. Nō ſedi in ꝯcilio ludentium. ⁊ Thob. iij. dicitur. Nunqͣꝫ cū ludentibꝰ miſcui meneqꝫ cū his qui in leuitate ſenſus ambulāt ꝑticipē me p̄-

bui. ergo in defectu ludi nō pōt eſſe peccatuꝫ. ¶ Pre. Andronicus ponit auſteritatem quā inter virtutes numerateſſe habitum ẜm quē aliqui nec afferunt alijs delectatōescollocutionum. neqꝫ ab his recipiunt. ſꝫ hoc ꝑtinet ad defectum ludi. ergo defectus ludi magis ꝑtinet ad virtutemqͣꝫ ad vitium. ¶ Sed ꝯtra ē ꝙ phūs in. ij. ⁊ .iiij. ethico.ponit defectum in ludo eſſe vitioſum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ oēqd̓ eſt contra rationē in rebus humanis vitioſum eſt. eſt.aūt ꝯtra rōnem vt aliquis ſe alijs oneroſum exhibeat. puta dū nihil delectabile exhibet. ⁊ etiam aliorum delectationes impedit. Unde Seneca dicit. Sic te geras ſapiēterꝙ nullus te habeat tanqͣꝫ aſperum nec ꝯtemnat quaſi vilem. Illi autem qui in ludo deficiunt. nec ipſi dicunt aliqd̓ ridiculum: ⁊ dicentibus moleſti ſunt. quia .ſ. moderatos aliorum ludos nō recipiunt. ⁊ ideo tales vicioſi ſūt⁊ dicunt̉ duri ⁊ agreſtes. vt phūs dicit in. iiij. ethicoruꝫ.Sed qꝛ ludus ē vtilis ꝓpter quietē ⁊ delectationem. delectatio autem ⁊ quies nō ꝓpter ſe querunt̉ in humana vita. ſed propter operationē. vt dicit̉ in. x. ethi. iō defectus ludi minus eſt vicioſus qͣꝫ ludi ſuꝑexceſſus. Unde phūsdicit in. ix. ethi. ꝙ pauci amici ꝓpter delectationē ſunt habendi. qꝛ parum de delectatione ſufficit ad vitam quaſi ꝓcondimento. ſicut parū de ſale ſufficit in cibo. ¶ Ad i. ergo dicendū ꝙ qꝛ penitentibꝰ luctus indicit̉ pro peccatisideo interdicitur eis ludus. nec hoc ꝑtinet ad vitiū de fectus. qꝛ hocipſum ē ẜm rōnem ꝙ in eis ludus diminuat̉¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ Hieremias ibi loquit ẜm cōgruentiā tēporis. cuius ſtatus magis luctū requirebat. vn̄ ſubdit. ſolus ſedebā quoniā amaritudine repleſti me. qd̓ autē dicitur. Thob. iij. pertinet ad ludum ſuꝑfluum. qd̓ pꝫ ex eoqd̓ ſequitur. neqꝫ cum his qui in leuitate ambulāt parti.cipem me prebui. ¶ Ad. iij dd̓m ꝙ auſteritas ẜm qd̓ eſtvirtus nō excludit omnes delectationes. ſed ſuperfluas ⁊inordinatas. vnde videt̉ pertinere ad affabilitateꝫ quamphūs amiciciā noīat. vel ad eutrapeliam ſiue iocunditatem. ⁊ tn̄ noīat ⁊ diffinit eā ſic ẜm ꝯuenientiam ad tēperantiam cuius eſt delectationes reprimere.¶ Queſtio CLXIXEinde ꝯſideranduꝫeſt de modeſtia ẜm ꝙ conſiſtit in exteriori apparatu. Et circa hoc querunt̉ duo. Prīo vtrūcirca exteriorē apparatum poſſit eſſe virtus ⁊ vitium. Secundo vtrum mulieres peccant mortaliter in ſuperfluoornatu.ſic proceditur. UideO primū N tuc ꝙ citca exieriorēornatum non poſſit eē virtus ⁊ vitium Exteriorenim ornat̉us nō ineſt nobis a natura. vnde ⁊ ẜm diuer.ſitatem temporum ⁊ locorum variat̉. Unde Augꝰ. dicitin. iij. de doctrina xp̄iana. ꝙ talates ⁊ manicatas tunicashabere apud veteres romanos flagitium erat. nunc autēhoneſto loco nati nō eas habere flagitiū eſt. ſed ſicut philoſophus dicit ī. ij. ethi. naturaliter ineſt nobis aptitudoad virtutes. gͦ circa hmōi nō ē virtus ⁊ vidiū. ¶ Pre. Sicirca exteriorē cultū eēt virtꝰ ⁊ viciū. oporteret ꝙ etiaꝫ ſuperfluitas in talibꝰ eēt vicioſa ⁊ etiam defectus vicioſus.ſed ſuperfluitas in cultu exteriori non videt̉ eē vicioſa. qꝛſacerdotes ⁊ miniſtri altaris in ſacro miniſterio p̄cioſiſſimis veſtibꝰ vtunt̉. ſimiliter etiā defectus in talibꝰ non videtur eē vicioſus. qꝛ in laudem quorumdam dicitur adHeb. xi ¶ Circuiuerunt in melotis ⁊ in pellibus caprilis.