Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLXVIII

vel etiam ad vtilitatem illius. vt ſcꝫ corrigatur ſi quid abeo agitur vitioſe ẜm regulam charitatis debitum officijeſt laudabile ẜm illud ad Heb. x. Conſiderate vos inuicem in prouocationem charitatis bonorum operum. ſꝫ aliquis intendat ad conſiderāda vitia proximorum addeſpiciendum vel detrahendum. vel ſaltem inutiliter inquietandum ē vitioſum. Unde dicitur Prouer. xxiiij.Ne inſidieris queras impietatem in domo iuſti. neqꝫvaſtes requiem eius.Queſtio CLXVIIIEinde ꝯſideranduꝫeſt de moleſtia ẜm cōſiſtit in exterioribꝰ motibus corporis. Et circa hoc querūtur quattuor. Primo vtrum in exterioribus motibus corporis quiſerino aguntur poſſit eſſe virtus vitium. Secūdo vtrūpoſſit eſſe aliqua virtus circa actiones ludi. Tertio de peccato quod fit in exceſſu ludi. Quarto de peccato ex defectu ludi.ſic proceditur. UideO Primum tue inexuerioribusmotibus corporis ſit aliqua virtus. Omnisenī virtus pertinet ad ſpūalem anime decorem. ẜm illudpͣs. Omnis gloria eius filie regis ab intus. gloria .i. īſciētia. ſed motus corporales ſunt ab intus ſed exteriꝰergo circa huiuſmodi motus poteſt virtꝰ. PreUirtutes inſunt nobis a natura. vt patet per phum īij. ethicoꝝ. ſed motus corporales exteriores inſunt hominibus a natura ẜm quā quidā ſunt velocis motus qͥdātardi motus. idem eſt de alijs differentijs exterioꝝ motuum. ergo circa tales motus non attendit̉ aliqua virtusPre. Omnis virtus moralis eſt circa actiones ſūtad alteꝝ. ſicut iuſficia. vel circa paſſiones. ſicut tēꝑantiafortitudo. ſed exteriores motus corꝑales ſunt ad alterum vſum. neqꝫ etiā ſunt paſſiones. ergo circa eos eſtaliqua virtus. Pre. In omni opere virtutis ē ſtudiūadhibendū. vi ſupra dictum eſt. ſed adhibere ſtudium indiſpoſitionē exterioꝝ motuū eſt vituꝑabile. dicit. n. Ambro. in primo de offi. Eſt greſſus probabilis in quo ſit ſpecies auctoritatis grauitatiſqꝫ pondus tranquillitatis veſtigium. ita tamen ſi ſtudium deſit atqꝫ affectatio. ſꝫ motus ſit purus ac ſimplex. ergo videtur circa compoſitionem exterioꝝ motuū cōſiſtat virtus. Sed contraeſt decor honeſtatis pertinet ad virtutem. ſed compoſitio exteriorum motuum pertinet ad decorem honeſtatis.Dicit enī Ambro. in primo de offi. Sicut molliculum infractum aut vocis ſonum aut geſtum corporisbo. ita nec agreſtem aut ruſticum naturam imitemur. effigies eius formula diſcipline forma hone ſtatis eſt. ergocirca compoſitionem exteriorum motuum eſt virtus.Rn̄. dd̓m virtus moralis conſiſtit in hoc ea que ſūthominis per rationem ordinantur. Manifeſtum ē auteꝫ exteriores motus hominis ſunt per rōnem ordinabileſad imperium enī rōnis exteriora membra mouentur. vnde manifeſtum eſt circa horum motuum ordinationeꝫvirtus moralis conſiſtit. Ordinatio autē horum motuūattenditur quantum ad duo. Uno quidem modo ẜmuenientiam perſone. Alio modo ẜm conuenientiam ad extetiores perſonas negocia ſeu loca. Unde dicit Ambro.in libro de offi. Hoc eſt pulchritudinem viuendi tenere.conuenientia cuiqͣꝫ ſexui perſone reddere. hoc ꝑtinetad primum. Quantum autem ad ſecundum ſubditur.

hic ordo geſtorum optimus. hic ornatus ad omnem actionem accōmodus. ideo circa huiuſmodi exteriores motus ponit Andronicus duo .ſ. ornatum qui reſpidt cōuenientiam perſone. Unde dicit eſt ſcientia circa decesnin motu habitudinem bonam ordinationem que reſpicit conuenientiam ad diuerſa negocia ea que circunſtant. vnde dicit eſt experientia ſeꝑationis .i. diffictiōiaactionū. Ad i. ergo dicenduꝫ motus exteriores ſūtquedam ſigna interioris diſpoſitionis ẜm illud Eccl̓. xixAmictus corporis riſus dentium ingreſſus hominisenunciant de illo. Ambro. dicit in primo de offic. habitus mentis in corporis ſtatu cernitur. vox quedaꝫanimi eſt corporis motus. Ad. ij. dicenduꝫ qͣꝫuis exnaturali diſpoſitione habeat homo aptitudinem ad hancvel ad illam diſpoſitionem exteriorum motuum. tamenquod deeſt nature poteſt ſuppleri ex īduſtria rationis. vnde Ambro. dicit in primo de offi. Motuꝫ natura īformatſe quid ſane in natura vitij eſt induſtria emendet. Adiij. dicenduum ſicut dictum eſt exteriorea motus ſuntquedam ſigna interioris diſpoſitionis que p̄cipue attenditur ẜm anime paſſiones. ideo moderatio exteriorummotuum requirit moderationem interiorum paſſionuꝫUnde Ambro. dicit in primo de offi. hinc .ſ. ex motibuſexterioribus homo cordis noſtri ab conditus aut leuior.aut iactantior. aut turbidior. aut grauior. aut cōſtantior. purior maturior eſtimatur. per motus etiam exierioris alij homines de nobis iudicium capiunt. ſcd̓m illud.Eccl̓. xix. Ex viſu cognoſcitur vir ab occurſu faciei cognoſcitur ſenſatus. ideo moderatio exteriorum motuuꝫquodāmodo ad alios ordinatur. ẜm illud qd̓ Augꝰ dicitin regula. In omnibus motibus veſtris nihil fiat quodcuiuſqꝫ offendat aſpectum. ſed qd̓ veſtram deceat ſanctitatem. Et ideo moderatio exteriorum motuum poteſt reduci ad duas virtutes quas philoſophus tangit in. iiij.ethicorum. Inquantum enim per exteriores motus ordinamur ad alios. pertinet exteriorum motuum moderatio ad amiciciam vel affabilitatem. que attenditur circa delectationē tuiſticias. que ſunt in verbis factis in ordine ad alios quibus homo conuiuit. Inquantū vero exteriores motus ſunt ſigna interioris. diſpoſitiōis pertineteorum moderatio ad virtutem veritatis. ẜm quā aliquistalem ſe exhibet in verbis factis qualis eſt interius.Ad quartum dicendum in compoſitione exteriorummotuum ſtudium vituperatur per quod aliquis fixionequadam in exterioribus motibus vtitur. ita īteriori diſpoſitioni non conueniant. debet tamen tale ſtudium adhiberi vt ſi quid in eis inordinatum eſt corrigatur. Und̓Ambro. dicit in primo de offi. Ars deſit. deſit correctioO ſecundum. perut in ludienſic proceditur. Uipoſſet eſſe aliqua virtus. Dicit enim Ambro. inprimo de offi. Dominus ait. ve vobis qui ridetis. quia flebitis. non ſolum ergo profuſos ſed etiaꝫ omne s iocos declinandos arbitror. ſꝫ illud quod poteſt virtuoſe fieri noneſt totaliter declinandū. ergo circa ludos poteſt virtus. Pre. Uirius eſt quam deus in nobis ſine nobisoperatur. vt ſupra habitum eſt. Sed Chryẜ. dicit. Nondat deus ludere ſed diabolus. audi quid ludētes paſſi ſūtſedit populus manducare bibere ſurrexerūt ludere. etgo circa ludos non poteſt virtus. Pre. Philoſophꝰdicit in x. ethi. oꝑationes ludi non ordinantur ī aliqͥdaliud. ſed ad virtutem requiritur vt propter aliud eligēs