QueſtioCLXVII

illaꝫ corporis molem quam mundum nuncupamus curioſſiſſime ītentiſſimeqꝫ perquitant. vnde etiam tanta ſuperbia gignitur vt in ipſo celo de quo ſepe diſputant ſibimet habitare videantur. ſimiliter etiam illi qui ſtudēt addiſcere aliquid ad peccandum vitioſum ſtudium habentſcd̓m illud Hiere. ix. Docuerunt linguam ſuaꝫ loqui mēdatiū. vt īique agerēt laborauerūt. Alio aūt modo poteſteſſe vitiū ex ipſa inordinatione appetitus ſtudij ad diſcendam veritatem ⁊ hoc quadrupliciter. Uno modo inqͣꝫtūper ſtudium minus vtile retrahuntur a ſtudio qd̓ eis exneceſſitate incumbit. Un̄ Hiero. dicit. Sacerdotes dimiſſis euangelijs ⁊ ꝓphetis videmus cōedias legere et amatoria bucolicoꝝ verſuū verba cantare. Alio modo in quātuꝫ ſtudet aliquis addiſcere ab eo a quo nō licet. ſicut patet de his qui. aliqua futura a demonibus perquirūt. queeſt ſuꝑſticioſa curioſitas. Un̄ Augꝰ dicit in lib. de vera religione. Neſcio an ph̓i īpedirentur a fide vitio curioſitatis in percūctandis a demonibus. Tertio quando hō appetit cognoſcere veritatem circa creaturas nō referendoad debitum finem .ſ. ad cognitioneꝫ dei. vnde Auguſtinꝰdicit in. lib. de vera religione. ꝙ in conſideratione creaturarum non eſt vana ⁊ peritura curioſitas exercenda. ſedgradus ad in mortalia ⁊ ſemꝑ manentia faciendꝰ. Quarto modo inqͣꝫtū aliquis ſtudet ad cognoſcendam veritatem ſupͣ ꝓprij ingenij facultatem. quia per hoc hominesde facili in errores labuntur vnde dicitur Ecc̄. iij. Altiorate ne queſieris. ⁊ fortiora te ne ſcrutatus fueris. ⁊ in pluribus operibus eius ne fueris curioſus. ⁊ poſtea ſubdit̉multos .n. ſupplantauit ſuſpitio eorum. ⁊ in vanitate detinuit ſenſus eoꝝ. ¶ Ad i. ergo dicendū ꝙ bonum hominis conſiſtit in cognitione veri. non tamem ſūmum hominis bonum conſiſtit in cognitione cuiuſlibet veri. ſed inperfecta cognitione ſumme veritatis vt patet per ph̓min decimo ethicoꝝ. et ideo poteſt eſſe vitium in cognitiōealiorum verorum ſecundum ꝙ talis appetitus non debito modo ordinatur ad cognitionem ſumme veritatis inqua conſiſtit ſumma felicitas. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ ratio illa dicit ꝙ cognitio veritatis ẜm ſe bona ſitnō tamen per hoc excluditur quin poſſit aliquis cognitione veritatis abuti ad malum. vel etiam inordinate cognitionem veritatis appetere quia etiam oportet appetitumboni debito modo regulatum eſſe. ¶ Ad tertium dicendum ꝙ ſtudium ph̓ie. ẜm ſe eſt licitum ⁊ laudabile propter veritatem quam philoſophi perceperunt deo illis reuelāte. vt dicitur. ad Ro. i. ſed quia quidaꝫ philoſophiaabutuntur ad fidei impugnationem. Ideo Apoſtolusdicit ad Coꝝ. ij. Uidete ne quis vos decipiat per ph̓iamet inanem ſcientiam ſcd̓m traditionem bominum ⁊ nōẜm chriſtum. ⁊ Dionyſius dicit in epiſtola ad Pollicarpum de quibuſdam philoſohis et diuinis non ſanctecontra diuina vtuntur per ſapientiam dei temptates expellere diuinam venerationem.¶ O ICDM uIumn curioſitaus non ſit citcaſic proceditur. Uidetur ꝙ viſenſitiuam cognitionem. Sicut enim aliqua cognoſcuntur per ſenſus viſus. ita etiam aliqua cognoſcuntur perſenſum tactus ⁊ guſtus. ſed circa tangibilia et guſtabilianon ponitur vitium curioſitatis. ſed magis vitium luxūrie et glorie. ergo videtur ꝙ vitium circa eaque cognoſcūtur per viſum non ſit vitium curioſitatis. ¶ Pre. Curioſitas eſſe videtur in inſpectione ludorum. vn̄ Auguſtinus dicit. in. vi. confeſ. ꝙ quodam pugne caſu cum cla

mor ingens totius populi vehementer allippiuꝫ pulſaſet curioſitate victus apperuit oculos. ſed inſpectio ludorum nō videtur eē vitioſa. qui huiuſmodi inſpectio delectabilis redditur ꝓpter repreſentationē in qua homo naturaliter delectatur vt philoſophus dicit in ſua poetria n̄ergo circa ſenſibilium cognitionem eſt vitium curioſitatis. ¶ Preterea. Ad curioſitateꝫ pertinere videtur actusproximorū per quirere. vt dicit Beda. ſed perquirere facta aliorum non videtur eſſe vitioſum. quia ſicut diciturEcc̄. xvij. vnicuiqꝫ mandauit deus de proximo ſuo. ergovitiū curioſitatis nō ē in hmōi parricularibus ſenſibilibꝰcognoſcendis. Sed ꝯtra eſt ꝙ Auguſtinus dicit in librode vera religione. ꝙ concupiſcentia oculorum reddit homines vitioſos. vt autem dicit Beda. concupiſcentia oculorum eſt non ſolum in diſcendis magicis artibus. ſedetiam in contemplandis ſpectaculis ⁊ in dinoſcendis etcarpendis vitijs proximorum que ſunt quedam particularia ſenſibilia. cum ergo concupiſcētia oculorū ſit quoddam vitium ſicut eſſet ſuperbia vite et concupiſcentia carnis contra que dicitur. i. Ioh. ij. videtur ꝙ vitium curioſitatis ſit circa ſeuſibilium cognitionem. ¶ Rn̄. dicendūꝙ cognitio ſenſit iua ordīatur ad duo. Uno enim modotam in hominibus qͣꝫ in alijs animalibus ordinatur adcorporis ſuſtētationem. quia per hmōi cognitionem homines et alia animalia vitant nociua et conquirunt eaque ſunt neceſſeria ad corporis ſuſtentationem. Alio modo ſpecialiter in homine ordinatur ad cognitionem intellectiuaꝫ. vel ſpeculatiuam. vel practicam. Apponere ergoſtudium circa ſenſibilia cognoſcenda dupliciter poteſt eſſe vitioſum. Uno modo inqͣꝫtum cognitio ſenſitiua nonordinatur in aliquid vtile. ſed potius auertit hominemab aliqua vtili conſideratione. Unde Auguſtinus dicitin decimo: confeſ. Canem currentem primo leporem iamnon aſpecto cum in certo ſit. at vero in agro ſi caſu tranſe.am auertit me fortaſſis ab aliqua magna cognitione atqꝫad ſe conuertit illa venatio. et niſi iam mihi demonſtratainfirmitate mea cito amoueas vanus hebeſco. Alio mōinqͣꝫtum cognitio ſenſitiua ordinatur ad aliquid noxiuꝫſicut inſpectio mulieris ordinatur ad concupiſcendum. ⁊diligens inquiſitio eoruꝫ que ab alijs fiunt ordinatur addetrahendum. ſi quis autem cognitionē ſenſibilium ītendit ordinare propter neceſſitatē ſuſtentande nature. vel ꝓpter ſtudium intelligende veritatis eſt virtuoſa ſtudioſitas circa ſenſibilem cognitionem. ¶ Ad primuꝫ ergo dicendum ꝙ luxuria ⁊ gula ſunt circa delectationes cognitionis que ſunt in vſu rerum tangibilium. ſed circa delectationē cognitionis omnium ſenſuum eſt curioſitas. ⁊ vocatur concupiſcentia oculorum. quia ocuſi ſunt ad cognoſcendum in ſenſibus principales. vnde omnia ſenſibiliavideri dicuntur. vt Augꝰ dicit in li. confeẜ. ⁊ ſicut Augꝰ.ibidem ſubdit. ex hoc euidentius diſcernitur quid voluptatis quid curioſitatis agatur ꝑ ſenſus ꝙ voluptas pulchra ſuauia canora ſapida leuia ſectatur. Curioſitas autēetiam his contraria tentandi cauſa non ad ſubeundā moleſtiam ſed experiendi noſcendiqꝫ libidinem. ¶ Ad ſecūdum dicendū ꝙ inſpectio ſpectaculorum vitioſa redditurinquantum per hoc homo ſit pronus ad vitia vel laſciuievel crudelitatis ꝑ ea que ibi repreſentātur. Unde Chry.dicit ꝙ adulteros inuerecundos conſtituunt tales inſpectiones. 7 Ad tertium dicendum ꝙ proſpicere facta aliorum vel inquirere bono animo vel ad vtilitatem propriāvt .ſ. homo ex bonis operibus proximi prouocer̄ ad meliꝰ

bb 2