Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLVI

in ſenſualitate ſerpētem ſignificat̉ pctī ꝯcupiſētia. inrōne īferiori ſignificat̉ mulierē. d̓lectatō ī rōne ſuꝑori ſignificat̉ virū ꝯſenſꝰ pctī. vt Augꝰ dic̄. xij. de trinitate. ergo cōgruꝰ fuit ordo prime tēptatiōis. Rn̄. dd̓homo cōpoſitꝰ ē ex duplici natura. ītellectiua .ſ. ſenſitiua diabolꝰ in tēptatiōe hōis vſus ē in citamēto ad peccādū dupliciter. Uno ex ꝑte ītellectꝰ inqͣꝫtuꝫ ꝓmiſudiuinitatis ſimilitudinē ſcīe adeptionē quā naturaliter d̓ſiderat. Alio ex ꝑte ſenſꝰ. ſic vſus eſt his ſenſibilibꝰ rebꝰ maxīaꝫ hn̄t affinitatē ad hoīeꝫ. ꝑtī qͥdē ī ea ſpē tēptās virū mulierē. ꝑtiꝫ vero ī eodē genereptās mulierē ſerpentē. ꝑtī vero ex genere ꝓpinqui ꝓponēs pomū ligni vetiti ad edēdū Ad i. ergo dd̓ ī actutemptatiōis diabolꝰ erat ſicut principale agēs. ſꝫ mulieraſſumebat̉ qͣi inſtrumētū tēptatiōis ad deijciēdū virū.qꝛ mulier erat infirmior viro. vn̄ magis ſeduci poterat.etiā ꝓpter cōiunctiōeꝫ eiꝰ ad virū maxīe diabolꝰ poterat virū ſeducere. tn̄ eſt eadē principalis agendis inſtrumēti. principale agēs oportet potius. qd̓reqͥrit̉ in agente īſtrumētali Ad. ij. dd̓. ſuggeſtioprincipaliter diabolꝰ hoī ſuggerit. on̄dit diabolū plꝰ habere poteſtatis in hoīe qͣꝫ ſuggeſtio exterior. qꝛ ſuggeſtione interiorē īmutatur a diabolo ſalteꝫ hoīs fantaſia. ſꝫſuggeſtiōꝫ exteriorē īmutatur ſola exter ior creatura. diabolus .n. minimū poteſtatis habebat ī hoīe ante pctm̄non potuit interiori ſuggeſtiōe ſꝫ ſolū exteriori temptare. Ad. iij. dd̓ ſic̄ Angꝰ dicit. xi. ſuꝑ Gen̄ ad lr̄am.debemꝰ opinari ſerpente ſibi queꝫ temptaret diabolus eligeret. ſꝫ eſſet ī illo d̓cipiendi cupiditas. niſiid aliquid potuit qḋ poſſe ꝑmiſſꝰ ē. Ad. iiij. dd̓ ſic̄Augꝰ dicit xi. ſuper Gen̄. ad lr̄aꝫ. ſerpes dictꝰ eſt ſapiensvl̓ callidus ſiue prudēs ꝓpter aſtutiam diaboli que ī illoagebat dolū. ſicut dicitur prudens vel aſtuta lingua quaꝫprudens vl̓ aſtutus mouet ad aliqͥd prudenter vel aſtuteſuadendum. neqꝫ etiā ſerpens verboꝝ ſonos ītelligebatqui ex illo fiebant ad mulierē. neqꝫ etiā cōuerſa credēda ēanima eiꝰ in naturā rōnalē quando qͥdeꝫ nec ip̄i hoīes qͦꝝrōnalis natura ē demon in eis loquit̉. ſciūt qͥd loquāt̉ſic ergo locutꝰ ē ſerpēs hōi. ſicut aſina ī qua ſedebat balaam ꝓpheta locuta ē hoī. niſi id fuit opꝰ diabolicuꝫ. hocangelicū. vn̄ ſerpens ē interrogatus cur hoc fecerat. qꝛnon in ſua natura ipſe hoc fecerat. ſed diabolus ī illo quiiaꝫ ex peccato ſuo igni deſtīatus fuit ſempiterno. Qd̓ aūtſerpenti dicit̉ ad qui ſerpentem oꝑatus ē refert̉. vt Auguſtinꝰ dicit ſ. lib. ſuꝑ Gen̄. ꝯͣ mani cheos. nunc q̄deꝫ eiꝰpena diaboli dicit̉ qua nobis cauendus ē ea vltimo iudicio reſeruāt̉. hoc .n. qd̓ ei dicit̉. Maledictus es īter oīa aīantia beſtias terre. pecora illi p̄ponūtur inpot eſtate. ſꝫ in ꝯſeruatiōe nature ſue. qꝛ pec ora amiſerunt beatitudinē aliquā celeſtē quā nunqͣꝫ habuerūt. ſꝫī ſua natura quā acceperūt ꝑagūt vitaꝫ. dicit̉ .n. ei. pectore ventre repes: ẜm aliā litterā. vbi noīe pecctoris figurat̉ſuꝑbia. qꝛ ibi dominat̉ īpetus aīe. noīe aūt ventris figurat̉ carnale deſiderium. qꝛ hec ꝑs mollior ſentit̉ in corporehis ant rebꝰ ſerpit ad eos quos vult decipere. Qd̓ aūt d̓rterraꝫ comedes cunctis diebꝰ vite tue. duobus modis ītelligi pōt vel ad te pertinebunt qͦs terrena cupiditate deceperis peccatores terre noīe ſignificatur. vl̓ tertiū genuſtemptatiōis his verbis ſignificat̉. qd̓ eſt curioſitas. tertiūn. qui manducat. ꝓfunda et tenebroſa penetrat. hoc aūt inimicitie ponūt̉ inter ipſum muliereꝫ. on̄ditur nosnon poſſe a diabolo temptari niſi illā aīalem ꝑteꝫ. que

quaſi mulieris imarinē ī hoīe gerit ſiue oſtēdit. ſemē aūtdiaboli ē ꝑuerſa ſug reſtio. ſeme mulieris fructꝰ boni operis qd̓ ꝑuerſe ſuggeſtiōi reſiſtit obſeruat ſerpēs p̄latam mulieris vt ſi qn̄ ī illicita labitur de ectatio illaꝫ capiat. illa obſeruat caput eius vt in ip̄o initio male ſuaſionis excludat. Queſtio. CLVI.Einde ꝯſideranduꝫeſt de ſtudioſitate curioſitate ſibi oppoſitaCirca ſtudioſitatē aūt queruntur duo. primoque ſit materia ſtudioſitatis. ſcd̓o vtrum ſit pars temperantieO primijm ᵏe proceditur Uudet̉ materia ſtudioſitatis ſit proprie cognitio. Studioſus .n. dicituraliquis ex eo ad hibet ſtudiū aliquibꝰ rebus. ſed in qͣlibet materia debet ſtudiū adhibere ad hoc certe faciat qd̓ eſt faciendū. ergo videtur ſit ſpecialis materiaſtudioſitatꝭ cognitio. Pre. Studioſitaſ curioſitati opponitur. ſꝫ curioſitas que a cura dicitur pōt eſſe circa ornatum veſtiū circa alia hmōi que ꝑtinent ad corpꝰ. vn̄apl̓us dicit ad Ro. xiij. Carnis curā ne feceritis ī deſiderijs. ergo ſtudioſitas non ē ſoluꝫ circa ꝯgnitionē. PreHiere. vi. dicit̉. A minore vſqꝫ ad maiorem omnes auaritie ſtudēt. ſed auaritia eſt ꝓprie circa cognitionē ſꝫ magis circa paſſionem diuitiarū. vt ſupͣ dictiū ē. ergo ſtudioſitas que a ſtudio dicit̉ eſt ꝓprie circa cognitionē. Sꝫcontra eſt qḋ dicitur ꝓuer xxvij. Stude ſapīe filij mi letifica cor meū vt poſſis reſpondere exprobanti ſermonemſed eadem ſtudioſitas eſt qua laudat vt virtus. ad quālex inuitat. ergo ſtudioſitas eſt proprie circa cognitioneꝫ Rn̄. dd̓ ſtudium p̄cipue īportat vehementeꝫ applicationem mentis ad aliquid. mens aūt non applicatur adaliquid niſi cognoſcendo illud. vnde prius mēs applicatur ad cognitionē. ſecūdario aūt applicat̉ ad ea in quibus homo cognitionem dirigitur. ideo ſtudiū prireſpicit cognitionem per poſteriuſ quecūqꝫ alia ad queoperanda directione cognitionis indigemꝰ. virtutes autēꝓprie ſibi attribuūt illā materiā circa quā primo principalitar ſunt. ſicut fortitudo ꝑicula mortis. temperantiadelectationē actꝰ. ideo ſtudioſitas ꝓprie dicit̉ circa cognitioneꝫ. Ad .i. ergo dicēdū cira alias materias pōtaliquid recte fieri niſi ſecundū eſt pͥordinatū rōnemcognoſcentem. ideo prius ſtudioſitas cognitioneꝫ reſpicit cuicūqꝫ materie ſtudium adhibeatur. Ad. ij. dd̓ exaffectu hominis trahitur mens eius ad intendēdū his adque afficitur ſcd̓m illud. Matth. vi. Ubi ē theſaurꝰ tuusibi eſt cor tuuꝫ. quia circa ea de quibus caro fouet̉ maxime afficitur. conſequens ēᵏ cognitio hominis verſetur circa ea quibus caro fouetur. vt .ſ. homo inquirat qualiter homo optime poſſit carni ſue ſubuenire. ſcd̓ꝫ hocrioſitas ponitur circa ea que ad carnem ꝑtinent rationemeoꝝ que pertinent adcognitionē. Ad. iij. dd̓. auaritainhiat ad lucra conquirenda ad qd̓ maxime neceſſaria eſtquedam ꝑitia terrenarum rerum. ſcd̓m hoc ſtudiū attribuitur his que ad auaritiam ſpectant.O ICDM doſius ſit pato terupaneſic proceditur. Uidetur ſtutie. Studioſus .n. dicitur aliquis ſcd̓m ſtudioſitatem. ſedvniuerſaliter omnis virtuoſꝰ vocat̉ ſtudioſus. vt patetph̓m. qui frequenter ſic vtitur noīe ſtudioſi. ergo ſtudioſitas eſt generalis virtus non eſt pars tēperantie. Pre.

bb