QueſtioLXV

motus corꝑalis creature diſponit̉ miniſterio angeloꝝ. vtpatet ꝑ Aug. iij. de trinitate. Conuenienter etiam ſimulcum gladio ꝟſatili cherubin ꝯiungit̉ ad cuſtodiendā viam ligni vite. Un̄ Aug. dicit. xij. ſuper Gen̄. ad litteramhoc ꝑ celeſtes pote ſtates etiam in ꝑadiſo viſibili factumeſſe credendū eſt. vt per angelicum miniſterium eſſet illicquedaꝫ ignea cuſtodia. ¶ Ad. vi. dd̓. ꝙ homo ſi poſt peccatum de ligno vite comediſſet non ꝓpter hoc immortalitatem recuperaſſet. ſed beneficio illius cibi potuiſſet vitam magis ꝓlongare. vn̄ ꝙ dicit̉. Et viuat ineternum. ſumit̉ ibi eternum ꝓ diuturno. hoc aūt non expediebat homini vt in miſeria huius vite diutius ꝑmaneret. ¶ Advij. dd̓. ꝙ ſicut Aug. dicit. xij. ſuper Gen̄. ad lr̄am. ꝟbadei non tam ſunt primis parētibꝰ inſultantis qͣꝫ ceterosne ita ſuperbiant deterrentis propter quos iſta cōſcriptaſunt. quia .ſ. non ſolum Adam non fuit factus qd̓ fieri voluit. ſed nec illud qd̓ factus fuerat ꝯſeruauit. ¶ Ad. viij.dd̓. ꝙ veſtitus neceſſarius eſt homini ẜm ſtatum pn̄tismiſerie ꝓpter duo. Primo quidem ꝓpter defectum ab exterioribꝰ nocumentis. puta intemperati caloris et frigoris. Secundo ad tegumentum ignominie. ne turpitudomēbroꝝ appareat. in quibus precipue manifeſtatur rebellio carnis ad ſpiritum. hoc autem duo in primo ſtatu nōerant. quia in ſtatu illo corpus hominis non poterat ꝑ aliquod extrinſecum ledi vt ī primo dictū eſt. nec etiaꝫ eratin ſtatu illo aliqua turpitudo in corpore hominis que adconfuſionem induceret. vnde dicit̉ in Gen̄. Exat autemvterqꝫ nudus Adam ſcꝫ ⁊ vxor eius ⁊ non erubeſcebantAlia autem rō de cibo eſt qui eſt neceſſarius ad fomentūcaloris naturalis ⁊ ad corporis augmentum. ¶ Ad. ix.dd̓. ꝙ ſicut Aug. dicit̉. xi. ſuper Gen̄. ad litteram. nō eſtcredenduꝫ ꝙ primi parentes eſſent producti clauſis oculis. precipue cum de muliere dicatur ꝙ vidit lignum qd̓eſſet pulchrum ⁊ bonum ad veſcendum. aperti ergo ſuntoculi amborum ad aliquid intuendum ⁊ cogitandum qd̓antea nunqͣꝫ aduerterant ſcꝫ adinuicem ꝯcupiſcenduꝫ qd̓ante non fuerat.Queſtio CLXV.Einde ꝯſiderādumeſt de temptatione primorum parentū. Circa quam querunt̉ duo. Primo vtrum fueritconueniens ꝙ a diabolo homo temptaretur. Secundode modo ⁊ ordine illius temptationis.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidetur ꝙ non fuerit conueniens vt homo a diabolo tēptaretur. Eadem enim pena finalis debetur peccato angeli ⁊ peccato hominis. ẜm illud Matthei. xxv. Ite maledien in ignem eternum qui paratus eſt diabolo ⁊ angelis eius. ſed peccatum primi angeli non fuit ex aliqua tēptatione exteriori. ergo nec primum peccatum hominisdebuit eſſe ex aliqua exteriori temptatione. ¶ Pre. Deus preſcius futurorum ſciebat ꝙ homo per temptationeꝫdemonis in peccatum deijceretur. ⁊ ſic bene ſciebat ꝙ nōexpediebat ei ꝙ temptaretur. ergo videtur ꝙ nec fueratconueniens ꝙ permitteret euꝫ temptari. ¶ Pre. Quodaliquis impugnatorem habeat ad penam pertinere videtur. ⁊ ſic econtrario pertinere videtur ad premium ꝙ impugnatio ſubtrahatur. ẜm illud Prouer. xvi. Cum placuerint domino vie hominis inimicos quoqꝫ eius cōuertet ad pacem. ſed pena non debet precedere culpam. ergoinconueniens fuit ꝙ homo ante peccatum temptaretur

¶ Sed contra eſt quod dicitur Ecc̄. xxxiiij. Qui temptatus non eſt. qualia ſcit? ¶ Rn̄. dicendum ꝙ diuina ſapientia diſpoſuit omnia ſuauiter. vt dicit̉ Sapiētie. viijinqͣꝫtum ſcꝫ ſua prouidentia ſingulis attribuit que eis cōpetunt ẜm ſuam naturam. quia vt dicit Dionyſiꝰ. iiij. ca.de diui. no. prouidentie non eſt naturam corrumpere ſꝫſaluare. hoc autem pertinet ad conſiderationem humanenature vt ab alijs creaturis iuuari vl̓ impediri poſſit. vnde conueniens fuit vt deus hominem in ſtatu innocentie ⁊ temptari permitteret ꝑ malos angelos. ⁊ iuuari euꝫfaceret per bonos. ex ſpeciali enim beneficio gratie hocerat ei collatum vt nulla creatura exterior ei poſſit nocere contra propriam voluntatem per quā etiam temptationi demonis reſiſtere poterat. ¶ Ad. j. ergo dd̓. ꝙ ſupra naturam humanam eſt aliqua natura in qua poteſtmalum culpe inueniti. non autem ſupra naturam angelicam. temptare autem inducendo ad maluꝫ non eſt niſi iādeprauati per culpaꝫ. ⁊ ideo conueniens fuit vt homo ꝑangelum malum temptaretur ad peccandum. ſicut etiaꝫẜm ordinem nature per angelum bonum promouet̉ adperfectionem. angelus autem a ſuo ſuperiori ſcꝫ a deo inbono perfici potuit non autem ad peccanduꝫ induci. quiaſicut dicitur Iacobi. j. Deus intemptator malorum eſt.Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut deus ſciebat ꝙ homo per temptatōnem in peccatum eſſet deijciendus. ita etiam ſciebat ꝙ ꝑliberum arbitrium reſiſtere poterat temptatori. hoc auteꝫrequirebat conditio nature ipſius vt proprie voluntatirelinqueretur. ẜm illud Ecc̄. xv. Deus reliquit homineꝫin manu conſilij ſui. Unde Aug. dicit. xi. ſuper Gen̄. adlitteram. Non mihi videtur magne laudis futurum fuiſſe hominem. ſi propterea poſſet bene viuere. quia nemomale viuere ſuaderet. cum etiam in natura poſſe ⁊ in poteſtate haberet velle non conſentire ſuadenti. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ impugnatio cui cum difficultate reſiſtitur penaliseſt. ſed homo in ſtatu innocentie potuit abſqꝫ omni difficultate temptationi reſiſtere. ⁊ ideo impugnatio temptatoris ei penalis non fuit.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ non fuerit conueniens modus ⁊ ordo primetemptationis. Sicut enim ordine nature angelus erat ſuperior homine. ita ⁊ vir erat perfectior muliere. ſed peccatum venit ab angelo ad hominem. ergo pari ratione debuit peruenire a viro in mulierem. vt ſcꝫ mulier per virūtemptaretur. ⁊ non ecōuerſo. ¶ Pre. Temptatio primorum parentum fuit per ſuggeſtionem. poteſt autem diabolus etiam ſuggerere homini abſqꝫ aliqua exteriori ſenſibili creatura. cum gͦ primi ꝑentes eſſent ſpūali mente p̄diti minꝰ ſenſibilibꝰ qͣꝫ intelligibilibꝰ inherentes ꝯueniētius fuiſſet qd̓ ſolum ſpūali tēptatione hō temptaret̉ qͣꝫexteriori. ¶ Pre. Non pōt ꝯuenienter aliquis malū ſuggere niſi ꝑ aliqd̓ qd̓ apꝑet bonū. ſꝫ multa alia aīalia hn̄tmaiorē apparentiā boni qͣꝫ ſerpens. nō gͦ conuenienter tēptatus fuit hō a diabolo ꝑ ſerpentē. ¶ Pre. Serpēs eſtaīal irrōnale. ſed aīali irrōnali nō cōpetit ſapīa. nec locutio. nec pena. gͦ inconuenienter inducit̉ ſerꝑens eſſe callidior cunctis aīalibꝰ vel prudentiſſimꝰ oīm beſtiaꝝ ẜm aliam tranſlationem inconuenienter etiaꝫ inducit̉ fuiſſe mulieri locutus ⁊ a deo punitus. ¶ Sed contra eſt ꝙ id qd̓eſt primum in aliquo genere debet eſſe ꝓportionaruꝫ hisq̄ in eodeꝫ genere ꝯſequunt̉. ſꝫ in quolibet genere pctī īuenitur ordo prime temptationis inqͣꝫtuꝫ videlicet precedit