Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLXIIII

peccatum diu vixerunt vt patꝫ Gen̄. iiij. ergo mors nonvidet̉ eſſe pena peccati. Sed ꝯͣ eſt qḋ Apoſtolus dic̄.Ro. v. Per vnum hominem peccatum in hunc mundūintrauit. peccatum mors. Rn̄. dd̓. ſi aliquispter culpam ſuam priuet̉ aliqͦ beneficio ſibi dato. carentia illius bn̄ficij eſt pena culpe illius. ſicut auteꝫ in primodictum eſt. homini in ſui prima inſtitutione hoc bn̄ficiuꝫfuit collatum diuinitus vt qͣꝫdiu mens eiꝰ eſſet deo ſubiecta. inferiores vires anime ſubijcerentur rationaliti corpꝰ. et aīe ſubijceretur. ſed qꝛ mens hominis per peccatum a diuina ſubiectione receſſit. conſecutum eſt vtnec inferiores vires totalierr ſubijcerentur rationi. Unde tanta eſt rebellio carnalis appetitus ad rationem. vtnec corpus totaliter ſubijceret̉ anime. vnde ſequit̉ mors alij corporales defectus. vita enim et incolumitas corporis conſiſtit in hoc ſubijciat̉ anime. ſicut perfectibileſue ꝑfectioni. vn̄ oppoſitum mors egritudo quilibetcorꝑalis defectus pertinet ad defectum ſubiectionis corporis ad animam. vn̄ patet ſicut rebellio carnalis appetitus ad ſpm̄ eſt pena peccati primoꝝ parentum. ita etiaꝫ mors et omnes corporales defectus. Ad. i. dd̓.naturale dicit̉ qd̓ ex principijs nature cauſat̉. nature autper ſe principia ſunt forma materia. forma autem hoīseſt aīa rōnalis de ſe eſt immortal̓. mors non ē naturalis homini ex ꝑte ſue forme. materia autē hominis ēcorpus tale qd̓ ē ex ꝯtrarijs compoſitū ad qd̓ ſequit̉ ex neceſſitate corruptibilitas. qͣꝫtuꝫ ad hoc mors eſt homininaturalis. hec aūt conditio in materia humani corꝑis eſtconſequens ex neceſſitate materie qꝛ oportebat corpꝰ humanum eſſe organum tactus conſequens medium inter tangibilia. hoc non poterat eſſe niſi eſſet ex ꝯtrarijscōpoſitum vt patet phūm in. ij. de aīa. non autem ēditio ẜm quaꝫ materia adaptet̉ forme. qꝛ ſi eſſet poſſibilecum forma ſit incorruptibilis potius oporteret materiaꝫincorruptibilem eſſe. ſicut ſerra ſit ferrea competit forme actioni eius vt per duriciem ſit apta ad ſecandum.ſed ſit potens rubiginem ꝯtrahere. conſequit̉ ex neceſſitate talis materie. non ẜm electionem agentis. nam ſiarti fex poſſet. faceret ex ferro ſerram rubiginem contrahere non poſſet. deus autem qui eſt cōditor hominis omnipotens ē. vn̄ ademit ſuo bn̄ficio ab homine primitꝰ inſtituto neceſſitatem moriendi ex tali materia conſequēte.qd̓ tamen beneficium ſubtractum eſt peccatum primorum parentum. ſic mors eſt naturalis ꝓpter conditionem materie. eſt penalis ꝓpter amiſſioneꝫ diuini beneficij preſeruantis a morte. Ad. ij. dd̓. ſimilitudo illahominis ad alia animalia attendit̉ qͣꝫtuꝫ ad conditioneꝫmaterie .i. qͣꝫtuꝫ ad corpus ex contrarijs compoſitum.autem qͣꝫtuꝫ ad formam. nam anima hominis eſt immortalis. brutoꝝ vero animalium aīe ſunt mortales. Adiij. dd̓. primi parentes fuerunt a deo inſtituti non ſolūſicut quedam perſone ſingulares. ſed ſicut quedam principia totius humane nature ab eis in poſteros deriuādeſimul cum beneficio diuino perſeuerante a morte. pereoꝝ peccatum tota humana natura in poſteris tali beneficio deſtituta mortem incurrit. Ad. iiij. dd̓. aliquisdefectus ex peccato cōſequit̉ dupliciter. Uno modo permodum pene taxate a iudice. talis defectus equalis debet eſſe in his ad quos equaliter pertinet peccatum. Aliusautem defectus eſt qui ex huiuſmodi pena per accidensconſequitur. ſicut aliquis pro culpa ſua excecatus cadat in via. et talis defectus culpe non proportionat̉. nec

ab homine iudice penſatur qui non poteſt fortuitos eue̓tus precognoſcere. ſic ergo pena taxata ꝓprio peccatoportionaliter ei reſpondens fuit ſubtractio diuini bn̄ficij quo rectitudo integritas humane nature conſeruabatur. defectus autem conſequentes ſubtractionem huiuſmodi beneficij ſunt mors alie penalitates preſentisvite. non oportet hmōi penas equales eſſe in his adquos equaliter ꝑtinet primum peccatum. Ueꝝ qꝛ deuspreſcius eſt omnium futurorū euentuum. ex diſpoſitionediuine preſcientie ꝓuidentie huiuſmodi penalitates diuerſimode in diuerſis inueniunt̉. non quidem ꝓpter aliqͣmerita precedentia hanc vitaꝫ. vt Origenes poſuit. hocenim eſt contra id qd̓ dicit̉ Ro. ix. Cum nōdum aliquidboni aūt mali egiſſent. hoc etiaꝫ eſt contra hoc qd̓ in primo oſtenſum eſt. anima non eſt creata ante corpus. ſꝫvel in penam paternoꝝ peccatoꝝ inqͣꝫtuꝫ filius eſt quēdāres patrisⁱ. vnde frequenter parentes puniunt̉ in ꝓle. vl̓etiam ꝓpter remedium ſalutis eius qui hmōi penalitatibus ſubdit̉. vt ſcꝫ per hoc a peccatis arceat̉. vt etiaꝫ virtutibꝰ non ſuperbiat patientiam coronet̉. Ad. v.dd̓. mors dupliciter poteſt cōſiderari. Uno modo ẜm eſt quoddam malum humane nature. et ſic non eſt exdeo. ſed eſt defectus quidam incidens ex culpa humanaAlio modo poteſt conſiderari ẜm habet quandamnem boni. prout ſcꝫ eſt quedam iuſta pena. ſic eſt a deo.vnde Aug. dicit in li. retractationum. deus non eſt actor mortis niſi inqͣꝫtum eſt pena. Ad. vi. dd̓. ſicutAug. dicit in. xv. de ciui. dei quemadmoduꝫ iniuſti male vtuntur non tantum malis verum etiam bonis. ita iuſti bene vtuntur non tantum bonis ſed etiam malis. hincſit vt mali male lege vtantur qͣꝫuis lex ſit bonum. boni bene moriuntur. qͣꝫuis ſit mors maluꝫ. inqͣꝫtum igiturſancti bene morte vtuntur fit eis mors meritoria. Advij. dicenduꝫ mors dupliciter accipi poteſt. Uno modo pro ipſa priuatione vite. ſic mors ſentiri non poteſtcum ſit priuatio ſenſus et vite. et ſic non eſt pena ſenſus.ſed pena damni. Alio modo ẜm nominat ipſam corruptionem que terminatur ad priuationem predictaꝫ. Decorruptione autem ſicut de generatione dupliciter loqui poſſumus. Uno modo ẜm eſt terminus alterationis. ſic in ipſo inſtanti in quo primo priuatur vita dicitur ineſſe mors. ẜm hoc etiam morsˡ non eſt pena ſenſus. Alio modo corruptio poteſt accipi cum alterationecedente. prout dicitur aliquis mori dum mouetur ī mortem. ſicut dicitur aliquid generari dum mouetur in gererationeꝫ. ſit mors poteſt eſſe afflictiua Ad. viij. dd̓.ſicut Aug. dicit ſuper Gen̄. ad litterā. qͣꝫuis annos multos primi parentes poſtea vixerint. illo tamē die mori ceperunt. quo mortis legem qua in ſenium veteraſcerentacceperunt.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ inconuenienter particulares pene primoruꝫ parentum determinentur in ſcriptura. Non enim debet aſſignari vt pena peccati id quod etiam ſine peccato eſſet. ſꝫdolor in pariendo eſſet vt videtur etiaꝫ ſine peccato. hocenim requirit diſpoſitio feminei ſexus vt proles naſcipoſſit ſine dolore par entis ſimiliter etiam ſubiectio mulieris ad virum conſequit̉ ad perfectionē viril̓ ſexus imperfectionē muliebriſ. germinatio etiā ſpinaꝝ tribuloꝝad naturam terre ꝑtinet fuiſſet etiam ſine peccato.hmōi ſunt conuenientes pene primi peccati. Pre. Id