QueſtioCLXIIII

defluere eum neceſſe eſt. ſꝫ primi parētes in ſummo ꝑfectoqꝫ gradu conſiſtehant. non gͦ eoꝝ primuꝫ peccatū fuitmaximum oīm peccatoꝝ. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ duplex grauitasin peccato attendi poteſt. Una quidem ex ipſa ſpecie peccati. ſicut dicimꝰ adulterium eſſe grauius peccatum ſimplici fornicatione. Alia auteꝫ eſt grauitas peccati q̄ attēditurẜm aliquam circumſtantiaꝫ loci vel ꝑſone aut tꝑisPrima autem grauitas eſſentialior eſt peccato ⁊ principalior. vnde ẜm eam magis peccatuꝫ dr̄ graue qͣꝫ ẜm aliam. Dicendum eſt igit̉ ꝙ peccatum primi hominis nōfuit grauius omnibꝰ alijs peccatis humauis ẜm ſpeciempeccati. ⁊ ſi enim ſuperbia ẜm ſuum genus habeat quandam excellentiam inter alia peccata. maior tamen eſt ſuꝑbia qua quis deum negat vel blaſphemat. qͣꝫ ſuperbia qͣquis inordinate diuinam ſimilitudineꝫ appetit. qual̓ fuituperbia primoꝝ parentum vt dictum eſt. Sed ẜm conditionem ꝑſonaꝝ peccantium peccatuꝫ illud habuit maximam grauitatem ꝓpter perfectionem ſtatus ipſoruꝫ. ⁊iō dd̓ eſt ꝙ illud peccatum fuit quidem ẜm quid grauiſſimum. non tn̄ ſimpliciter. ¶ Ad. i. gͣ. dd̓. ꝙ illa rō procedit de grauitate peccati ex circum ſtantia peccātis. ¶ Adj. dd̓. ꝙ magnitudo pene q̄ conſecuta eſt ad illud primūpeccatum. non correſpondet ei ẜm quantitatem proprieſpeciei. ſed inqͣꝫtum fuit primum. qꝛ ex hoc interrupta ēinnocentia primi ſtatus. quā ſubtracta deordinata eſt tota natura humana. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ in his q̄ ſunt ꝑ ſe ordinata oportet. id qd̓ eſt primum eſſe maximum. talis autem ordo non attendit̉ in peccatis. ſed vnuꝫ ꝑ accidens ſequit̉ poſt aliud. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ primū pctm̄ ſit maximū.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ peccatum Ade fuit grauius qͣꝫ peccatum Eue.Dicit̉ enim. i. ad Thimo. ij. ꝙ Adam non eſt ſeductus.mulier autem ſeducta in preuaricatōne fuit. ⁊ ſic videturꝙ peccarum mulieris fuerit ex ignorantia. peccatum aūtviri ex certa ſcientia. ſed huiuſmodi peccatum eſt grauiꝰ.ẜm illud Luc̄. xij. Illeſſeruus qui cognouit voluntatē domini ſui ⁊ non fecit ẜm voluntatem eius. vapulabit multis. qui autem non cognouit ⁊ fecit digna. plagis vapulabit paucis. gͦ Adam grauius peccauit qͣꝫ Eua ¶ Pre.Aug. dicicit in li. de decē chordis. Si caput eſt vir melius debet viuere ⁊ precedere in omnibꝰ bonis factisⁱ vxorem ſuam. vt illa imitet̉ virum. ſed ille qui melius debetfacere. ſi peccet grauius peccat. gͦ Adaꝫ grauius peccauitqͣꝫ Eua. ¶ Pre. Peccatum in ſpiritumſ anctuꝫ videtureſſe grauiſſimum. ſed Adaꝫ in ſpm̄ſctm̄ videt̉ peccaſſe. qꝛpeccauit cogitans de diuina miſericordia. qd̓ pertinet adpeccatum preſumptionis. gͦ videt̉ ꝙ Adam grauiꝰ peccauit qͣꝫ Eua. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ pena reſpondet culpe. ſedmulier eſt grauius punita qͣꝫ vir. vt patet Gen̄. iij. gͦ grauius peccant qͣꝫ vir ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſic̄ dctm̄ ē. grauitaſ pctīprincipalius attendit̉ ẜm peccati ſpeciem qͣꝫ ẜm pctī circumſtantiam. Dicendum eſt gͦ ꝙ ſi ꝯſideremus ꝯditionem perſone vtriuſqꝫ .ſ. mulieris et viri. peccatum viri ēgrauius qꝛ erat perfectior muliere. ſed qͣꝫtum ad ipſumgenus peccati. vtriuſqꝫ peccatum equale dr̄. qꝛ vtriuſqꝫpeccatum fuit ſuperbia. Unde Aug. dicit. xi. ſuper Gen̄.ad litteram ꝙ mulier excuſauit peccatum ſuū ⁊ in impariſexu. ſed pari faſtu. Sed qͣꝫtuꝫ ad ſpeciem ſuperbie grauius peccauit mulier triplici rōne. Primo quidem quiamaior elatio fuit mulieris qͣꝫ viri. mulier enī credidit verui eſſe qd̓ ſerpens ſuaſit .ſ. ꝙ deus ꝓhibuerit ligni eſuꝫ

ue ad eius ſimi litudinem ꝑuenirēt. ⁊ ita dum per eſumligni vetiti dei ſimilitudinem ꝯſequi voluit. ſuꝑbia eiusad hoc ſe erexit ꝙ ꝯͣ dei voluntatem aliquid voluit obtinere. ſed vir non credidit hoc eſſe veꝝ. vn̄ non voluit cōſequi diuinam ſimilitudinem ꝯͣ dei voluntatē. ſed in hocſuperbiuit ꝙ voluit eam conſequi ꝑ ſeipſum. Secundoqꝛ mulier non ſolum ipſa peccauit. ſed etiam viro peccatum ſuggeſſit. vn̄ peccauit ⁊ in deum ⁊ in ꝓximū. Tertōin hoc ꝙ peccatum viri diminutum eſt ex hoc ꝙ in peccatū ꝯſenſit amicabili quadam beniuolentia qͣ plerunqꝫſit vt oſtendat̉ deus ne homo ex amico fiat inimicus. qd̓eum facere non debuiſſe diuine ſententie exitus indicauit. vt Aug. dicit. xi. ſuper Gen̄. ad litteraꝫ. ⁊ ſic patet ꝙpeccatum mulieris fuit grauius qͣꝫ peccatum viri. ¶ Adjͣ. ergo dd̓. ꝙ illa ſeductio mulieris ex precedenti elatiōeſubſecuta eſt. ⁊ iō talis ignorantia non excuſat ſed aggrauat peccatum. inqͣꝫtuꝫ .ſ. ignorando inimaiorem elationēerecta eſt. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ratio illa ꝓcedit ex circumſtantia conditionis ꝑſone ex qua peccatum viri fuit grauiusẜm quid. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ vir nō cogitauit de diuina miſericordia vſqꝫ ad ꝯtemptum diuine iuſticie qd̓ fac̄ peccatum in ſpiritumſanctum. ſed qꝛ vt Aug. dicit. xi. ſuperGen̄. ad lr̄am. inexpertꝰ diuine ſeueritatis credidit illudpctm̄ eē veīale .i. de facili remiſſibile. ¶ Qō CLXIIIIEinde ꝯſiderādumeſt de pena primi peccati. Et circa hoc querūtur duo. primo de morte qͣ ē pena cōmunis.ſecundo de alijs ꝑticularibꝰ penis q̄ in geneſi aſſignant̉.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ mors non ſit pena peccati primoruꝫ parentumId enim qḋ eſt homini naturale nō poteſt dici pena peccati. qꝛ peccatum nō perficit naturaꝫ ſed vitiat. mors autem eſt homini naturalis. qd̓ patet ex hoc ꝙ corpus eiusex contrarijs cōponitur. ⁊ ex hoc etiaꝫ ꝙ mortale poniturin diffinitione hominis. gͦ mors non eſt pena peccati primoꝝ parentum ¶ Pre. Mors ⁊ alij corporales defectꝰſimiliter inueniunt in homine ſicut ⁊ in alijs animalibuſẜm illud Eccleſiaſtes. iij. Unus interitus eſt hominis ⁊iumentoꝝ ⁊ equa vtriuſqꝫ conditio ſed in animalibꝰ brutis mors non eſt pena peccati. ergo etiam neqꝫ in hominibꝰ. ¶ Pre. Peccatum primoꝝ parentum fuit ſpecialium perſonarum. ſed mors conſequit̉ totam humanā naturam. ergo non videt̉ eſſe pena peccati primoꝝ parentūPre. Omnes equaliter deriuant̉ a primis parētibꝰ.ſuigit̉ mors eſſet pena peccati primoꝝ parentum. ſequeretur ꝙ omnes homines equaliter morteꝫ paterent̉. quodpatet eſſe falſum. qꝛ quidam citius alijs ⁊ grauiusⁱ moriuntur. ergo mors nō eſt pena primi peccati. ¶ Pre. Malum pene eſt a deo vt ſupra habitum eſt. ſed mors nō videtur eſſe a deo. dicitur enim Sap̄. j. ꝙ deus morteꝫ nōfecit. gͦ mors non eſt penaprimi peccati. ¶ Pre. Penenon videntur eſſe meritorie. nam meritum continet̉ ſubbono. pena autem ſub malo. ſed mors quandoqꝫ ē meritoria. ſicut patet de morte martyrum. ergo videtur ꝙmors nō ſit pena. ¶ Pre. Pena videt̉ eſſe afflictiua ſedmors non poteſt eſſe afflictiua vt videtur. quia quandomortuus eſt homo non ſentit. quando autem non eſt ſentire non poteſt. ergo mors non eſt pena peccati. ¶ Pre.Si mors eſſet pena peccati ſtatim fuiſſet ad peccatuꝫ cōſecuta. ſed hoc non eſt verum. nam primi parentes poſt