Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLXIII

volitum. qꝛ hoc non poſſet ꝯtingere niſi preſuppoſita inordinatione voluntatis. relinquitur ergo volueritpter aliquid aliud. primum autem qd̓ inordinate voluitfuit ꝓpria excellentia. inobedientia in eo cauſata fuitex ſuperbia. hoc eſt qd̓ Aug. dicit ad Oroſium homo elatus ſuperbia ſuaſioni ſerpentis obedienſ preceptadei contempſit. Ad. ij. dd̓. in peccato primoꝝ parētum etiam gula locum habuit. dicit̉ enim Gen̄. iij. Uidit mulier lignum eſſet bonum ad veſcendum. pulchrum oculis. aſpectuqꝫ delectabile. tulit de fructu eiꝰ comedit. non tamē ip̄a bonitas pulchritudo cibi fuitprimum motiuum ad peccandum. ſed potins ſua ſio ſerpentis qui dixit. aperient̉ oculi veſtri et eritis ſicut dij.qd̓ appetendo ſuꝑerbiam mulier incurrit. ideo peccatūgule deriuatum eſt ex peccato ſuperbie. Ad. iij. dd̓.appetitus ſcientie cauſatus fuit in primis parentibꝰ ex inordinato appetitū excellentie. vnde in verbis ſerpentiſpremittitur. eritis ſicut dij poſtea ſubdit̉ ſciētes bonuꝫ malum. Ad. iiij. dd̓. ſicut Aug. dicit. xi. ſuꝑ Gen̄.ad litteraꝫ verbis ſerpentie mulier non crederet a bonaatqꝫ vtili re diuinitus ſe fuiſſe prohibitos. niſi iam ineſſet menti amor ille ꝓprie poteſtatis quedam de ſe ſuꝑba preſumptio. qd̓ non eſt ſic intelligendum. quaſi ſuꝑbia preceſſerit ſuaſionem ſerpentis. ſed qꝛ ſtatim huiusſuaſionem ſerpentis inuaſit mentem eius elatio. ex quaconſecutum eſt vt crederet veꝝ eſſe qd̓ demon dicebat.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ſuperbia primi hominis fuerit in hoc appetierit diuinam ſimilitudinem. Nullus enī peccat appetendo id qd̓ ſibi competit ẜm ſuam naturam ſed ſimilitudo dei competit homini ẜm ſuam naturam dicit̉ enīGen̄. j. Faciamus hominem ad imagineꝫ et ſimilitudinem noſtram. ergo non peccauit diuinam ſimilitudineꝫappetendo. Pre. In hoc videt̉ homo diuinam ſimilitudinem appetijſſe vt ſcientia boni et mali potiretur.hoc enim ei a ſerpente ſuggerebatur. eritis ſicut dij ſcientes bonum malum. ſed appetitus ſcientie ē homi naturalis. ẜm illud philoſophi in principio metaphi. omnes homines natura ſcire deſiderant. ergo peccauitappetendo diuinam ſimilitudinem. Pre. Nullus ſapiens appetit id qd̓ eſt impoſſibile. primꝰ auteꝫ homo ſapientia preditus erat. ẜm illud Ecc̄. xvij. Diſciplina intel lectus repleuit illos. cum ergo omne peccatum conſiſtat in appetitu deliberato qui eſt electio. videt̉ primꝰhomo peccauit appetendo aliqd̓ impoſſibile. ſed impoſſibile eſt eſſe hominem ſimileꝫ deo. ẜm illud Cxo. xvQuis ſimilis tui in fortibꝰ dn̄e. primus homo peccauit appetendo diuinam ſimilitudineꝫ Sed ꝯͣ eſt qd̓ſuper illud pſal. Que non rapui tunc exoluebam. dicitAug. Adam Eua raꝑe voluerunt diuinitatem. ꝑdiderunt felicitatem. Rn̄. dd̓. duplex eſt ſimilitudo.Uina oīmode equiparantie. hanc ſimi litudineꝫ primiparentes non appetierunt. qꝛ talis ſimilitudo ad deūcadit in apprehenſione precipue ſapientis. Alia aūt eſt ſimilitudo imitationis qualis poſſibil̓ eſt creature ad deūinqͣꝫtuꝫ videlicet ꝑticipat aliquid de ſimilitudine ipſiuſẜm ſuum modū. Dionyſiꝰ enī dicit in. ix. capi. de diui.no. Eadē ſil̓ia ſunt deo diſſimilia. hec quidē ẜm contingentē imitationē. hec aūt ẜm cāta minus hn̄t deqd̓libet aūt bonū in creatura exiſtens ē quedaꝫ ꝑticipataſil̓itudo primi hoīs et ex hocipſo apperijt aliqd̓

ſpūale bonū ſupra ſuā menſurā vt dctm̄ eſt. ꝯſequēs eſt appetierit diuinā ſil̓itudineꝫ inordinate. Conſideran tn̄ eſt appetitꝰ ē ꝓprie rei habite. bonuꝫ aūt ſpūale ẜm creatura rōnalis diuinā ꝑticipat ſil̓itudinē. pōtẜm tria attendi. Primo quidē ẜm ip̄m eſſe nature. tal̓ſil̓itudo ab ip̄o creationis principio fuit īpreſſa. hōi de dr̄ Gen̄ i. deꝰ fecit hoīeꝫ ad imaginē ſil̓itudinemſuā. angelo de dt̄ Ezech. xxviij Tu ſignacl̓m ſil̓itudinis. ſecundo ꝟo qͣꝫtuꝫ ad cognitionē. hanc etiā ſil̓itudinē in ſui creatione angelus accepit. vn̄ in p̄miſſis verbis dictum eſſet. Tu ſignacl̓m ſil̓itudinis. ſtatim ſubditur. plenus ſapīa. ſed primus in ſua creatione iſtaꝫſimilitudinē nondū actu adeptus erat. ſed ſolū in potentia. tertio qͣꝫtuꝫ ad ptāteꝫ oꝑandi. hanc ſil̓itudine nōdūerant in actu aſſecuti neqꝫ angelus neqꝫ in ipſo creationis principio. qꝛ vtriqꝫ reſtebat aliquid agendū adbeatitudinē ꝑuenirent. cum vterqꝫ .ſ. diabolus primus inordinate diuinā ſi l̓itudineꝫ appetierit. neutercoꝝ peccauit appetendo ſil̓itudineꝫ nature. ſed primꝰpeccauit principaliter appetendo ſimilitudinem dei qͣꝫtūad ſcīam boni mali ſicut ſerpens ei ſuggeſſit. vt .ſ. virtutem ꝓprie nature determinaret ſibi quid eſſet bonum quid malū ad agendū. vel etiā vt ſeipſum p̄cognoſceret quid ſibi boni vel mali eſſet futuꝝ. ſecūdario peccauit appetendo ſimilitudinē dei qͣꝫtuꝫ ad ꝓpriaꝫ ptāteꝫoꝑandi. vt .ſ. virtute ꝓprie nature oꝑaret̉ ad beatitudīeꝫconſequendā. vn̄ Aug. dicit. xi. ſuꝑ Gen̄. ad litterammēti mulieris inheſit amor proprie poteſtatis. Sꝫ diabolus peccauit appetendo ſimilitudinem dei qͣꝫtū ad poteſtatem. vn̄ Aug. dicit in li. de vera religione. magisvoluit ſua potentia frui qͣꝫ dei. Uerunū qͣꝫtum ad aliquid vterqꝫ deo equiꝑari appetijt in qͣꝫtum .ſ. ad aliqͥdvterqꝫ libi initi voluit contempto diuine regule ordine. Ad i. ergo dd̓. ratio illa ꝓcedit de ſimilitudine nature ex cuius appetitu homo non peccauit vt dictum eſt mAd. ij dd̓. appetere ſimilitudinem dei abſolute qͣꝫtumad ſcientiam non eſt peccatum. ſed appetere ſimilitudinēhuiuſmodi mordīate .i. ſupra menſuram ſuam peccatuꝫeſt. vnde ſuper illud pſal. Deus qui ſimiliſ erit tibi. dicitAug. Qui ſe vult eſſe deus. peruerſe vult eſſe ſimilisdeo. vt diabolus qui noluit eſſe ſub eo. et homo qui vtſeruus noluit tenere precepta. Ad. iij. dd̓. illacedit de ſimilitudine equiparantie.Ad tertiū ſic procediturUidetur peccatum primorum parentuꝫ fuerit ceterisgrauius. Dicit enim Aug. xiiij. de ciui. dei. Magna fuitin peccando iniquitas. vbi tanta fuit in non peccando facilitas. ſed primi parentes maximaꝫ habuerunt facilitatem ad non peccandum. quia nihil habebant intrinſecuſquod eos ad peccandum impelleret. ergo peccatum primorum parentum fuit ceteris grauius. Pre. Penaproportionatur culpe. ſed peccatum primorum parentūgrauiſſime eſt punitum. quia per ipſum mors introiuit īhunc mundum vt apoſtolus dicit ad Ro. v. ergo peccatum illud fuit grauius ceteris peccatis. Pre. Primum in quolibet genere videtur eſſe maximum vt dicitur in. ij. metaphi. ſed peccatum primoruꝫ parentum fuitprimum inter alia peccata hominum. fuit maximum.Sed contra eſt qd̓ Origenes dicit. Non arbitror aliquis ex his qui in ſummo ꝑfectoqꝫ conſtiterint gradu adſubitum euacuet̉ aut decidat. ſed paulatim et per partes