QueſtioCLXIII

quodlibet pctm̄ ſingulariter ex ſuꝑbia oriat̉ ſed qꝛ quodlibet genus peccati natum eſt ex ſuꝑbia oriri. ¶ Ad. ij.dd̓. ꝙ apoſtatare a deo dicit̉ eē ſuꝑbie hūane initiū. nōquali aliqd̓ aliud pctm̄ a ſuperbia exiſtens. ſed quia eſtprima ſuꝑbie pars. dictum eſt enim ꝙ ſuꝑbia principaliter reſpicit ſubiectionem diuinam quā ꝯtemnit. ex conſequenti aūt ꝯtemnit ſubijci creature propter deū. ¶ Adiij. dd̓. ꝙ non oportet eſſe eundem ordinē ꝟtutuꝫ et vitioꝝ. naꝫ vitiū eſt corruptiuū ꝟtutis. id aūt qd̓ ē primuꝫin generatione ē poſtremū in corruptione. ⁊ iō ſicut fideſeſt prima ꝟtutuꝫ. ita infidelitas eſt vltimū peccatorū adquam hō qn̄qꝫ ꝑ alia peccata ꝑducit̉. vn̄ ſuꝑ illud pſal.Exinanite exinanite vſqꝫ ad fundamentuꝫ in ea dic̄ glo.ꝙ coaceruatione vitioꝝ ſubrepit diffidentia. ⁊ apl̓s dicitjͣ. ad Thimo .i. ꝙ quidam repellentes ꝯſcīam bonam circa fidē naufragauerunt. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ ſuꝑbia dr̄ eſſegrauiſſimū peccatoꝝ ex eo ꝙ per ſe cōpetit principio ex qͦattendit̉ grauitas in peccato. ⁊ iō ſuꝑbia cauſat grauitatem alioꝝ peccatoꝝ. contingit gͦ an̄ ſuꝑbiaꝫ eſſe aliqͣ peccata leuiora q̄ etiam ex ignorantia vel infirmitate cōmittunt̉. ſed inter grauia peccata primū eſt ſuꝑbia. ſicut cauſa ꝑ quam alia peccata aggrauant̉. ⁊ qꝛ id qd̓ eſt primuꝫin cauſando. ē etiaꝫ vltimū in recedendo. ideo ſuꝑ illudpſal. Emundabor a delicto maximo dicit glo. hoc ē a delicto ſuꝑbie qd̓ eſt vltimū redeuntibꝰ ad deum ⁊ primūrecedentibꝰ. ¶ Ad. v. dd̓. ꝙ phūs ponit ſuꝑbiaꝫ circa fictionē fortitudinis. non qꝛ ſolum in hoc conſiſtat. ſed qꝛꝑ hec hō maxime reputat ſe poſſe excellentiam apud homines conſequi ſi audax vel fortis videatur.Adoctauum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ſuꝑbia debeat poni vitium capitale. Iſidorusenim ⁊ Caſſianꝰ enumerant ſuꝑbiā inter vitia capitalia¶ Pre. Suꝑbia videt̉ eſſe ideꝫ inanigl̓e. qꝛ vtraqꝫ excellentiam querit. ſed inanis gl̓a ponit̉ vitium capitale.ergo etiam ſuꝑbia debet poni vitiū capitale. Pre. Aug.dicit iu li. d̓ v̓ginitate. ꝙ ſuꝑbia inuidiā parit. nec vnqͣꝫeſt ſine tali comite. ſed inuidia ponit̉ vitiū capitale vt ſupra habitum ē. gͦ multo magis ſuꝑbia. ¶ Sꝫ ē ꝯͣ quodGrego. xxxi. moral̓. non enumerat ſuperbiaꝫ inter vitiacapitalia. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ex ſupradictis patet. ſuꝑbiadupliciter conſiderari pōt. Uno modo ẜm ſe. ꝓut .ſ. eſtquoddā ſpāle peccatum. Alio mō ẜm ꝙ hꝫ quandaꝫ influentiaꝫ in omnia peccata. capitalia aut vitia ponunturquedam ſpecialia peccata ex quibꝰ multa genera peccatorum oriunt̉. ⁊ iō quidam conſiderantes ſuꝑbiaꝫ ẜm ꝙeſt quoddam ſpeciale pctm̄ ꝯnumerauerunt eaꝫ alijs vitijs capitalibꝰ. Grego. ꝟo conſiderans vniuerſaleꝫ eiuſinfluentiam quam hꝫ in omnia vitia vt dictum eſt. nonconnumerauit eam alijs capitalibꝰ vitijs. ſed poſuit eaꝫreginam omnium vitioꝝ ⁊ matrem. Unde Grego. dic̄ īxxxi. moral̓. Ipſa vitioꝝ regina ſuperbia cum deuictumplene cor ceperit. mox illud ſeptem principalibꝰ vitijs qͣſi quibuſdam ſuis ducibꝰ defaſtandumⁱ tradit. ex quibꝰvitioꝝ multitudines oriuntur. ⁊ ꝑ hoc patet reſpōſio adprimum. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſuperbia non eſt idē inani gl̓e.ſed cauſa eius. nam ſuperbia inordinate excellentiaꝫ appetit. ſed ianis gloria appetit excellentie manifeſtationem. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ex hoc ꝙ inuidia que eſt vitium capitale oritur ex ſuperbia. non ſequitur ꝙ ſuperbia ſit vitium capitale. ſed ꝙ ſit aliquid principalius capitalibꝰvitijs. ¶ Queſtio CI. XIII.

Einde ꝯſiderādumeſt de peccato primi bominis qd̓ fuit ꝑ ſuꝑbiam. ¶ Et primo de peccato eius. ſecūdode pena peccati. tertio de temptatione qua inductus eſtad peccandum ¶ Circa primum querunt̉ quattuor. primo vtꝝ primum peccatum hominis fuerit ſuperbia. ſecundo quid primꝰ homo peccando appetierit. tertio vtꝝeius peccatum fuerit grauius omnibꝰ alijs peccatis. qͣrto quis plus peccauerit. vtrum vir vel mulier.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ ſuperbia non fuerit primi hominis peccatum.dicit enim apoſtolus ad Ro. v. ꝙ per inobedientiaꝫ vnius hominis peccatores ꝯſtituti ſunt multi. ſed primi hominis peccatum eſt ex qͦ omnes peccatores conſtituti ſūtoriginali peccato. gͦ inobedientia fuit primi hominis peccatum. ⁊ non ſuperbia. ¶ Pre. Ambro. dicit ſuꝑ Lucāꝙ eo ordinante diabolus chriſtum temptauit qͦ primuꝫhominem deiecit. ſed chriſtus primo temptatus eſt degula. vt patet Matthei. iiij. cum ei dictum eſt. Si filiuſdei es. dic vt lapides iſti panes fiant. gͦ primum peccatum primiⁱ hominis non fuit ſuperbia. ſed gula ¶ PreHomo diabolo ſuggerente peccauit. ſed diabolus temptans hominem ſcientiam repromiſit. vt patꝫ. Gen̄. iij.ergo prima inordinatio hominis fuit per appetitum ſciētie. qd̓ pertinet ad curioſitatem. ergo curioſitas fuit primum peccatum ⁊ non ſuperbia. ¶ Preterea. Super illud. jͣ. ad Thimo. ij. Mulier ſeducta in preuaricationefuit. dicit glo. Hanc ſeduetioneꝫ appellauit proprie apoſtolus per quam id quod ſuadebat cum falſum eſſet verum putatum eſt .ſ. ꝙ deus lignuꝫ illud ideo tangere ꝓhibuit ꝙ ſciebat eos ſi tetigiſſent velud deos futuros.tanqͣꝫ eis diuinitatem inuideret qui eos homines fecerat. ſed hoc credere pertinet ad infidelitateꝫ. ergo primūpeccatum hominis fuit infidelitas. ⁊ non ſuperbia. Sedcontra eſt qd̓ dicitur Ecc̄. x. Initiuꝫ hominis peccati ſuperbia. ſed peccatum primi hominis eſt initium omnispeccati. ẜm illud Ro. v. Per vnum hominem peccatūin hunc mundum intrauit. ergo primum peccatuꝫ hominis fuit ſuperbia. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ad vnum peccatum multi motus concurrere poſſunt. inter quos ille habet rationem primi peccati in quo primo inordinatio inuenitur.Manifeſtum eſt autem ꝙ primo inuenitur inordinatioin motu interiori anime qͣꝫ in actu exteriori corporis. qꝛvt Aug. dicit in. i. de ciui. dei. non amittitur corporis ſanctitas manente anime ſanctitate. Inter motus autem interiores prius mouet̉ appetitus in finem qͣꝫ in id qd̓ querit̉ ꝓpter finem. ⁊ iō ibi fuit primum pctm̄ hominis vbipotuit eſſe primꝰ appetitus inordinati finis. ſic auteꝫ hōerat in ſtatu innocentie inſtitutꝰ vt nulla eſſet rebellio carnis ad ſpm̄. vn̄ non potuit eſſe prima ordinatio appetitꝰhūani ex hoc ꝙ appetierit aliqd̓ ſenſibile bonuꝫ in quodcarnis concupiſcentia tendit p̄ter ordinem rationis. relīquit̉ igit̉ ꝙ prima ordinatio appetitus hūani fuit ex hocqd̓ aliqd̓ bonum ſpūale inordinate appetijt. non aūt inordinate appetiuiſſet appetēdo id ẜm ſuā mēſuraꝫ ex diuina regula p̄ſtitutā. vn̄ relinquitur ꝙ primū pctm̄ hoīsfuit ī hoc ꝙ appetijt quoddā ſpūale bonū ſupra ſuā mēſuram. qd̓ ꝑtinet ad ſuꝑbiaꝫ vn̄ manifeſtū ē ꝙ peccatuꝫprimi hominis fuit ſuperbia. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ homonon obedierit diuino precepto non fuit propter ſe ab es

¶