QueſtioCLXII
proximi inqͣꝫtuꝫ .ſ. aliquis inordinate ſe prefert proximo⁊ ab eius ſubiectione ſe retrahit. in qͦ etiaꝫ derogat̉ diuine regule ex qua ſunt hoīm ordines inſtituti. ꝓut .ſ. vnꝰeoꝝ ſub alio eſſe debet. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſuperbia non oritur ex ꝟtutibꝰ ſicut ex cauſa per ſe. ſed ſicut ex cauſa ꝑ accidens. inqͣꝫtuꝫ .ſ. aliquis ex ꝟtutibꝰ occaſionem ſuꝑbieſumit. nihil autem ꝓhibet quin vnum ꝯtrarioꝝ ſit altericauſa ꝑ accidens. vt dicit̉ in. viij. phyſicoꝝ. vnde etiā deipſa humilitate aliqui ſuperbiunt.Ad ſextū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ ſuꝑbia non ſit grauiſſimum peccatoꝝ. Quātoenim aliqd̓ pctm̄ difficilius cauet̉. tanto videt̉ eſſe leuiꝰ.ſed ſuꝑbia difficilime cauet̉. qꝛ ſicut Aug. dicit in regula. cetera peccata in malis operibꝰ exercent̉ vt fiant. ſuꝑbia aūt bonis oꝑbꝰ inſidiat̉ vt ꝑiant. gͦ ſuperbia non eſtgrauiſſimū peccatoꝝ. ¶ Pre. Maius malū maiori bonō opponit̉. vt phūs dicit. viij. ethi. ſed hūilitas cui opponit̉ ſuperbia. non eſt maxima ꝟtutuꝫ vt ſupra habituꝫ ē.ergo ⁊ vitia q̄ opponunt̉ maioribꝰ ꝟtutibꝰ. puta infidelitas. deſperatio. odiū dei. homicidiū ⁊ alia hmōi. ſūt grauiora peccata qͣꝫ ſuꝑbia. ¶ Pre. Maius malum nō punitur ꝑ minus malum. ſed interdū ſuꝑbia punit̉ ꝑ aliapeccata. vt patet ad Ro. j. vbi dr̄ ꝙ philoſophi ꝑ elatlonem cordis traditi ſunt in reprobum ſenſum. vt faciāt q̄non ꝯueniant. gͦ ſuꝑbia non eſt grauiſſimū peccatorum.Sed ꝯͣ eſt qd̓ ſuper illud pſal. Superbi inique agebantvſquequaqꝫ. dicit glo. maximum pctm̄ in hoīe eſt ſuperbia. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ in peccato duo attendunt̉ .ſ. cōuerſioad cōmutabile bonuꝫ que materialiter ſe hꝫ in peccato etauerſio a bono incōmutabili q̄ eſt formal̓ ⁊ cōpletiua rōpeccati. ex ꝑte aūt ꝯuerſionis non hꝫ ſuperbia ꝙ ſit maximū peccatoꝝ. qꝛ celſitudo quaꝫ ſuperbꝰ inordinate appetit ẜm ſuam rōneꝫ non hꝫ maximā repugnantiā ad bonum ꝟtutis ſed ex ꝑte auerſionis ſuꝑbia hꝫ maximā grauitatem. qꝛ in alijs peccatis homo a deo auertit̉ vel propter ignorantiā. vel ꝓpter infirmitatem. ſiue ꝓpter deſiderium cuiuſcunqꝫ alterius boni. ſed ſuperbia hꝫ auerſionē a deo ex hoc ipſo ꝙ non vult deo ⁊ eiꝰ regule ſubijciUn̄ Boetius dicit ꝙ cum omnia vitia fugiant a deo. ſola ſuperbia ſe deo opponit. ꝓpter qd̓ etiam ſpecialiter dr̄Iaco. iiij. ꝙ deus ſuꝑbis reſiſtit. ⁊ iō auerti a deo ⁊ eiuſpreceptis qd̓ eſt quaſi ꝯſequens in alijs peccatis ꝑ ſe adſuperbiam ꝑtinet cuius actus eſt dei contemptus. ⁊ qꝛid qd̓ eſt: ꝑ ſe. potius eſt eo qd̓ eſt per aliud. conſequenseſt ꝙ ſuꝑbia ſit grauiſſimū peccatoꝝ ẜm ſuuꝫ genꝰ. qꝛ excedit in auerſione q̄ formaliter cōplet pctm̄. ¶ Ad i. ergodd̓. ꝙ aliqd̓ pctm̄ difficile cauet̉ dupliciter. Uno mō ꝓpter vehementiam impugnationis ſicut ira vehementerimpugnat ꝓpter ſuum impetū ⁊ qͦ ad hoc difficilius ē reſiſtere concupīe ꝓpter eius connaturalitatem. vt dr̄ in. ij.ethi. ⁊ talis difficultas vitandi pctm̄ grauitatē peccati diminuit qꝛ qͣꝫto aliquis minoris temptatiōis impetu cadit tanto grauius peccat vt Aug dicit. Alio mō difficile ēvitare aliqd̓ pctm̄ ꝓpter eius latentiam. ⁊ hoc mō ſuꝑbiam difficile eſt vitare. qꝛ etiam ex ipſis bonis occaſioneꝫſumit. vt dictum ē. ⁊ iō ſignanter Aug. dicit ꝙ bonis oꝑbus inſidiat̉. ⁊ in pſal. dr̄. In via hac qua ambulabā abſconderunt ſuꝑbi laqueū mihi. ⁊ iō motus ſuꝑbie occulte ſubrepens non hꝫ maximā grauitatē anteqͣꝫ ꝑ iudiciūrōnis deprehendat̉. ſed poſtqͣꝫ deprehenſus fuerit ꝑ rōnem. tunc facile euitat̉. tum ex conſideratione proprie in
nitatis. ẜm illud Ecc̄. x. Quid ſuperbis puluis et cinis. tum etiam ex conſideratione magnitudinis diuineẜm illud Iob. xv. Quid tumet ꝯͣ deum ſpiritus tuꝰ. tūetiam ex imperfectione bonoꝝ de quibꝰ ſuperbit homo.ẜm illud Eſaie. xl. Omnis caro fenum. et omnis gloriaeius quaſi flos agri. ⁊ infra. lxiiij. Quaſi pannꝰ mēſtruate vniuerſe iuſticie noſtre. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ oppoſitio vitij ad virtutem attendit̉ ẜm obiectum. qd̓ confideraturex parte conuerſionis. ⁊ ẜm hoc ſuperbia non habet ꝙ ſitmaximum peccatorū. ſicut nec humilitas ꝙ ſit maximavirtutum. ſed ex parte auerſionis eſt maximum. vtpotealijs peccatis magnitudinem preſtans. naꝫ per hoc ip̄minfidelitatis pctm̄ grauius reddit̉ ſi ex ſuꝑbie cōtemptuprocedat. qͣꝫ ſi ex ignorantia vel infirmitate proueniat. ⁊idem dicendum eſt de deſperatione ⁊ alijs hmōi ¶ Adiij. dd̓. ꝙ ſicut in ſyllogiſmis ducentibus ad impoſſibilequandoqꝫ aliquis conuincit̉ ꝑ hoc ꝙ ducit̉ ad inconueniens magis manifeſtum ita etiam ad conuincenduꝫ ſuperbiam hominuꝫ deus aliquos punit permittens eosruere in peccatum carnale q̄ etiam ⁊ ſi ſint minora: tn̄ manifeſtiorem turpitudinem continent. Un̄ Iſidorus dic̄in li. de ſummo bono. omni vitio deteriorem eſſe ſuꝑbiam. ſeu ꝓpter ꝙ a ſummis ꝑſonis ⁊ primis aſſumit̉. ſeuꝙ de oꝑe iuſticie ⁊ ꝟtutis exorit̉. minuſqꝫ culpa eiꝰ ſentitur. Luxuria ꝟo carnis iō notabilis omnibꝰ eſt. qm̄ ſtatim ꝑ ſe turpis eſt. ⁊ tn̄ diſpenſante deo ſuꝑbia minor ēſed qui detinet̉ ſuꝑbia ⁊ non ſentit labit̉ in carnis luxuriam vt per hanc humiliatus a confuſione exurgat. Ex qͦetiam patet grauitas ſuperbie. Sicut enim medicus ſapiens in remedium maioris morbi patit̉ infirmum in leuiorem morbū incidere. ita etiam pctm̄ ſuꝑbie grauiuseſſe oſtendit̉ ex hocipſo qd̓ ꝓ eius remedio deus ꝑmittit ruere homines in alia peccata.Ad ſeptimū ſic ꝓcedit̉:Uidet̉ ꝙ ſuperbia non ſit primum omnium peccatorū.Primum enim ſaluat̉ in omnibꝰ conſequentibꝰ. ſed nōomnia peccata ſunt cum ſuꝑbia. nec oriunt̉ ex ſuperbia.dicit enim Aug. in li. de natura ⁊ gratia. ꝙ multa ꝑ peram fiunt que non fiunt ſuperbe. gͦ ſuperbia non eſt primum omnium peccatoꝝ. ¶ Pre Ecc̄. x. dicit̉ ꝙ initiuꝫſuperbie ē apoſtatare a deo. gͦ apoſtaſia a dedeſt priusqͣꝫ ſuperbia. ¶ Pre. Ordo peccatoꝝ eſſe videt̉ ẜm ordinem virtutum. ſed humilitas non eſt prima virtutuꝫ. ſꝫmagis fides. ergo ſuperbia non eſt primum peccatoruꝫ.¶ Pre. ij. ad Thi. iij. dicit̉. Mali homineſ ⁊ ſeductoresproficiunt in peius. et ita videtur ꝙ principiui malitiehominis non ſit a maximo peccatoꝝ ſed ſuperbia ē maximum peccatoꝝ vt dictum eſt. non eſt igit̉ primum peccatum. ¶ Pre. Id quod eſt ẜm apparentiam ⁊ fictionēeſt poſterius eo qd̓ eſt ẜm veritatem. ſed philoſophꝰ dicit in. iij. ethi. ꝙ ſuperbus eſt fictor fortitudinis et audacie. ergo vitium audacie eſt prius vitio ſuperbie. ¶ Sꝫcontra eſt quod dicitur Ecc̄. x. Initiuꝫ omnis peccati ſuperbia. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ illud qd̓ eſt per ſe. eſt primum inquolibet genere. dictum eſt autem ſupra ꝙ auerſio a deoq̄ formaliter cōplet rationem peccati ꝑtinet ad ſuperbiāper ſe. ad alia autem peccata ex conſequenti. ⁊ inde eſt ꝙſuperbia habet rationem primi. ⁊ eſt etiam principiū omnium peccatorum vt ſupra dictum eſt cū de cauſis pctīageret̉ ex ꝑte auerſionis q̄ ē prīcipalior in peccato ¶ Adi. gͦ dicendum ꝙ ſuꝑbia dicit̉ eſſe oīs pctī initiuꝫ. ſ̄ qꝛ