QueſtioCLXII

tia conſequit̉ aliqd̓ bonū habitū. qd̓ quidem pōt tripliciter cōſiderari. Uno mō ẜm ſe. Manifeſtū ē enī ꝙ qͣꝫtomaius ē bonum qd̓ quis hꝫ. tanto ꝑ hoc excellentiā maiorem cōſequit̉. et iō cū aliquis attribuit ſibi maius bonum qͣꝫ habeat. conſequens ē ꝙ eius appetitus tendit inexcellentiā ꝓpriaꝫ vltra modū ſibi conuenientē. ⁊ ſic eſttertia ſpēs ſuꝑbie. cum .ſ. aliquis iactat ſe habere qd̓ nōhꝫ. Alio mō ex ꝑte cāe. ꝓut .ſ. excellentius eſt ꝙ aliqd̓ bonum inſit alicui a ſeipſo. qͣꝫ qd̓ inſit ei ab alio. ⁊ iō cū aliquis eſtimat bonū qd̓ hꝫ ab alio ac ſi haberet a ſeipſo. fertnr ꝑ conſequens appetitꝰ eius in ꝓpriaꝫ excellentiā ſupra ſuū modū. Eſt aūt dupliciter aliquis cauſa ſui boniUno mō efficienter. Alio mō meritorie. ⁊ ẜm hoc ſumūtur due prime ſuꝑbie ſpēs .ſ. cū quis a ſemetipſo habereeſtimat qd̓ a deo hꝫ. vel dū ꝓprijs meritis ſibi datū deſuper credit. Tertio mō ex ꝑte mōdi habendi ꝓut excellētior aliquis reddit̉ ex hoc ꝙ bonū aliqd̓ excel lentius ceteris poſſidet. vn̄ ex hoc etiā fert̉ inordinate appetitus ī ꝓpriā excellentiā. ⁊ ẜm hoc ſumit̉ quarta ſuꝑbie ſpēs queeſt cum aliquis alijs deſpectis ſingulariter vult videri.¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ vera eſtimatio pōt corrūpi dupliciter.Uno mō in vniuerſali. ⁊ ſic in his q̄ ad finem ꝑtinēt corrumpit̉ ꝟa eſtimatio ꝑ infidelitatē. Alio mō in aliqͦ ꝑticulari eligibili. ⁊ hoc nō facit infidelitateꝫ. ſicut ille quifornicat̉ eſtimat ꝓ tꝑe illo bonuꝫ eſſe ſibi fornicari. nec tn̄eſt infidel̓. ſic̄ eſſet ſi in vniuerſali diceret fornicationemeſſe bonā. ⁊ ita etiā eſt in ꝓpoſito. nā dicere in vniuerſalialiqd̓ bonū eſſe qd̓ nō eſt a deo. ⁊ gr̄aꝫ hominibꝰ ꝓ meritis dari. ꝑtinet ad infidelitatē. ſed ꝙ aliquis ex inordīato appetitu ꝓprie excellentie ita de bonis ſuis gloriet̉ acſi ea a ſe haberet vel ex meritis ꝓprijs ꝑtinet ad ſuꝑbiam⁊ nō ad infidelitatē ꝓprie loquendo. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ iactātia ponitur ſpēs mendacij qͣꝫtuꝫ ad exteriorē actum qͦquis falſo ſibi attribuit qd̓ non hꝫ. ſꝫ qͣꝫtuꝫ ad interioreꝫcordis arrogantiā ponit̉ a Grego. ſpēs ſuperbie. ¶ Adiij. dd̓. ꝙ ingratꝰ ē qui ſibi attribuit qd̓ ab alio hꝫ. vndedue prime ſuꝑbie ſpēs ad ingratitudinē ꝑtinent. ꝙ aūtaliquis ſe excuſet de peccato qd̓ hꝫ. ꝑtinet ad tertiā ſpēꝫ.qꝛ ꝑ hoc aliquis attribuit ſibi bonū innocētie qd̓ non hꝫꝙ aūt aliquis p̄ſumptuoſe tendit in id qd̓ ſupra ip̄m ē.p̄cipue videt̉ ad quartā ſpēm ꝑtinere ẜm quam aliquisvult alijs p̄ferri. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ illa tria q̄ pōu Anſhelmꝰ accipiunt̉ ẜm ꝓgreſſum pctī cuiuſlibet qd̓ primo corde ꝯcipit̉. ſcd̓o de ore ꝓfert̉. tertio oꝑe ꝑficit̉. Illa anteꝫduodecim q̄ ponit Bernarduſ ſumunt̉ ꝑ oppoſitum adduodecim gradꝰ hūilitatis de quibꝰ ſupra hītuꝫ ē. Naꝫprimꝰ gradus hūilitatis ē corde ⁊ corꝑe ſꝑ humilitateꝫon̄dere defixis in terrā aſpectibꝰ cui opponit̉ curioſitas ꝑquā aliquis curioſe vbiqꝫ ⁊ inordīate circūſpicit. ſecūdꝰgraduſ hūilitatis eſt vt panca ꝟba ⁊ rōnabilia loquaturaliquis nō clamoſa voce. ꝯͣ quē opponit̉ leuitas mētis ꝑquam .ſ. hō ſuꝑbe ſe hꝫ in ꝟbo. tertiꝰ gradus hūilitatiū ēvt nō ſit facil̓ ⁊ ꝓmptꝰ in riſu. cui opponit̉ inepta leticia.quarrꝰ gradus hūilitatis ē taciturnitas vſqꝫ ad interrogationē. cui opponit̉ iactantia. quintus gradus hūilitatis ē tenere qd̓ cōis regula monaſterij hꝫ. cui opponit̉ ſingularitas ꝑ quā .ſ. aliquis ſanctior vult apparere. ſextusgradus huilitatis eſt credere ⁊ ꝓnunciare ſe omnibꝰ viliorem. cui opponit̉ arrogantia ꝑquam .ſ. hō ſe alijs prefert. ſeptimꝰ gradus hūilitatis ē ad oīa inutilē ⁊ indignūſe confiteri ⁊ credere. cui opponit̉ p̄ſumptio ꝑ quam aliquis reputat ſe ſufficientem ad maiora. octauus gradus

humulitatis ē ꝯfeſſio peccatoꝝ cui opponit̉ defēſio eorūdem. nonus gradus eſt in duris ⁊ aſperis patientiamamplecti. cui opponit̉ ſimulata ꝯfeſſio per quaꝫ .ſ. aliquiſnon vult ſubire penam ꝓ peccatis que ſimulate confitet̉decimus gradus humilitatis eſt obedientia. cui opponitur rebellio. vndecimuſ gradus humilitatis eſt vt homonon delectetur facere propriam voluntatem. cui opponitur libertas per quam .ſ. homo delectat̉ libere facere quodvult. Ultimus auteꝫ gradus humilitatis eſt timor dei.cui opponit̉ peccandi conſuetudo que implicat dei contēptum. In his autem duodecim gradibꝰ tangunt̉ non ſolum ſuperbie ſpecies. ſed etiam quedam antecedentiaet conſequentia. ſicut etiam ſupra de humilitate dictū ē.Ad quintum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ ſuperbia non ſit peccatum mortale. quia ſuꝑ illud pſal. Domine deus meus ſi feci iſtud dicit glo. ſclilicet vniuerſale peccatum quod eſt ſuperbia. ſi igitur ſuꝑbia eſſet pctm̄ mortale. oē peccatū eſſet mortale ¶ Pre.Omne pctm̄ ꝯtrariat̉ charitati. ſꝫ ſuꝑbia nō videt̉ ꝯtrariari charitati. neqꝫ qͣꝫtuꝫ ad dilectione dei neqꝫ qͣꝫtuꝫ addilectionem ꝓximi quia excellentia quam quis inordinate per ſuperbiam appetit non ſempet contrariatur honori dei aut vtilitati proximi. ergo ſuperbia non eſt peccatum mortale. ¶ Pre. Omne peccatum mortale contrariat̉ virtuti. ſed ſuperbia non contrariatur virtuti. ſed potius ex ea oritur. quia vt Grego. dicit. xxxiiij. moral̓. alioquin homo ex ſummis celeſtibuſqꝫ virtutibus intumeſcit. ergo ſuperbia non eſt peccatum mortale. ¶ Sed cōtra eſt quod Grego. in eodem libro dicit ꝙ euidentiſſimum reproborum ſiguum ſuperbia eſt. at contra humilitas electorum. ſed homines non fiuni reprobi pro peccatis venialibus. ergo ſuperbia non eſt peacatumⁱ veniale. ſed mortale. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſuperbia humilitati opponitur. humilitas auteꝫ proprie reſpicit ſubiectionem hominis ad deum vt ſupra dictum eſt. Unde econtrario ſuperbia proprie reſpicit defectuꝫ huius ſubiectōnis. ẜm ſcꝫ ꝙ aliquis ſe extollit ſupra id quod eſt ſibi p̄fixum ẜm diuinam regulam vel menſurā. contra id qd̓apoſtolus dicit. Nos autem non immenſum gloriamurſed ẜm menſuram quam menſus eſt nobis deus. ⁊ ideodicit̉ Ecc̄. x. Initiuꝫ ſuperbie hominis apoſtatare a deoſed in hoc radix ſuperbie conſideratur ꝙ homo aliqualiter non ſubijcitur deo ⁊ regule ipſius. Manifeſtum eſtautem ꝙ hoc ipſum quod eſt non ſubijci deo habet rationem peccati mortalis. hoc enim eſt auerti a deo. vn̄ conſequens eſt ꝙ ſuperbia ẜm genus ſuuꝫ eſt peccatū mortale. Sicut tamen in alijs que ex ſuo genere ſunt peccatamortalia. puta ī fornicatione ⁊ adulterio ſunt aliqui motus qui ſunt peccata venialia propter eorum imperfectionem. quia ſcꝫ preueniunt rationis iudicium. et ſunt preter eius conſenſum. ita etiam et circa ſuperbiam acciditꝙ aliqui motus ſuperbie ſunt peccata venialia dum eisratio non conſentit. ¶ Ad. j. ergo dicenduꝫ ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. ſuperbia non eſt vniuerſale pctm̄ ꝑ ſuameſſentiam. ſed ꝑ quandā redundantiam. inqͣꝫtuꝫ .ſ. ex ſuperbia oīa peccata oriri poſſunt. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ oīa peccata ſint mortalia. ſed ſolum qn̄ oriunt̉ ex ſuperbſa completa quam diximus eſſe peccatum mortale. ¶ Ad. ij.dicendum ꝙ ſuperbia ſemper quideꝫ contrariatur dilectioni diuine inqͣꝫtuꝫ. ſcꝫ ſuperbus nō ſe ſubijcit diuineregule. prout oportet. ⁊ qn̄qꝫ etiam ꝯtrariatur dilectioni

aa 5