QueſtioCLXII

quibuſlibet alijs rebus ad excellentiā ꝑtinētibꝰ. vn̄ nō ſequit̉ ꝙ generale pctm̄. ¶ Ad. iiij. dd̓ꝫ ꝙ ſuꝑbia attenditſpālem rōnem obiecti que non inueniri pōt in diuerſismaterijs. eſt enī inordinatus amor ꝓprie excellētie. excellentia aūt in diuerſis rebus pōt inueniri.Ad tertium ſic procediturUidet̉ ꝙ ſuꝑbia nō ſit in iraſcibili ſicut in ſubiecto. Dic̄enī Greg. xxiij moral̓. Obſtaculū veritatis tumor mētiseſt. qꝛ dū inflat obnubilat. ſed cognitio veritatis non ꝑtinet ad iraſcibilē ſed ad vim rōnalē. ergo ſuꝑbia nō eſt iniraſcibili. ¶ Pre. Gre. dicit. xxiiij. moral̓. ꝙ ſuꝑbi nō eoꝝvitam cōſiderāt quibuſ humiliando poſtponāt. ſed quibꝰſuꝑbiendo ſe preferant. ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſuꝑbia ex indebitacōſideratōe ꝓcedit. ſed conſideratio nō ꝑtinet ad iraſcibilem ſed potius ad rōalem. ergo ſuꝑbia nō eſt in iraſcibili.ſed potius in rōnali. ¶ Pre. Suꝑbia non ſolū querit excellentiam in rebꝰ ſenſibilibꝰ. ſed etiā in rebꝰ ſpūalibus ⁊intelligibilibus. ip̄a aūt principalit̓ ꝯſiſtit in ꝯtēptū dei.ẜm illud Eccle. x. Initiuꝫ ſuꝑbie hoīs apoſtatare a deo. ſꝫiraſcibilis cū ſit pars appetitus ſenſitiui nō pōt ſe extendere in deum ⁊ intelligibilia. ergo ſuꝑbia n̄ pōt eſſe in iraſcibili ¶ Pre. Ut d̓r in li. ſnīaꝝ Proſꝑi. ſuꝑbia eſt amor ꝓprie excellentie. ſed amor nō eſt in itaſcibili. ſed in concupiſcibili. ergo ſuperbia non eſt in iraſcibili. ¶ Sed ꝯtraeſt qd̓ Greg. in. ij. moral̓. ponit contra ſuꝑbiā donū timoris. timor aūt ꝑtinet ad iraſcibilē. ergo ſuꝑbia eſt in iraſcibili. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſubiectū cuiuſlibet virtutis vel vitijoportet inquirere ex ꝓprio obiecto. non enī pōt eſſe aliqd̓obiectū habitus vel actus niſi qd̓ eſt obiectū potentie quevtriq̄ꝫ ſubijcit̉. ꝓpriū aūt obiectū ſuꝑbie eſt arduū. eſt enīappetitus ꝓprie excellentie. vt dictum eſt. Un̄ oportet ꝙſuꝑbia aliquo moͣ ad vim iraſcibilē pertineat. Sed iraſcibilis dupl̓r accipi pōt. Uno mō ꝓprie. ⁊ ſic eſt ꝑs appetitus ſenſitiui: ſicut ⁊ ira ꝓprie ſumpta eſt quedam paſſioappetitus ſenſitiui. Alio mō pōt accipi iraſcibilis largiusſcꝫ vt ꝑtineat etiā ad appetitum intellectiuū cui etiā qn̄qꝫattribuitur ira. ꝓut .ſ. attribuimus iram deo ⁊ angelis. nōquidem ẜm paſſionē. ſed ẜm iudiciū iuſticie iudicantiſ. ⁊tn̄ ixaſcibilis ſic cōit̉ dicta nō eſt potētia diſtīcta a ꝯcupiſcibili. vt pꝫ ex his que in prīo dicta ſunt. ſi ergo arduū qd̓ ēobiectum ſuꝑbie eſſet ſolum aliqd̓ ſenſibile in qd̓ poſſettendere appetitus ſenſitiuus. oporteret ꝙ ſuꝑbia eſſet iniraſcibili que eſt ꝑs appetitus ſenſitiui. ſed quia arduū qd̓reſpicit ſuꝑbia cōiter inuenitur. ⁊ in ſenſibilibus ⁊ in ſpiritualibus rebus. neceſſe eſt dicere ꝙ ſubiectū ſuꝑbie ſitiraſcibilis non ſolū ꝓprie ſumpta ꝓut eſt pars appetitusſenſitiui. ſed etiā cōmuniꝰ accepta ꝓut inuenitur in apotitu intellectiuo. vnde ⁊ in demonibus ſuperbia ponitur¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ cognitio veritatis eſt duplex. Unapure ſpeculatiua. ⁊ hanc ſuꝑbiam indirecte impedit ſubtrahendo cām. ſuꝑbus enī neqꝫ deo intellectū ſuū ſubijc̄vt ab eo veritatis cognitionē ꝑcipiat. ẜm illud Matth: xiAbſcondiſti hoc a ſapientibꝰ ⁊ prudentibꝰ .i. a ſuꝑbis quiſibi ſapientes ⁊ prudentes videntur ⁊ reuelaſti ea paruūlis .i. humilibus. Neqꝫ etiā ab hoībꝰ addiſcere dignāturcum tn̄ dicat̉ Eccle. vi. Si inclinaueris aurē tuā .ſ. humiliter audiendo. excipies doctrinā. Alia aūt eſt cognitio veritatis .ſ. affectiua. ⁊ talem cognitionē veritatis directe impedit ſuꝑbia. quia ſuꝑbi dum delectantur in ꝓpria excellentia excellentiā veritatis faſtidiūt. vt Greg. dicit. xxiij.moral̓. ꝙ ſuꝑbi ⁊ ſecreta quedam intelligenda ꝑcipiunt ⁊

eoꝝ dulcedinē exꝑiri non pn̄t. ⁊ ſi nouerīt quō ſint. ignorant quō ſapiunt. vnde ⁊ Prouer. xi. d̓r. vbi hūilitas ibiſapientia. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. humilitaſattenditur ad regulam rōnis recte ẜm quam quis verameſtimationē de ſe habet. hanc aūt regulamᶠ recte rōnis nōattendit ſuperbia. ſed d̓ ſe maiora eſtimat qͣꝫ ſint. quod cōtingit ex inordinato appetitu proprie excellentie. quia qd̓quis vehementer deſiderat facile credit. ⁊ ex hoc etiā eiuſapperitus in altiora fertur qͣꝫ ſibi conueniant. ⁊ ideo quecunqꝫ conferunt ad hoc ꝙ aliquis eſtimet ſe ſupra id qd̓eſt. inducunt hoīem ad ſuperbiam. quorum vnum eſt ꝙaliquis conſideret defectus aliorum. ſicut ecōtrario. Gre.ibidem dicit. ꝙ ſancti viri virtutum conſideratione viciſſim ſibi alios preferunt. ex hoc ergo non habetur ꝙ ſuperbia ſit in rationali. ſed ꝙ aliqua cauſa eius in ratione exiſtat. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſuperbia non eſt ſolum in iraſcibili ẜm ꝙ eſt pars appetitus ſenſitiui. ſed prout cōmuniꝰiraſcibilis accipitur vt dictum eſt. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ ſicut Auguſtinus dicit in. xiiij. de ciuit. dei. amor preceditomnesⁱ alias animi affectiones. ⁊ eſt cauſa earum. ⁊ ideopoteſt poni pro qualibet earum affectionum. ⁊ ẜm hoc ſuperbia dicitur eſſe amor proprie excellentie inquantum examore cauſatur inordinata preſumptio alios ſuperandi.quod proprie pertinet ad ſuperbiam.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ inconueniter aſſignentur quattuor ſuperbieſpecies quas Grego. aſſignat. xxiij. moral̓. dicens Quattuor quippe ſunt ſpecies quibus omnis tumor arrogantium demonſtratur. cum bonum a ſemetipſis habere ſeeſtimant. aut ſi ſibi datum deſuper credunt. pro ſuis hocaccepiſſe meritis putant. aut cum iactant l habere quodnon habent. aut deſpectis ceteris ſingulariter videri appetunt habere quod habent. Superbia enim eſt vitium diſtinctum ab infidelitate. ſicut etiam humilitas eſt virtuſdiſtinctaⁱ a fide. ſed ꝙ aliquis eſtimet bonum ſe non habere a deo vel ꝙ bonuꝫ gratie habeat ex meritis proprijs adinfidelitatem pertinet. ergo non deberet poni ſpeciēs ſuperbie. ¶ Prete. Idem non debet poni ſpeciēs diuerſoruꝫgenerum. ſed iactantia ponitur ſpecieſ mendacij. vt ſuprahabitum eſt. ergo non debet poni ſpecies ſuperbie. ¶ Prę.Quedam alia videntur ad ſuperbiam pertinere que hicnon connumerantur. dicit eniꝫ Hierony. ꝙ nihil eſt tamſuperbum qͣꝫ ingratum videri. ⁊ Auguſtinus dicit. xiiij.de ciui. dei. ꝙ excuſare ſe de peccato commiſſo ad ſuperbiam pertinet. preſumptio etiam qua quis tendit ad aſſequendum aliquid quod ſupra ſe eſt maxime ad ſuperbiam pertinere videtur. non ergo ſufficienter predicta diuiſio comprehendit ſuperbie ſpecies. ¶ PretereaInueniuntur alie diuiſiones ſuperbie. diuidit enim Anſhelmus exaltationem ſuperbie dicens. ꝙ quedam eſt involuntate. quedam in ſermone. quedam in operatione.Bernardus etiam ponit. duodecim gredus ſuperbie quiſunt. curioſitas. mentis leuitas. inepta leticia. iactantia.ſingularitas. arrogantia. preſumptio. defenſio peccatorum. ſimulata confeſſio. rebellio. libertas peccandi. conſnetudo. que non videntur comprehendi ſub ſpeciebusa Gregorio aſſignatis. ergo videtur ꝙ inconuenienter aſſignentur. In contrarium ſufficit auctoritas Greg. ¶Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. ſuperbia importat immoderatum excellentie appetitum. qui. ſcilicet non eſtẜm rōneꝫ rectā. Eſt aūt conſiderandū ꝙ quelibet excellē