QueſtioCLXII

virtuti ſed etiā oppoſito vitio. vt pꝫ ꝑ phūm in. ij. ethico.ſed nullū vitium inuenitur oppoſtrum eſſe ſuꝑbie. ergoſuꝑbia non eſt peccatū. ¶ Sed contra eſt quod d̓r Tho.iiij. Suꝑbiam nunqͣꝫ in tuo ſenſu aut in tuo verbo dn̄ariꝑmittas. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſuꝑbia noīatur ex hoc ꝙ aliqͥsꝑ voluntatem tendit ſupra id quod eſt. Unde dicit Iſi.in li. etymologiaꝝ. Suꝑbus dictus eſt. qꝛ ſuꝑ vult videri qͣꝫ eſt. Qui enī vult ſupergredi quod eſt. ſuperbus eſt.Habet aūt hoc ratio recta vt voluntas vniuſcuiuſqꝫ ferat̉in id quod eſt ꝓportionatuꝫ ſibi. ⁊ ideo manifeſtum eſt ꝙſuꝑbie importat aliquid quod aduerſatur rōni recte. hocaūt facit rōnem peccati. quia ẜm Dionij. iiij. ca. de. diui.no. malū aīe eſt preter rōnem eſſe. vnde manifeſtuꝫ eſt ꝙſuꝑbia eſt peccatū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſuꝑbia dupl̓r accipi poteſt. Uno modo ex eo ꝙ ſuꝑgreditur regulaꝫ rōis⁊ ſic dicimus eam eſſe peccatū. Alio mō pōt ſuperbia nominari ſimpl̓r a ſuꝑexceſſu. ⁊ ẜm hoc omne ſuꝑexcedenspōt noīari ſuꝑbia. ⁊ ita repromittitur a deo ſuꝑbia quaſiquidam ſuꝑexceſſus bonoꝝ. vnde ⁊ glo. Hiero. dicit ibidem. ꝙ eſt ſuperbia bona ⁊ mala. qͣꝫuis etiā dici poſſit ꝙſuperbia ibi accipit̉ materialiter ꝓ abundantia rerum dequibus pn̄t homines ſuꝑbire. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ eoꝝ quenaturaliter homo appetit. ratio eſt ordinatrix. ⁊ ita ſi aliquis a regula rationis recedit vel in plus vel in minus.erit talis appetitus vit ioſus. ſicut patet de appetitu cibiqui naturaliter deſideratur. ſuꝑbia aūt appert excellentiam in exceſſu ad rōnem rectam. Unde Aug. dicit ī. xiiij.de ciui. dei. ꝙ ſuꝑbia eſt ꝑuerſe celſitudinis apperitus. etinde eſt etiā ꝙ ſicut Aug. dicit. xix. de ciui. dei. ſuperbia ꝑuerſe imitatur deū. odit nanqꝫ cum ſocijs equalitatē ſubillo. ſed imponere vult ſocijs dn̄ationem ſuam pro illo.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſuperbia directe opponitur virtuti humilitatis. que quodammō circa eadem cum magnanimitate exiſtit. vt ſupra dictū eſt. vnde ⁊ vitium quod opponitur ſuꝑbie in defectum vergens. ꝓp inquum eſt vitio puſillanimitatis que opponitur magnanimitati ẜm defectūnam ſicut ad magnanimitatem ꝑtinet impellere aīm admagna contra deſꝑationem. ita ad humilitatē ꝑtinet retrahere aīm ab inordinato appetitu magnorum contra p̄ſumptionem. puſillanimitas aūt ſi importet defectum aꝓſecutione magnoꝝ. proprie opponitur magnanimitatiper modum defectus. ſi aūt importet applicationē animiad aliqua viliora qͣꝫ hoīem deceant opponitur humilitatiẜm defectum. vtrumqꝫ enī ex animi ꝓnitate procedit. ſic̄⁊ econtrario ſuperbia pōt ẜm ſuꝑexceſſum ⁊ magnanimitati ⁊ humilitati opponi ẜm rōnes diuerſas. humilitati q̄dem ẜm ꝙ ſubiectionem aſpernatur. magnanimitati aūtẜm quod inordinate ad magna ſe intendit: ſed quia ſuꝑbia ſuperioritatem quandam importat directius opponit̉humilitati. ſicut ⁊ puſillanimitas que importet paruitatem animi in magna tendentis directius opponitur magnanimitati.Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉Uidetur ꝙ ſuperbia non ſit ſpeciale peccatuꝫ. Dicit enīAugu. in li. de natura ⁊ gratia. ꝙ ſine ſuperbie appellation nullum peccatū inuenies. ⁊ Proſper dicit in li. de vita contēplatiua. ꝙ nullum peccatū ſine ſuꝑbia pōt vel potuit eſſe aut poterit. ergo ſuꝑbia eſt generale peccatum.¶ Pre. Iob. xxxiij. Ut auertat hoīem ab iniquitate. dic̄glo. ꝙ contra ꝯditorē ſuꝑbire eſt eius precepta peccandotranſcendere. ſed ẜm Ambr. omne peccatū eſt trāſgreſſio

legis diuine ⁊ celeſtium inobedientia mandatoꝝ. ergo oēpctm̄ eſt ſuꝑbia. ¶ Pre. Omne peccatum ſpāle aliculſpāli virtuti opponitur. ſed ſuꝑbia opponitur oībꝰ virtutibus. dicit enī Greg. xxxiiij. moral̓. Suꝑbia nequaqͣꝫeſt vnius virtutis extinctōe contenta. ꝑ cuncta aīe mēbraſe erigit. ⁊ quaſi generalis ac peſtifer morbus corpus omēcorrumpit ⁊ Iſid. dicit in li. etymologiaꝝ. ꝙ ē ruina oīmvirtutū. ergo ſuꝑbia non eſt ſpāle peccatū. ¶ Pre. omnepeccatū ſpāle habet ſpālem materiam. ſed ſuꝑbia hꝫ generalem materiam. dicit enī Gre. xxxiiij. moral̓. ꝙ alter intumeſcit auto. alter eloquio. alter infimis ⁊ terrenis rebꝰalter ſummis celeſtibuſqꝫ virtutibus. ergo ſuꝑbia nō eſtſpāle pctm̄ fed generale. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Aug. dicit īli. de natura ⁊ gratia. Querat ⁊ inueniat ẜm legem dei ſuꝑbiam eſſe pctm̄ multū diſtīctū ab alijs vicijs. genus aūtnon diſtinguit̉ a ſuis ſpēbus. ergo ſuꝑbia non eſt generale pctm̄ ſed ſpāle. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ pctm̄ ſuꝑbie dupl̓rpōt conſiderari. Uno mō ẜm ꝓpriam ſpēm quā hꝫ ex rōepprij obiecti. ⁊ hoc mō ſuꝑbia eſt ſpāle peccatum. quia hꝫſpeciāle obiectum. eſt enī inordinatus appetitus ꝓprie excellentie. vt dictū eſt. Alio mō pōt conſiderari ẜm redundantiam quandā in alia peccata. ſed ẜm hoc habet quandam generalitatem. inquantū .ſ. ex ſuperbia oriri poſſuntomnia peccata. duplici rōne. Uno mō ꝑ ſe. inquantuꝫ .ſ.alia peccata ordinantur ad finē ſuꝑbie qui eſt ꝓpria excellentia ad quam pōt ordinari omne id qd̓ quis inordinateapperit. Alio mō indirecte ⁊ quaſi ꝑ accidens .ſ. remouēdo prohibens. inquantū .ſ. homo ꝑ ſuperbiam contemnitdiuinam legē per quam prohibetur a peccando. ẜm illudHiere. ij. Confregiſti iugum. rupiſti vincula. dixiſti nonſeruiam. ¶ Sciendum tn̄ ꝙ ad hanc generalitatem ſuꝑbie pertinet ꝙ omnia vitia interdum ex ſuperbia oriri pn̄tnon autem ad eam pertinet ꝙ omnia viria ſemper ex ſuꝑbia oriantur. quamuis enim omnia precepta legis poſſitquis tranſgredi qualicunqꝫ peccato ex contemptu qui pertiuet ad ſuperbiam. non tamen ſemper ex contemptu aliquis precepta diuina tranſgreditur. ſed quādoqꝫ ex ignorantia. quandoqꝫ ex infirmitate. ⁊ inde eſt ꝙ ſicut Augu.dicit in li. de natura ⁊ gratia. multa ꝑperam fiunt que nōfiunt ſuperbe. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ Aug. illa verba inducit in li. de natura ⁊ gratia. non ex ſua perſona ſed ex perſona alterius contra quem diſputat. vnde ⁊ poſtmoduꝫ improbat ea. oſtendens ꝙ non ſemper ex ſuperbia peccatur.Poteſt tamen̄ dici ꝙ auctoritates ille intelliguntur quatum ad exteriorem effectum ſuperbie. qui eſt tranſgrediprecepta. quod inuenitur in quolibet peccato. non autemquantum ad interiorem actum ſuꝑbie qui eſt cōtemptꝰprecepti. non enim ſemper peccatum fit ex contemptu. ſedquādoqꝫ ex ignorantia. qn̄qꝫ ex infirmitate vt dictum eſt¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ qn̄qꝫ aliquis cōmittit aliquod pctm̄ ẜmeffectum. ſed nō ẜm affectum. ſicut ille qui ignoranter occidit patrem. cōmittit prīcidium ẜm effectu. ſed non ẜmaffectū. quia hoc non intendebat. ⁊ ẜm hoc tranſgredi preceptum dei d̓r eſſe contra deum ſuꝑbire ſcd̓m effectū qͥdem ſꝑnon aūt ẜm affectū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ pctm̄ aliqd̓pōt corrūpere virtutem dupl̓r. Uno mō ꝑ directā ꝯtrarietatem ad virtutē. ⁊ hoc mō ſuꝑbia non corrumpit quālibet virtutem. ſed ſolā humilitatē. ſicut quod libet aliudſpāle pctm̄ corrūpit quandā ſpālē virtutē ſibi oppoſitamꝯͣriū agēdo. Alio mō pctm̄ aliqd̓ corrnͣpit ꝟtutē abutēdoip̄a virtute. ⁊ ſic ſuꝑbia corrūpit quālibet virtutē. inqͣꝫtū.ſcꝫ ex ip̄is virtutibus ſumit occaſionem ſuꝑbiēdi. ſicut eē

a a 4