QueſtioCLXII

quoꝝ primus eſt contemptibilem ſe eſſe cognoſcere. ſcd̓ede hoc dolere. tertius hoc confiteri. quartus hoc perſuadere. vt .ſ. hoc velit credi. quintus vt patienter ſuſtineat hocdici. ſextus vt pariatur cōtemptibiliter ſe tractari. ſeptimꝰvt hoc amet. ergo videntur premiſſe gradus eſſe ſuꝑflui¶ Pre. Matth. iij. dicit glo. Perfecta humilitas treshabet gradus. primus eſt ſubdere ſe maiori. ⁊ non p̄ferre ſe equali qui eſt ſufficiens. ſecundus eſt ſubdere ſe ē qͣli nec preferre ſe minori. ⁊ hoc dicitur abundans. tertiusgradus eſt ſubeſſe minori in quo eſt oīs iuſticia. ergo premiſſi gradus videntur eſſe ſuꝑflui. ¶ Pre. Aug. dicit inli. de virginitate. Menſura humilitatis cuiqꝫ ex menſuraip̄ius magnitudinis data eſt. cui eſt periculoſa ſuperbia q̄amplius amplioribus inſidiatur. ſed menſura magnitudinis humane non poteſt ſubcerto numero graduum d̓terminari. ergo videtur ꝙ non pn̄t determinati gradꝰ humilitatis aſſignari. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex ſupra dictispatet. humilitas eſſentialiter in appetitu conſiſtit ẜm ꝙaliquis refrenat impetum animi ſui ne inordinate tēdatin magna. ſed regulam habet in cognitione. vt .ſ. aliquisnon ſe exiſtimet ſupra id eſſe quod eſt ⁊ vtriuſqꝫ prīcipiū⁊ radix eſt reuerentia quam quis habet ad deum. Ex intetiori aūt diſpoſitione humilitatis procedunt quedam exteriora ſigna in verbis et factis ⁊ geſtibus. quibus id qd̓interius latet manifeſtatur ſicut ⁊ in ceteris virtutibꝰ accidit. nam ex viſu cognoſcitur vir. ⁊ ab occurſu faciei ſenſatus. vt dicitur Eecle. xix. Et ideo in p̄dictis gradibushumilitatis ponitur aliquid quod pertinet ad humilitatꝭradicē ſcilicet duodecimus gradus qui eſt vt homo deuꝫtimeat ⁊ memor ſit omniū que precepit. Ponitur etiamaliquod ꝑtinens ad appetitum. ne .ſ. in ꝓpriam excellentiam in ordinate tendat quod quidem fit tripliciter. Unomodo vt hō non ſequatur ꝓpriam voluntatem. quod ꝑtinet ad vndecimum gradū. Alio mō vt regulet eam ẜmſuꝑioris arbitrium. quod pertinet ad gradum decimum.tertio modo vt ab hoc non deſiſtat propter dura ⁊ aſperaque occurrunt. ⁊ hoc pertinet ad nonum. Ponuntur etiāquedam pertinentia ad exiſtimationē hominis recognoſcentis ſuum defectum. ⁊ hoc tripliciter. Uno quidē mōper hoc ꝙ proprios defectus recognoſcit ⁊ confiteatur. qd̓pertinet ad octauum gradum. Secūdo vt ex conſideratōne ſui defectus aliquis inſufficientem ſe exiſtimet ad maiora. quod pertinet ad ſeptimum. Tertio vt quantum adhoc alios ſibi preferat quod pertinet ad ſextum. Ponūt̉etiam quedam que pertinēt ad exteriora ſigna. quorumvnum eſt in factis. vt .ſ. homo non recedat in ſuis operibꝰa via cōmuni. quod pertinet ad quintuꝫ. alia duo ſunt inverbis. vt .ſ. homo non preripiat tempus loquendi. quodpertinet ad quartum. nec excedat modum in loquēdo. qd̓pertinet ad ſecundum. Alia vero conſiſtunt in exterioribꝰgeſtibus puta in reprimendo extollentiam oculorum qd̓pertinet ad primum. ⁊ cohibendo exterius riſum ⁊ alia īepte leticie ſigna. quod ꝑtinet ad tertiū. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙaliquis abſqꝫ falſitate poteſt ſe credere ⁊ pronunciare oībus viliorē ẜm defectus occultos quos in ſe recognoſcit⁊ dona dei que in alijs latent. Unde Aug. dicit in li. devirginitate. Exiſtimate aliquos in occulto ſuperiores quibus eſtis in manifeſto meliores. Similiter etiam abſqꝫfalſitate poteſt aliquis confiteri ⁊ credere ad omnia ſe inutilem eſſe ⁊ indignū per proprias vires. vt ſufficientiaꝫſuam totam in deum referat. ẜm illud. ij. ad Coꝝ. iij. Nōꝙ ſufficiētes ſimus aliqͥd cogitare a nobis quaſi ex nobis

ſed ſufficientia noſtra ex deo eſt. non eſt aūt inconueniensꝙ ea que ad alias virtutes pertinent humilitati aſcribāt̉quia ſicut vnum vitium oritur ex alio. ita naturali ordīeactus vnius virturis procedit ex actu alterius. ¶ Ad. ij.dd̓m ꝙ homo ad humilitateꝫ peruenit ꝑ duo. primo quidem ⁊ principaliter per gͥtatie donum ⁊ quantum ad hocinteriora p̄cedunt exteriora. Aliud aūt eſt humanum ſtudium ꝑ quod hō prius exteriora cohibet. ⁊ poſtmodumpertingit ad extirpandum interiorem radicem. ⁊ ẜm hūcordinem aſſignantur hic humilitatis gradus. ¶ Ad. iij.dd̓m ꝙ omnes gradus quos Anſhelmus ponit. reducūtur ad opinionem ⁊ manifeſtationem ⁊ voluntatem proprie abiectionis. nam primus gradus pertinet ad cognitionem proprij defectus. ſed quia vituꝑabile eſſet ſiquisꝓprium defectum amaret. hoc per ſcd̓m gradum excludit̉ſed ad manifeſtationem ſui defectus ꝑtinent tertius ⁊ qͣrtus gradus. vt .ſ. aliquis non ſolum ſimpliciter ſuum defectum enunciet. ſed etiā ꝑſuadeat. Alij aūt tres graduspertinent ad appetitum qui excellentiam exteriorem nonquerit. ſed exteriorem abiectionem. vel equanimiter patitur ſiue in verbis vel in fac̄tis. quia ſicut Greg. dicit in regiſtro. non grande eſt his nos eſſe humiles a quibus honoramur. quia ⁊ hoc ſeculares quilibet faciunt ſed illismaxime humiles eſſe debemus a quibus aliquid patim̄⁊ hoc pertinet ad quintum ⁊ ſextum gradum. vel etiā deſiderantur exteriorem abiectionem amplectitur. quod pertinet ad ſeptimum gradum. ⁊ ſic omnes iſti gradus continentur ſub ſexto ⁊ ſeptimo ſuperius enumeratis. ¶ Ad. iiijdd̓ ꝙ illi tres gradꝰ accipiuntur non ex ꝑte ipius rei. i. ẜmnaturam humilitatis. ſed per comꝑationem ad gradushominum. qui ſunt vel maiores vel minores vel equales.¶ Ad. v. dd̓m ꝙ etiam illa ratio procedit d̓ gradibus humilitatis non ẜm ip̄am naturam rei ẜm quam aſſignant̉premiſſi gradus. ſed ẜm diuerſas hominum conditionesQueſtio. CLXIIEinde ꝯſideranduꝫeſt de ſuꝑbia. Et primo de ſuꝑbia in cōmuniſecundo de peccato primi hominis qd̓ ponit̉eſſe ſuperbia. Circa primum queruntur octo. primo vtrūſuꝑbia ſit peccatū. ſcd̓o vtrū ſit vitiū ſpeciale. tertio ī quoſit ſicut in ſubiecto. quarto de ſpeciebus eius. quinto vtꝝſit peccatum mortale. ſexto viꝝ ſit grauiſſimū omniū peccatorum. ſeptimo deordine eius ad alia peccata. octauuꝫvtrū de beat poni vicium capitale.Ad primum ſic procediturUidetur ꝙ ſuperbia non ſit peccatū. Nullum enim peccatum eſt repromiſſum a deo. promittit enim deuſ quodip̄e facturus eſt. non eſt enim auctor peccati ſed ſuperbiacōnumeratur inter repromiſſiones diuinas. dicitur eniꝫEſa. vi. Ponaꝫ te in ſuꝑbiam ſeculorum. gaudiū in generationem ⁊ generationem. ergo ſuꝑbia non eſt peccatum ¶ Pre. Appetere diuinam ſimilitudinē nō eſt peccatum. hoc enī naturaliter appetit quelibet creatura. ⁊ inhoc optimuꝫ eius conſiſtit. ⁊ precipue hoc conuenit rōnali creature que facta eſt ad imaginem ⁊ ſimilitudineꝫ deiſed ſicut dicitur in li. ſnīaꝝ. Proſperi. ſuꝑbia eſt amor ꝓprie excellentie ꝑ quaꝫ homo deo aſſil̓atur qui eſt excelletiſſimus. vnde dicit Aug. in. ij. ꝯfeſſi. Suꝑbia celſitudinem imitatur. cum tu ſis vnus ſuꝑ oīa deꝰ excelſus. ergoſuꝑbia non eſt pctm̄. ¶ Pre. Peccatum non ſolū ꝯͣriat̉