QueſtioCLXI
nens illud Lu. i. Reſpexit humilitatem ancille ſue. Humilitas proprie in ſcripturis vna de virtutibus predicacatur. ait quippe ſaluator. diſcite a me. quia mitis ſum ethumilis corde. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicut ſupra dictum ēcum de paſſionibus ageretur. bonum arduum habet aliquid vnde attrahit appetitum ſcilicet rationem boni. ⁊ hꝫaliquid retrahens .ſ. ip̄am difficultatem adipiſcendi. ẜmquorum primū inſurgit motus ſpei. ⁊ ẜm illud motus deſperationis. Dictum eſt autem ſupra ꝙ circa motus appetitiuos qui ſe habent per modum impulſionis oporteteſſe virtutem moralem moderantem ⁊ refrenantem. circaillos autem qui ſe habent per modum retractionis ⁊ reſilitionis ex parte appetitus oportet eſſe virtutem moralemfirmantem ⁊ impellentem. Et ideo circa appetitum boni ardui neceſſaria eſt duplex virtus. Una quidem que tēꝑet⁊ refrenet animum ne immoderate tendat in excelſa. ethoc pertinet ad virtutē humilitatis. Alia vero que firmatanimum contra deſperationeꝫ ⁊ impellat ipſum ad proſecutionem magnoꝝ ẜm rōnem rectam. ⁊ hec eſt magnanimitas. ⁊ ſic patet ꝙ humilitas eſt quedaꝫ virtus. ¶ Adi. ergo dd̓. ꝙ ſicut Iſidorus dicit in li. etymologiaꝝ. humilis dicitur quaſi humi accliuus .i. imis inherens. Qd̓quidem contingit dupliciter. Uno modo ex principio extrīſeco. puta cum aliquis ab alio deijcitur. ⁊ ſic humilitaseſt pena. Alio mō a principio intrinſeco. ⁊ hoc poteſt fieriquandoqꝫ quidem bene. puta cum aliquis cōſiderās ſuūdefectum tenet ſe in infimis ẜm ſuum modū. ſicut Abraam dixit ad dominum Gen̄. xviij. Loquar ad dominummeum cum ſim puluis ⁊ cinis. ⁊ hoc modo humilitas ponitur virtus. quandoqꝫ autē pōt fieri male puta cum hōhonorem ſuum non intelligens. comparat ſe iumentis inſipientibus ⁊ ſimilis fit illis. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ſic ut dictūeſt. humilitas ẜm ꝙ eſt virtus in ſui rōne importat quandam laudabilem deiectionem inima. hoc autem quandoqꝫ fit ſolum ẜm ſigna exteriora ẜm fictionem. vnde hec eſtfalſa humilitas. de qua Augu. dicit in quadam epiſtolaꝙ eſt magna ſuperſtitio. quia ſcilicet videtur tendere ad excellentiam glorie. quandoqꝫ autem fit ẜm interiorem motum anime. ẜm hoc humilitas proprie ponitur virtus qꝛvirtus non conſiſtit in exterioribus. ſed principaliter in interiori electione mentis. vt patet per philoſophum in li.ethi. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ humilitas reprimit appetitum ne tendat in magna preter rationem rectam. magnanimitas autem animum ad magna impellit ẜm rationemrectam. ¶ Ad. iiij. dicendum ꝙ perfectum dicitur aliqͥddupliciter. Uno modo ſimpliciter in quo ſcilicet nullusdefectus inuenitur. nec ẜm ſuam naturam. nec per reſpēctum ad aliquid aliud. ⁊ ſic ſolus deus eſt perfectus. cuiẜm naturam diuinam non competitʸ humilitaſ ſed ſolumẜm naturam aſſumptam. Alio modo poteſt dici aliquidperfectum ẜm quid. puta ẜm ſuam naturam aut ſtatumaut tempus. ⁊ hoc modo homo virtuoſus eſt ꝑfectus. cuiꝰtn̄ ꝑfectio in cōꝑatione ad deū deficiens inuenitur ẜm illud Eſa. xl. Oēs gentes quaſi nō ſint ſic ſunt corā eo. etſic cui libet homini poteſt conuenire humilitas. ¶ Ad. v.dd̓ꝫ ꝙ phūs intendebat agere de virtutibus ẜm ꝙ ordinātur ad vitā ciuilē. in qua ſubiectio vnius hoīs ad alteꝝẜm legis ordinē determinatur. ⁊ ideo cōtinetur ſub iuſticia legali. hūilitas āt ẜm ꝙ ē ſpūal̓ ꝟtꝰ p̄cipue reſpic̄ ſubiectōꝫ hoīs ad deū. ꝓpter q̄ etiā alijs hūiliādo ſe ſubijcit.Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉
Uidet̉ ꝙ humilitatis non conſiſtat circa appetitum ſedmagis circa iudiciū rōnis. Humilitas enī ſuꝑbie opponit̉ſed ſuꝑbia maxime ꝯſiſtit in his q̄ ꝑtinent ad cognitionēdicit enī Grego. xxxiiij. moral̓. ꝙ ſuꝑbia cū exterius vſqꝫAd corpus extenditur. prius ꝑ oculos iudicatur. vn̄ ⁊ inp̄s. Dn̄e non eſt exaltatū cor meum. neqꝫ elati ſunt oculimei. oculi aūt maxime deſeruiūt cognitioni. vn̄ videt̉ ꝙhumilitas maxime ſit circa cognitionē per quā de ſe aliquis eſtimat parua. ¶ Pre. Aug. dicit in li. de virginitate ꝙ humilitas pene toia diſciplina chriſtiana eſt. nihil gͦquod in diſciplina chriſtiana cōtinetur repugnat hūilitati. ſed ī diſciplina xp̄iana admonemur ad appetēdū meliora. ẜm illud. i. ad Coꝝ. xij. Emulamini chariſmata meliora. ergo ad hūilitate nō ꝑtinet reprimere appetituꝫ arduorum. ſed magis eſtimationem. ¶ Pre. Ad eandē virtutem pertinet refrenare ſuꝑfluum motū ⁊ firmare animurcontra ſuꝑfluam retractionem. ſicut eadeꝫ fortitudo eſtque refrenat audaciaꝫ ⁊ que firmat aīm contra timorem.ſed magnanimitas firmat animum contra dfficultatesque accidūt in ꝓſecutione magnoꝝ. ſi ergo humilitas refrenaret apperitum magnoꝝ. ſequeret̉ ꝙ humiliias noneſſet virtus diſtīcta a magnanimitate. quod patet eē falſum. non ergo humilitas conſiſtit circa appetitum magnorum. ſed magis circa eſtimationē. ¶ Pre. Andronicusponit humilitatem circa exteriorem cultum. dicit eniꝫ ꝙhumilitas eſt habitus non ſuꝑabundans ſumptibꝰ ⁊ preparationibus. ergo non eſt circa motū appetitus. ¶ Sedcontra eſt quod Aug. dicit in li. de pnīa. ꝙ humilis eſt qͥeligit abijci in domo dn̄i magis qͣꝫ habitare in tabernacul̓peccatoꝝ. ſed electio ꝑtinet ad appetitum. ergo humilitasconſiſtit circa appetitum magis qͣꝫ circa eſtimationem.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictum eſt ad humilitatem ꝓprie pertinet vt aliquis reprimat ſeipſum ne feratur in ea q̄ ſuntſupra ſe. ad hoc aūt neceſſariuꝫ eſt vt aliquis cognoſcat idin quo deficit a ꝓportione eius quod ſuā virtuteꝫ excedit⁊ ideo cognitio ꝓprij defectus ꝑtinet ad humilitatem ſic̄regula quedam directiua appetituſ. ſed in ip̄o appeti tu cōſiſtit humilitas eſſentialiter. ⁊ ideo dicendū ꝙ humilitasꝓprie eſt directiua ⁊ moderatiua motus appetitus. IAd .i. ergo dd̓. ꝙ extollentia oculoꝝ eſt quoddam ſignūſuperbie inquantum excludit reuerentiam ⁊ timorem. cōſueuerunt enim timentes ⁊ verecundati maxime oculosdeprimere quaſi non audentes ſe alijs comꝑare. non aūtex hoc ſequitur ꝙ humilitas eſſentialiter circa cognitōeꝫconſiſtat. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ tendere in aliqua maiora expropriarum virium confidentia humilitati contrariaturſed ꝙ aliquis ex confidentia diuini auxilij in maiora tendat hoc non eſt contra humilitatē. preſertim cū ex hoc aliquis magis apud deum exaltetur ꝙ ei ſe magis ꝑ humilitatem ſubijcit. Unde Aug. dicit in li. de pnīa. Aliud eſtleuare ſe ad deum. aliud eſt leuare ſe contra deū. qui anteillum ſe proijcit ab illo exigitur. qui aduerſuſ illum ſe erigit ab illo ꝓijcitur. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in fortitudine inuenitur eadem ratio refrenādi audaciam. ⁊ firmādi aīm ꝯͣtimorē. vtrinſqꝫ enī ratio eſt ex hoc ꝙ homo bonum rōisdebet periculis mortis p̄ferre. ſed in refrenādo p̄ſumptōnem ſpei qd̓ pertinet ad humilitatē. ⁊ infirmando aīm ꝯͣdeſperatōeꝫ quod pertinet ad magnanimitatē. Eſt ⁊ aliatatio. nā ratio firmandi aīm contra deſperationē ē adeptōꝓprij boni. ne .ſ. deſperando homo ſe indignum reddat bono quod ſibi competebat. ſed in reprimēdo p̄ſumptioneꝫſpei ratio p̄cipua ſumitur ex reuerentia diuina ex qua con
x qua coa a 2