QueſtioCLVIII

aūt effectus ire nocumentum alterius ſub rōne vindicte.minimū aūt nocumentoꝝ eſt qd̓ fit ſolo ꝟbo. ⁊ iō qͣꝫtumad hoc dicit. qui dixerit fratri ſuo fatue ⁊ ſic patet ꝙ ſcd̓maddit ſupra primū. ⁊ tertium ſupra vtrūqꝫ. vn̄ ſi primuꝫeſt pctm̄ mortale in caſu in qͦ dn̄s loquit̉ ſicut dictum eſt.multo magis alia. ⁊ iō ſingulis eoꝝ ponunt̉ correſpondētia aliqua ꝑtiuentia ad ꝯdemnationē. ſed in primo ponit̉iudicium qd̓ minus ē. qꝛ vt Aug. dicit. in iudicio adhucdefenſionis locus datur. in ſecundo ꝟo ponit ꝯcilium inquo iudices inter ſe ꝯferunt quo ſupplicio damnari oporteat. in tertio ponit gehennaꝫ ignis q̄ eſt certa damnatio.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ ira non debeat poni inter vitia capitalis. Iraenī ex triſticia naſcit̉. ſed triſticia eſt vitiuꝫ capitale. qd̓ dicitur accidia. gͦ ira nō debet poni vitiū capita le ¶ Pre.Odium eſt grauius peccatum qͣꝫ ira. ergo magis debetponi vitium capitale qͣꝫ ira. ¶ Pre. Super illud Prouerbioꝝ. xxix. Uir iracundus ꝓuocat rixas. dicit glo. Ianua eſt oīm vitioꝝ iracundia qua clauſa ꝟtutibꝰ intrinſecus. dabit̉ quies. aperta aūt ad omne facinus armabit̉ animus. nullum aūt vitium capitale ē principium oīm peccatoꝝ ſed quorundā determinate. gͦ ira nō debet poni inter vitia capitalia. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ Grego. xxx. moral̓.ponit iram inter vitia capitalia. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut ex premiſſis patet vitium capitale dr̄ ex qͦ multa vitia oriunturHabet aūt hoc ira ꝙ ex ea multa vitia oriri poſſunt duplici rōne. Primo ex ꝑte ſui obiecti. qd̓ multum hꝫ de rōneappetibilitatis qͣꝫtuꝫ .ſ. vīdicta appetit̉ ſub rōne iuſti vl̓ honeſti. qꝛ ſua dignitate allicit vt ſupra habituꝫ ē. Aliomōex ſuo impetu qͦ mentē precipitat ad inordinata quecūqꝫagenda. vn̄ manifeſtum ē ꝙ ira eſt vitiuꝫ capitale ¶ Adj. ergo dd̓ ꝙ illa triſticia ex qua oritur. ita vt plurimū nōeſt accidie vitium. ſed paſſio triſticie q̄ conſequitur ex iniuria illata. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſicut ex ſupradictis patet. ad rationem vitij capitalis ꝑtinet ꝙ habeat finem multum appetibilem. vt ſic propter appetituꝫ eius multa peccata cōmittant̉. ira aūt que appetit maluꝫ ſubratione boni habꝫfinem magis appetibilem qͣꝫ odium qḋ appetit malū ſubrōne mali ⁊ iō magis ē vitiuꝫ capitale ira qͣꝫ odiū ¶ Adiij. dd̓ ꝙ ira dicit̉ ianua vitioꝝ per accidens .ſ. remouendo ꝓhibens .i. impediendo iudicium rōnis ꝑ qd̓ hō retrahitur a mal̓. directe aūt ⁊ per ſe eſt aliquorum cauſa ſpecialium peccatorum que dicuntur filie eius.Ad ſeptimū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ inconuenienter aſſignent̉ ſex filie ire. que ſuntrixa tumor mentis. ꝯtumelia. clamor. indignatio. blaſphemia. Blaſphemia enim ponit̉ ab Iſidoro filia ſuperbienon ergo debet poni filia ire ¶ Pre. Odium naſcitur exira vt Aug. dicit in regula. gͦ deberet numerari inter filias ire. ¶ Pre. Tumor mentis videt̉ idem eſſe qd̓ ſuperbia. ſuperbia aūt non eſt filia alicuius vitij. ſed mater omnium vitioꝝ. vt Grego. dicit. xxxi. moral̓. ergo tumor mētis non debet numerari inter filias ire. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙGrego. xxxi. moral̓. aſſignat has filias ire. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙira poteſt tripliciter conſiderari. Unomodo ẜm ꝙ ē ī corde. ⁊ ſic ex ira naſcuntur duo vitiā. Unum quidem ex ꝑte eius ꝯtra quem iraſcit̉. quem reputat iudignum vt ſibi tale quid fecerit. ⁊ ſic ponit̉ indignatio. Aliud aūt vitium eſt ex ꝑte ſui ipſius inqͣꝫtuꝫ .ſ. cogitant diuerſas viasvindicte. ⁊ talibꝰ cogitationibꝰ animū ſuum replet. ẜm

illud. Iob: xv. Nunquid ſapiens implebit ardore ſtomachū ſuum ⁊ ⁊ ſic ponitur tumor mentis. Alio modo ꝯſideratur ira ẜm ꝙ ē in ore. ⁊ ſic ex ira duplex inordinatio ꝓcedit. Una quidem ẜm hoc ꝙ homo in modo loquendiiram ſuā demonſtrat. ſicut dictum eſt de eo qui dicit fratri ſuo racha. ⁊ ſic ponitur clamor. per quem intelligit̉ inordinata ⁊ ꝯfuſa locutio. Alia autem eſt inordinatio ẜmꝙ aliquis prorumpit in ꝟba iniurioſa. que quideꝫ ſi ſintcontra deum. erit blaſphemia. ſi aūt contra proximum. cōtumelia. tertio modo conſiderat̉ ira ẜm ꝙ ꝓcedit vſqꝫ adfactum. ⁊ ſic ex ira oriuntur rixe ꝑ quas intelligunt̉ omnianocumenta q̄ facto proximis inferunt̉ ex ira ¶ Ad i. ergodd̓. ꝙ blaſphemia in quā aliquis prorūpit deliberata mēte ꝓcedit ex ſuperbia hominis contra deum ſe erigentis.qꝛ vt dicit̉ Ecc. x. Initium ſuperbie hominis apoſtatarea deo .i. recedere a veneratione eius. eſt prima ſuꝑbie ꝑs⁊ ex hoc orit̉ blaſphemia. ſed blaſphemia in quaꝫ aliquisprorumpit ex cōmotione animi procedit ex ira. ¶ Ad. ij.dd̓. ꝙ odiuꝫ ⁊ ſi aliqn̄ naſcat̉ ex ira. tn̄ habet aliquaꝫ priorem cauſam ex qua directius oritur .ſ. triſticiam. ſicut ecōtrario amor naſcit̉ ex dilectione. ex triſticia aūt illata qn̄qꝫin iram quandoqꝫ in odium aliquis mouetur. vnde conuenientius fuit ꝙ odium poneretur oriri ex accidia qͣꝫ exira. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ tumor mētis non accipitur hic proſuperbia. ſed pro quodaꝫ conatu ſiue audacia hominis intentātis vindictā. audacia aūt ē vitiū fortitudī oppoſitū.Ad octauum ſic procedt̉.Uidetur ꝙ non ſit aliqd̓ vitium oppoſitum iracundie ꝓueniens ex defectu ire. Nihil enim eſt vitioſum ꝑ quodhomo deo aſſimilatur. ſed per hoc ꝙ homo omnino eſt ſine ira ſimilatur deo qui cum tranquillitateⁱ iudicat. gͦ nonvidetur ꝙ ſit vitioſum omnino ira carere. ¶ Pre. Defectus eius qd̓ ad nihil eſt vtile. non eſt vitioſus. ſed motus ire ad nihil eſt vtilis. vt probat Seneca in libro queꝫfecit de ira. ergo videtur ꝙ defectus ire non ſit vitioſus.Pre. Malum hominis ẜm Diony. eſt preter rōneꝫeſſe. ſed ſubtracto omni motu ire adhuc remanet integrūiudicium rationis. ergo nullus defectus ire vitium cauſat. ¶ Sed contra eſt qd̓ Chryſo. dicit ſuper MattheuꝫQui cum cauſa non iraſcitur peccat. patientia enim irrationabilis vitia ſeminat. negligentiam nutrit. ⁊ non ſolūmalos. ſed etiam bonos inuitat ad malum. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙira dupliciter poteſt intelligi. Unomodo ſimpliciter motus voluntatis quo aliquis non ex paſſione ſed ex iudiciorationis penam infligit. ⁊ ſic defectus ire abſqꝫ dubio eſtpeccatum. ⁊ hoc modo ira accipitur in ꝟbis Chryſo. quidicit ibidem. Iracundia que cum cauſa eſt. non eſt iracundia ſed iudicium. iracundia enim proprie intelligitur cōmotio paſſionis. qui autem cum cauſa iraſcitur. ira illiusnon eſt ex paſſione ideo iudicare dicitur non iraſci. Aliomodo accipitur ira pro motu appetitus ſenſitiui qui ē cuꝫpaſſione ⁊ tranſmutatione corporali. ⁊ hic quideꝫ motusex neceſſitate conſequitur in homine ad ſimplicem motūvoluntatis. qꝛ naturaliter appetitus inferior ſequitur motum appetitus ſuperioris niſi aliquid repugnet. ⁊ iō nonpoteſt totaliter deficere motus ire in appentu ſenſinuo. niſi per ſubtractionem vel debilitatem voluntarij motus.⁊ ideo ex conſequenti etiam defectus paſſionis ire vitioſus eſt. ſicut ⁊ defectus voluntarij motus ad puniendūẜm iudicium rationis. ¶ Ad. j. ergo dicenduꝫ ꝙ ille quitotaliter non iraſcitur cum debet iraſci. imitatur quidem