Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLVI

Alio ex eo ſe immergit quibuſdaꝫ turpibꝰ delectationibꝰ. ideo phūs dicit in .vij. ethi. incontinentia vituperat̉ non ſolum vt peccatum. qd̓ .ſ. eſt per receſſum ane. ſed ſicut malicia quedam inqͣꝫtuꝫ prauas concupiſcētias ſequit̉. Al̓io modo incontinentia attendit̉ circa aliquid ꝓprie quidem inqͣꝫtuꝫ homo recedit ab eo qd̓ eſt ẜmrationem. ſed non ſimpliciter. puta cum aliquis ẜuatmodum rōnis in ꝯcupiſcentia honoris. diuitiaꝝ. alioꝝhmōi que ẜm ſe vident̉ eſſe bona. circa que non eſt intinentia ſimpliciter. ſed ẜm quid. ſicut ſupra de continentia dictum eſt. et ſic incontinentia eſt peccatum. non exeo aliquis ingerat ſe prauis ꝯcupiſcentijs. ſed ex eonon ſeruat modum debitum rationis etiam in concupireꝝ per ſe appetendaꝝ. Tertio modo incontinentia dr̄ eſſe aliquid non ꝓprie. ſed ẜm ſimilitudinem. puta circacupiſcentias eoꝝ quibꝰ non poteſt aliquis male vti. putacirca ꝯcupiſcentias ꝟtutuꝫ circa quas poteſt aliquis diciincontinens eſſe ſimilitudinem. qꝛ ſicut ille qui ē incōtinens totaliter ducit̉ concupiſcentiaꝫ malā. ita aliquistotaliter ꝯcupīam ducit̉ bonā eſt ẜm rōneꝫ. tal̓ incontinentia eſt pctm̄. ſed ꝑtinet ad ꝑfectionē virtutis Ad.. dd̓. homo poteſt vitare pctm̄ facere bonūnon tn̄ ſine diuino auxilio. ẜm illd̓ Ioh. xv. Sine me nihil poteſtis facere. vn̄ per hoc indiget diuino auxilio ad hoc ſit ꝯtinens. excludit̉ quin incōtinentia ſitpeccatum. qꝛ vt dicit̉ in. iij. ethi. que amicos poſſumusaliqualiter nos poſſumꝰ. Ad. ij. dd̓. in eo qui ē incontinens vincit̉ iudiciū rōnis. non quideꝫ ex neceſſitateqd̓ auferret rationeꝫ peccati ſed ex negligentia quadā hominis non firmiter intendentis ad reſiſtendum paſſioni iudicium rōnis qd̓ hꝫ. Ad. iij. dd̓. illa ꝓceditincontinentia ſimilitudinem dicta non ꝓprie.Ad tertiū ſic proceditur.Uidet̉ incontinens plus peccet qͣꝫ intemperatꝰ.to enim aliquis videt̉ grauius peccare qͣꝫto magis ꝯͣ conſcientiam agit ẜm illud. Luc̄. xij. Seruꝰ ſciens voluptatem dn̄i ſuiet non faciens plagis vapulabit multis: ⁊cͣ.ſed incontinens magis videt̉ agere ꝯͣ conſcīaꝫ qͣꝫ intꝑatꝰqꝛ vt dr̄. vij. ethi. incontinēs ſciens qͣꝫ praua ſunt cōcupiſcit. nihilominꝰ agit ꝓpter paſſionem. intꝑatus aūt iudicat ea ꝯcupiſcit eſſe bona. incontinens grauiuſ peccat qͣꝫ intꝑatus. Pre. Quanto aliqd̓ pctm̄ grauiustanto videtur eſſe minꝰ ſanabile. vn̄ peccata in ſpm̄ ſctm̄ſunt grauiſſima dicunt̉ eſſe irremiſſibilia. ſed pctm̄ incontinētie videt̉ eſſe inſanabilius qͣꝫ pctm̄ intꝑantie. ſanat̉ enī pctm̄ alicuius ammonitionem correctionem nihil videt̉ ꝯferre incontinenti qui ſcit ſe male agere.nihilominus male agit. intꝑato aūt videt̉ bn̄ agat. etſic aliquid ei cōferre poſſet ammonitio. videt̉ incontinens grauius peccat qͣꝫ intꝑatꝰ. Pre. Quāto aliquisex maiori libidine peccat. tanto grauius peccat. ſed incōtinens peccat ex maiori libidine qͣꝫ intꝑatꝰ. qꝛ incontinenshꝫ vehementes paſſiones concupīas quas ſꝑ habꝫintꝑatus. incontinens magis peccat qͣꝫ intꝑatꝰ. Sꝫcontra eſt impnīa aggrauat omne peccatum. vn̄ Aug.in li. de ver. do. dic̄ īpenitentia ē pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. ſedſicut phūs dicit in .vij. eihi. intꝑatꝰ eſt īpenitiuꝰ. īmanet aūt electioni. incōtinens aūt omnis eſt penitiuꝰ. intꝑatus grauius peccat qͣꝫ incontinēs. Rn̄. dd̓. peccatum ẜm Ang. p̄cipue in voluntate conſiſtit. voluntasenim eſt qua peccat̉ recte viuit̉. vbi eſt maior incli

natio voluntatis ad peccandum ibi eſt grauius peccatū.in eo aūt qui eſt intemperatus voluntas inclinat̉ ad peccandum ex ꝓpria electione que ꝓcedit ex habito conſuetudinem acquiſito. in eo autem qui eſt incontinens volūtas inclinat̉ ad peccandum ex aliqua paſſione. qꝛ paſſiocito tranſit. habitus autem eſt qualitas difficile mobilis.inde eſt incontinens ſtatim penitet tranſeunte paſſione. qd̓ accidit de intemperato. quinimo gaudet ſe peccaſſe eo operatio peccati eſt ſibi facta connaturalis ẜmhabitum vn̄ de his dicit̉ Prouer. ij. letant̉ cum malefecerint exultant in rebꝰ peſſimis. vnde patet intemperatus eſt multo peior qͣꝫ incontinens. vt etiaꝫ phūs dicit in. vij. ethi. Ad. j. ergo dd̓. ignorantia intellectuſquandoqꝫ quidem precedit inclinationē appetitus cauſat eam. ſic qͣꝫto eſt maior ignorantia. tanto magis peccatum diminuit vel totaliter excuſat inqͣꝫtuꝫ cauſat īuoluntarium. Alio modo econuerſo ignorantia rationis ſequit̉ inclinationem appetitus. talis ignorantia qͣꝫto eſtmaior tanto peccatum eſt grauius. qꝛ oſtendit̉ inclinatioappetitus eſſe maior. ignorantia autem tam incontinentiꝰ qͣꝫ intemperati ꝓuenit ex eo appetitus eſt in aliquidinclinatus. ſiue per paſſionem ſic̄ ī incōtinēte. ſiue habitum ſicut in intemperato. maior autem ignorantia cauſat̉ ex hoc in intemperato qͣꝫ in incontinente. vno quidēmodo qͣꝫtuꝫ ad durationem. qꝛ in incontinente durat illa ignorantia ſolum paſſione durante. ſicut acceſſio fehriſtertiane durat durante cōmotione humoris. ignorantiaautem intemperati durat aſſidue ꝓpter permanentiā habitus. vnde aſſimilatur ꝑtiſice vel cuicunqꝫ morbo continuo. vt phūs dicit in. vij. ethi. Alio autem modo eſt maior ignorantia intemperati qͣꝫtuꝫ ad id qḋ ignoratur. naꝫignorantia incontinentis attendit̉ qͣꝫtuꝫ ad aliquid ꝑticulare eligibile. ꝓut .ſ. eſtimat hoc nunc eligendum. ſedintemperatus hꝫ ignorantiam circa ipſum finem. inqͣꝫtūſcꝫ iudicat hoc eſſe bonum. vt irrefrenate concupiſcentiaſſequat̉. vnde phūsⁱ dicit in. vij. ethi. incontinens ē melior intemperato. qꝛ ſaluat̉ in eo optimum principiū. ſcꝫrecta eſtimatio de fine. Ad. ij. dd̓ ad ſanationem incontinentis ſufficit ſola cognitio. ſed requirit̉ interiusauxilium gratie concupiſcentiaꝫ mitigantis. et adhibeturetiam exterius remedium ammonitionis correctionisex quibꝰ aliquis incipit concupiſcentijs reſiſtere. ex concupiſcentia debilitat. vt ſupra dictum eſt. Et hiſdeꝫ etiam modis poteſt ſanari intemperatus. ſed difficilior eſteius ſanatio propter duo. quorum primum eſt ex ꝑtenis que corrupta eſt circa eſtimationeꝫ vltimi finis. qd̓ ſehabet ſicut principium in demonſtratiuis. difficilius autem ducit̉ ad veritatem ille qui errat circa principium. etſimiliter in operatiuis ille qui errat circa finem. aliud aūteſt ex parte inclinationis appetitus que in intꝑato ē ex habitu qui difficile tollit̉. inclinatio autem incontinentis ēex paſſione facilius reprimi pōt. Ad. iij. dd̓ libidovolūtatis auget pctm̄ maior ē ī intꝑato qͣꝫ ī incōtinentevt ex dictis patꝫ. ſꝫ libido tōcupīe appetitꝰ. ſenſitiui qn̄qꝫmaior ē in incōtinēte. qꝛ incōtinēs peccat niſi a grauiconcupīa. ſꝫ intꝑatꝰ etiaꝫ ex leui concupīa peccat. qn̄qꝫeam preuenit. phūs dicit in. vij. eihi. magis intꝑatum vituꝑamus. qꝛ concupiſcens vel quiete .i. remiſſe cōcupiſcens perſequitur delectationes. quid enim faceret ſi adeſſet concupiſcentia iuuenilis.Adquartum ſic procedit̉