Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLVI

cōmuniter omni abſtinētia a rebꝰ illicitis. ſic dt̄ omnis pōderatio eſt digna aīe cōtinentis qꝛ non reſpicitextimationē auri vel argenti cōmutāt̉ ad pondꝰ. Adij. dd̓. qꝫ magnitudo cōcupīe ſeu debilitas eius ex duplici ꝓcedere poteſt. Qn̄qꝫ enim ꝓcedit ex corporali.Quidam enī ex naturali cōplexione ſunt magis ꝓni adcōcupiſcendū qͣꝫ alij. Et iteꝝ quidaꝫ hn̄t oportunitates delectationum cōcupiſcentiaꝫ inflammātes magis paratasqͣꝫ alij. Et calis debilitas concupiſcentie diminuit meritum magnitudo ꝟo auget. Qn̄qꝫ ꝟo debilitas vel magnitudo concupīe ꝓuenit ex ſpūali laudabili. puta exvehemētia charitatis vel fortitudīe rōnis. ſicut eſt in homine tꝑato. hoc debilitas concupīe auget merituꝫrōne ſue cauſe. magnitudo vero minuit. Ad. iij. dd̓.voluntas ꝓpinquior eſt rōni qͣꝫ vis cōcupiſcibil̓. vn̄ bonum rōnis ex virtus laudat̉ maius eſſe oſtendit̉ ex hoc ꝑtingit ſolum vſqꝫ ad voluntatem. ſed etiam vſqꝫad vim concupiſcibilem. qd̓ accidit in eo qui eſt temꝑatꝰqͣꝫ ſi pertingat ſolum ad voluntatem. vt accidit in eo quieſt continens. Queſtio. CLVI.Einde ꝯſideradumeſt de incontinentia. Et circa hoc querunturquattuor. primo vtrū incontinentia ꝑtineatad aīam vel ad corpꝰ. ſecūdo vtꝝ in ꝯtinentia ſit peccatūtertio de comꝑatione incontinentie ad intꝑantiaꝫ. quartoquis ſit turpior. vtꝝ incontinens ire vl̓ incōtinēs ꝯcupīeAd primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ incontinentia non ꝑtineat ad aīaꝫ. ſed ad corpꝰDiuerſitas enim ſexuum eſt ex ꝑte anime. ſed ex parte corporis. ſed diuerſitas ſexuum facit diuerſitatem circa incontinentiaꝫ. dicit enim phūs. vij. ethi. mulieres dicunt̉ neqꝫ continentes neqꝫ incontinentes. continentia ꝑtinet ad animam. ſed ad corpus. Pre. idqd̓ pertinet ad animam ſequit̉ corporis complexiōesſed incontinentia ſequit̉ corporis complexionem. dic̄ enīphūs. in. vij. ethi. maxime acuti .i. colerici melācoliciẜm irrefrenatam concupīam ſunt incontinentes. incontinentia pertinet ad corpus. Pre. Uictoria magis ꝑtinet ad eum qui vincit. qͣꝫ ad eum qui vincit̉. ſed ex hoc dicitur aliquis eſſe incontinens caro concupiſcēs aduerſus ſpm̄ ſuperat ipſum. incontinentia magis ꝑtinet adcarnem qͣꝫ ad animam Sed contra eſt homo differta beſtijs principaliter ẜm animam. differt autem ẜm rationem continentie incontinentie. beſtias auteꝫ dicimꝰneqꝫ continentes neqꝫ incontinentes. vt patet per philoſophum. in. vij. ethi. incontinentia maxime eſt ex parteanime. Rn̄. dd̓. vnumquodqꝫ attribuitur magis eiqd̓ eſt per ſe. qͣꝫ ei qd̓ ſolam occaſionem preſtat. id aūtqd̓ ex parte corporis ē ſolā occaſionem preſtat incontinētie. Ex diſpoſitione enim corporis poteſt contingereinſurgant paſſiones vehementes in appetitu ſenſitiuo ēeſt virtus corporis organici. ſꝫ huiuſmodi paſſiones quātumcunqꝫ vepementes non ſunt ſufficiens cauſa incontinentie ſed occaſio ſola. eo durante vſu rationis ſemperhomo poteſt paſſionibꝰ reſiſtere. Si ꝟo paſſiones adeoinſurgant totaliter auferāt vſum rationis. ſicut acciditin his qui propter vehementiam paſſionum amentiamincurrunt. non remanebit continentie neqꝫ incontinētie. quia non ſaluat̉ in eis iudicium rationis qd̓ continēsſeruat incontinens deſerit. Et ſic relinquit̉ per ſe

incontinentie ſit ex parte anime que ratione paſſionibꝰnon reſiſtit. Quod quidem ſit duobꝰ modis. vt philoſophus dicit in vij. ethi. Unomodo quando anima paſſionibꝰ cedit anteqͣꝫ ratio conſiliet̉. que quideꝫ vocat̉ irreſrenata incontinentia vel preuolatio. Alio modo quandopermanet homo in his que conſiliata ſunt. eo debiliter eſt firmatus in eo quod ratio iudicauit. vnde hec incontinentia vocatur debilitas. ſic patet incontinentia principaliter ad animam pertinet. Ad. j. ergo dd̓. anima humana eſt corporis forma. habet quaſdaꝫ vires corporeis organis vtentes. quarum operationes aliquid conferunt etiam ad illa oꝑa anime que ſunt ſine corporeis in ſtrumentis .i. ad actum intellectus volūtatisinqͣꝫtum ſcꝫ intellectus aſſenſu accipit. voluntas impellitur a paſſione appetitus ſenſitiui. ẜm hoc quia feminaẜm corpus habet quandam debilem complexioneꝫ. fit vtin pluribꝰ etiam debiliter inhereat quibuſcunqꝫ inheret. ſi raro in aliquibꝰ aliter accidat. ẜm illud Prouer.vltimo. Mulierem fortem quis inueniet? Et quia id qd̓eſt paruum vel debile reputatur quaſi nulluꝫ. inde eſtphiloſophꝰ loquitur de mulieribꝰ quaſi non habentibusiudicium rationis firmum qͣꝫuis in aliquibꝰ mulieribuſcontrarium accidat. propter hoc dicit mulieres nondicimus continentes quia non ducunt quaſi habentes ſolidam rationem. ſed ducunt̉ quaſi defacili ſequentes paſſiones. Ad. ij. dd̓. ex impetu paſſionis contingitaliquis ſtatim paſſionem ſequatur ante conſilium rationis. impetus autem paſſionis prouenire ſolet vel ex velocitate. ſicut in colericis. vel ex vehementia ſicut in melācolicis qui propter terreſtrem complexionem vehemētiſſime inflammant̉. ſicut econtrario contingit aliquisperſiſtat in eo quod conſiliatum eſt. ex eo debiliter iheret propter molliciem complexionis. vt de mulieribꝰ dictum eſt. quod etiam videtur in flegmaticis contingerepter eandem cauſam. ſicut etiam in mulieribꝰ. hoc autemaccidit inqͣꝫtum ex complexione corporis datur aliqua incontinentie occaſio. non autem cauſa ſufficiens vt dictuꝫeſt. Ad. iij. dd̓. concupiſcentia carnis in eo qui eſtincontinens ſuperat ſpiritum ex neceſſitate ſed quādam negligentiam ſpiritus non reſiſtentis fortiter.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur incontinentia non ſit peccatum. quia vt Auguſtinꝰ dicit in li. de li. ar. nullus peccat in eo quod vitare non poteſt. ſed incontinentiam nullus poteſt ex ſeipſovitare. ẜm illud Sap̄. viij. Scio non poſſum eſſe continens niſi deus det. ergo incontinentia non eſt peccatuꝫ Pre. Omne peccatum in ratione videt̉ conſiſtere ſedin eo qui eſt incontinens vincit̉ iudicium rationis. ergoincontinentia non eſt peccatum. Pre. Nullus peccaex eo deum vehementer amat. ſed ex vehementia diuini amoris aliquis ſit incontinens. Dicit enim Dionyſiꝰiiij. ca. de diui. no. Paulus per incontinentiā diuiniamoris dixit. Uiuo ego. iam ego. incontinentiaeſt pctm̄. Sed ꝯͣ eſt cōnumerat̉ alijs peccatis. ij. adThimo. iij. vbi dicit̉. criminatores incontinētes īmites.⁊cͣ. incontinentia eſt peccatum. Rn̄. dd̓. incōtinētia poteſt attendi circa aliquid tripliciter. Uno ꝓprie ſimpliciter. ſic incōtinentia attēdit̉ circa cōcupīas delectationū tactꝰ. ſic̄ intꝑantia vt ſupra dctm̄ eſt de continētia. hoc incōtinētia ē pctm̄ ex duplici rōne. Unomodo ex eo incōtinens recedit ab eo qd̓ eſt ẜm rōnem.

3 5