Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCIV

etiā continētia ꝓptie d̓r in qua eſt opportunū difficilli cōtineri .ſ. in cōcupiſcētijs delectationū tactus. cōifaūt ẜm quid pōt dici in quacūqꝫ alia materia. hocvtitur Ambro. noīe cōtinentie. Ad. ij. dd̓m circa timorem ꝓprie laudat̉ continētia. ſed magiſ firmitasquā fortitudo importat. Ira aūt impetū quidem facit adaliquid ꝓſequendum. iſte tn̄ impetus magis ſequitur apprehenſionē aīalem ꝓut .ſ. aliquis apprehendit ſe eſſe abalio leſum qͣꝫ inclinationē naturalē. ideo d̓r quidē aliquis ẜm quid continēs ire. tn̄ ſimplicit̓. Ad. iij. dd̓ꝫ hmōi exteriora bona. ſic̄ honores diuitie. hmōi. vt ph̓sdicit in. vij. ethi. vident̉ quidē ẜm ſe eſſe eligibilia. ātquaſi neceſſaria ad conſeruationē nature ideo circa eadicimus ſimpliciter aliquos continētes vel incōtinentesſed ẜm quid. apponēdo ſint cōtinentes vel incōtinēteslucri. vel honoris. vel alicuius hmōi. ideo vel Tulliuscōiter vſus eſt noīe continentie prout cōprehenditſ ub ſeetiā continētiā ẜm quid. vel accipit cupiditatē ſtricte procōcupiſcentia delectabiliū tactus. Ad. iiij. dd̓m delectationesⁱ venereoꝝ ſunt vehementiores qͣꝫ delectatiōesciboꝝ. ideo circa venerea magis conſueuimꝰ cōtinentiam incōtinentiā dicere qͣꝫ circa cibos. licet ẜm phūm vtrūqꝫ poſſit dici. Ad. v. dd̓m continentia eſt bonū rōniſhumane. ideo attēditur circa paſſiones que pn̄t eſſe hoīcōnaturales. vnde phūs dicit in. vij. ethi. ſi aliquis tenens pueꝝ cōcupiſcat vel comedere del ad venereorūinconueniētem delectationem. ſiue ſequat̉ concupiſcentiam ſiue non. non dicetur ſimpliciter continens. ſed ẜmquid.Ad tertiū ſic procediturUidet̉ ſubiectū continētie ſit vis concupiſcibil̓. Subiectum enī alicuius virtutis oportet eſſe ꝓportionatū materie. ſed materia continentie ſicut dictuꝫ eſt ſunt concuiſcentie delectabiliū factus que ꝑtinent ad vim concupiſcibilem. ergo continentia eſt in vi concupiſcibili.Pre. Oppoſita ſunt circa idē. ſꝫ incōtinētia ē in ꝯcubiſcibili cuius paſſiones ſuperant rōnem. dicit enī Andronicꝰ incontinentia eſt malicia cōcupiſcibilis ẜm quā eligitprauas delectationes ꝓhibente rōnali. ergo continētiapari rōne eſt in concupiſcibili. Pre. Subiectū virtutiſhumane vel eſt ratio vel vis appetitiua que diuidit̉ ī voluntatem concupiſcibilem iraſcibilem. ſed continētiaeſt in ratione. quia ſic eſſet virtus intellectualis. neqꝫ etiāin voluntate. qꝛ continentia eſt circa paſſiones que ſūtin voluntate. nec etiam eſt in iraſcibili. quia eſt ꝓpriecirca paſſiones iraſcibilis. vt dictum eſt. ergo relinquitur ſit in concupiſcibili. Sed contra. Omnis virtꝰ inaliqua potentia exiſtēs aufert malum actū illius potentieſed continentia non aufert malum actū concupiſcibilis.Habet enī continens cōcupiſcentias prauaſ. vt phūs dic̄in. vij. ethi. ergo continentia eſt in concupiſcibili.Rn̄. dd̓m omnis virtus in aliquo ſubiecto exiſtēs facit id differre a diſpoſitione quam habet dum ſubijcituroppoſito vitio. concupiſcibilis autem eodem modo ſe hꝫin eo qui eſt continens in eo qui eſt incontinēs. quia invtroqꝫ prorumpit in concupiſcentias prauas vehemētesUnde manifeſtum eſt continentia non eſt in concupiſcibili ſicut in ſubiecto. ſimiliter etiam ratio eodeꝫ modoſe habet in vtroqꝫ. quia tam continens qͣꝫ incontinens hꝫrationem rectam vterqꝫ extra paſſiones exiſtens geritin propoſito concupiſcentias illicitas non ſequi. Prima

autem differentia eorum inuenitur in electione. quiatinens qͣꝫuis patiatur vehementes delectationes concupiſcentias. tamen eligit non ſequi eas propter rationemincō: inens aūt eligit ſequi eas non obſtante contradictione rōnis. ideo oportet continētia ſit ſicut ī ſubiectoin illa vi anime cuius actus eſt electio. hec eſt voluntasvt ſupra habitum eſt. Ad .i. ergo dd̓m continentiahabet materiam concupiſcentias delectationū tactusſicut quas moderetur. quod pertinet ad tꝑantiam que eſtin concupiſcibili. ſed eſt circa eas quaſi eis reſiſtens. vndeoportet ſit in alia vi. quia reſiſtentia eſt alterius ad alteruin. Ad. ij. dd̓m voluntas media eſt inter rōnemconcupiſcibilem poteſt ab vtroqꝫ moueri. in eo autem ē ꝯtinens mouet̉ a ratione. in eo aūt qui eſt incōtinensmouetur a concupiſcibili. ideo continentia poteſt attribui rōni ſicut primo mouenti. incontinentia concupiſcibili qͣꝫuis vtrunqꝫ īmediate pertineat ad voluntatemſicut ad proprium ſubiectum. Ad. iij. dd̓m licet ſinipaſſiones non ſint in voluntate ſicut in ſubiecto ē. eſt tn̄in poteſtare voluntatis eis reſiſtere hoc modo voluntascontinētis reſiſtit cōcupiſcētiijs.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur continentia ſit melior qͣꝫ temperantia. Dicitur enim Eccleſ. xxvi. Omnis autem ponderatio non eſtdigna continentis anime. ergo nulla virtus poteſt continentie adequari. Pre. Quanto aliqua virtus meretur maius premium tanto potior eſt. ſed continentia videtur mereri maius premiū. dicitur enim. ij. ad Timot.ij. Non coronabitur niſi qui letime certauerit. magis aūtcertat continens qui patitur vehementer paſſionescupiſcentias prauas qͣꝫ temperatus qui non habet easvehementes. ergo continentia eſt potior virtus qͣꝫ temperantia. Pre. Uoluntas eſt dignior potentia qͣꝫ viscupiſcibilis. ſed continentia eſt in voluntate. temperantiain concupiſcibili. vt ex dictis patet. ergo continentia eſtpotior virtus qͣꝫ temperantia. Sed contra eſt quodTullius Andronicus ponunt continentiam adiunctātemperantie ſicut principali virtuti. Reſpon. dicendum ſicut ſupra dictum eſt. nomen continentie dupliciter accipitur. Uno modo ẜm importat ceſſationemab omnibus delectationibus venereis. ſic ſumendo nomen continentie. continentia eſt potior temperantia ſimpliciter dicta. vt patet ex his que ſupra dicta ſunt de preeminentia virginitatis ad caſtitatem ſimpliciter dictamAlio modo poteſt accipi nomen continētie ẜm importat reſiſtentiam rationis ad concupiſcentias prauas queſunt in hominē vehementes. ẜm hoc temperantia ē multo potior qͣꝫ continentia. quia bonum virtutis laudabile ēex eo eſt ẜm rationem. plus autem viget bonum rationis in eo qui ē tēperatus. in quo etiam ip̄e appetitus ſenſitiuus eſt ſubiectus rōni quaſi a ratione edomitus qͣꝫin eo qui eſt continens in quo appetitus ſenſitiuus vehementer reſiſtit rōni per concupiſcentias prauas. vnde continentia comparatur ad temperantiam ſicut imperfectuꝫad perfectum. Ad .i. ergo dd̓m auctoritas illa poteſtdupl̓r intelligi. Uno ẜm accipit̉ ꝯtinētia ꝓut abſtinet ab omnibus venereis. hoc d̓r oīs ponderatio eſt digna aīe cōtinentis in genere caſtitatis. qꝛ nec eciāfecunditas carnis que queritur in matrimonio adequat̉continentie virginali vel viduali. vt ſupra dictū eſt. Aliomodo poteſt intelligi ẜm nomen continentie ſumitur