Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLIII.

Uidet̉ virginitas ſit maxima virtutum. Dicit enī Cyprianus in li. de virginitate. Nunc nobis ad virgines ſeymo eſt. quarum ſublimior eſt gloria eſt maior cura. floseſt ille eccleſiaſtici germinis. decus atqꝫ ornamentuꝫ gratie ſpiritual̓. illuſtrior portio gregis xp̄i. Pre. Maiuspremiū debet̉ maiori ꝟtuti. ſed ꝟginitati debet̉ maximūpremiū .ſ. fructus centeſimꝰ. vt patet Macthei. xiij. ī glo.ergo virginitas eſt maxima virtutum. Pre. Tāto aliqua virtus eſt maior qͣꝫto per eam aliquis xp̄o magisformatur. ſed maxime aliquis conformatur chriſto virginitatem. Dicitur enim Apoc̄. xiiij. de virginibus ſequunt̉ agnum quocunqꝫ ierit. cantant canticum nouum qd̓ nemo alius poterat dicere. ergo ꝟginitas ē maxima virtutum. Sed contra eſt qd̓ Aug. dicit in li.virginitate. Nemo qͣꝫtuꝫ puto auſus fuit virginitatemferre monaſterio. Et in eodem li. dicit Preclariſſimumteſtimonium perhibet eccleſiaſtica auctoritas in qua fidelibꝰ notum eſt quo loco martyres quo defuncte ſanctimoniales ad altaris ſacramenta recitent̉. per qd̓ datur intelligi martyrium virginitati prefertur. ſimiliter monaſterij ſtatus Rn̄. dd̓ aliquid poteſt dici excellentiſſimuꝫ dupliciter. Unomodo in aliquo genere. ſic virginitas eſt excellentiſſima ſcꝫ in genere caſtitatis. tranſcēdit enim caſtitatem vidualem coniugatam. quia caſtitati auctoritate attribuitur decor. ideo virginitati perconſequens attribuitur excellētiſſimā pulchritudo. Un̄ Ambro. dicit in li. de virginitate. Pulchritudīeꝫ quispoteſt maiorem eſtimare decore virginis. que amatur arege probatur a iudice. dedicatur domino. conſecrat̉ deoAliomodo poteſt dici aliquid excellentiſſimum ſimpliciter. ſic virginitas non eſt excellentiſſima virtutū. Semper enim finis excellit id quod eſt ad finē. qͣꝫto aliquidefficacius ordinatur ad finem tanto melius eſt. finis aūtex quo virginitas laudabilis redditur eſt vacare rebꝰ diuinis vt dictum eſt. vnde ipſe virtutes theologice etiaꝫvirtus religionis quarū actus eſt ipſa occupatio circa resdiuinas proferuntur virginitati. Similiter etiam vehementius operantur ad hoc inhereāt deo martyres quiad hoc poſtponunt propriam vitam. viuentes in monaſterijs qui ad hoc poſtponunt propriam voluntateꝫ omnia que poſſūt habere qͣꝫ virgines que ad hoc poſtponūtveneream voluptatem. ideo virginitas non ſimplicitereſt maxima virtutum. Ad. j. ergo dd̓ virgines ſūtilluſtrior portio gregis chriſti eſt earum ſublimior gloria per comparationem ad viduas coniugatas. Adſcd̓ꝫ dd̓ centeſimus fructus attribuitur virginitati ẜmHierony. propter excellentiam quam habet ad viduitatēcui attribuitur ſexageſimus. ad matrimonium cui attribuitur triceſimus. ſed ſicut Aug. dicit in li. de que ſtionibus euangelij. centeſimus fructus eſt martyrum. ſexageſimus virginum. triceſimus coniugatorū. vnde ex hocnon ſequitur virginitas ſit ſimpliciter maxima virtutūomnium. ſed ſolum alijs gradibus caſtitatis. Ad. iij.dicendum virgines ſequuntur agnum quocunqꝫ ierit.quia imitantur chriſtum non ſolum in integritate mentisſed etiam in integritate carnis. vt Aug. dicit in li. de virginitate. ideo in pluribus ſequuntur agnum. non tam ēoportet magis in propinquo. quia alie virtutes faciūtpropinquius inherere deo per imitationem mentis. canticum autem nouum qd̓ ſole virgines cantant eſt gaudium quod habent de integritate carnis ſeruate. Queſtio.CL.III.

Einde ꝯſiderādumeſt de vitio luxurie qd̓ opponit̉ caſtitati. Etprimo de ipſa in generali. ſecundo de ſpeciebus eius. Circa primū queruntur quinqꝫ. primo quid ſitmateria luxurie. ſecundo vtꝝ oīs ꝯcubitꝰ ſit illicitus. tertio vtꝝ luxuria ſit pctm̄ mortale. quarto vtꝝ luxuria ſit vitium capitale. quinto de filiabus eius.Ad primū ſic procediturUidet̉ materia luxurie non ſoluꝫ ſint ꝯcupīe delectationes veneree. Dicit enī Aug. in li. ꝯfeſ. luxuria ad ſacietatem atqꝫ abundantiā ſe cupit vocari. ſꝫ ſatietas ꝑtinꝫad cibos potus. abundantia autē ad diuitias. luxuria ē ꝓprie circa ꝯcupīas voluptates venereas Pre.Prouer. xx. dr̄. Luxurioſa res eſt vinū. ſꝫ vinum ꝑtinꝫ addelectationem cibi potꝰ. ergo circa ea maxime videt̉ luxuria eſſe. Pre. Luxuria dr̄ eſſe libidinoſe voluptatisappetitus. ſꝫ libidinoſa voluptas ſolum ē in venereisſed etiā in multis alijs. ergo luxuria eſt ſolū circa concupiſcentias voluptates venereas. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dr̄ ī li.de ꝟa religione de luxurioſis. Qui ſeminat in carne. decarne metet corruptionē. ſꝫ ſemīatio carnis ſit voluptates venereas. ergo ad has ꝑtinet luxuria. Rn̄. dd̓ ſicut Iſidorus dicit in li. ethimo. luxurioſus aliquis dicit̉quaſi ſolutus in voluptates. maxime aūt voluptates veneree aīm hominis ſoluunt. circa voluptates venereas maxime luxuria conſiderat̉. Ad .i. ergo dd̓ ſic̄ temperantia principaliter quidem ꝓprie eſt circa delectationes tactus. dr̄ aūt ex conſequenti ſimilitudineꝫ quandam in quibuſdam alijs materijs. ita etiam luxuria prīcipaliter quidē ē in voluptatibꝰ venereis maxime p̄cipue aīm hominis reſoluunt. ſecundario aūt dr̄ in quibuſcunqꝫ alijs ad exceſſū ꝑtinentibꝰ. vn̄ ad Gal̓. v. dic̄ glo. luxuria eſt quelibet ſuperfluitas. Ad. ij. dd̓ vinuꝫdicitur res luxurioſa. vel ẜm hunc modum quo in qualibet materia abundantia ad luxuriam refertur. vel inqͣꝫtuꝫſuperfluus vſus vini incentiuum voluptati veneree prebet. Ad. iij. dd̓ libidinoſa voluptas ſi in alijs materijs dicatur. tamen ſpecialiter hoc nomen vendicāt veneree delectationes. in quibus etiam ſpecialiter libido dicitur. vt Aug. dicit in. xiiij. de ciui. dei.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur nullus actus venereus poſſit eſſe ſine peccato. Nihil enim videtur impedire virtutem niſi peccatuꝫ.ſed omnis actus venereus maxime impedit virtuteꝫ. Dicit enim Aug. in. i. ſoli loquioruꝫ. Nihil eſſe ſentio quodmagis ex arte deijciat animum virilem qͣꝫ blandimenta femine corporumqꝫ ille contactus. ergo nullus actus venereus dicitur eſſe ſine peccato. Pre. Ubicunqꝫ inuenitur aliquid ſuperfluum per quod a bono rationis receditur hoc eſt vitioſum. quia virtus corrumpitur per ſuperfluum et diminutum. vt dicitur in. ij. ethi. ſed in quolibꝫactu venereo eſt ſuperfluitas delectationis qua intantuꝫabſorbet rationem impoſſibile eſt aliquid intelligerein ipſa. vt philoſophus dicit in. vi. ethicoꝝ. et ſicut Hieronymus dicit in illo actu ſpiritus prophetie non tangebat corda prophetarum. ergo nullus actus venereus poteſt eſſe ſine peccato. Pre. Cauſa potior eſt qͣꝫ effectꝰſed peccatum originale in paruulis trahit̉ a concupīa ſinequa actus veneceus eſſe poteſt. vt patꝫ Aug. ī li. de