QueſtioCLII
veneree delectationis hꝫ quandā excellentiam laudis ſupra hoc qd̓ eſt ꝯſeruare ſe īmuneꝫ ab inordinatione veneree voluptatis. ⁊ iō ꝟginitas eſt quedam ſpecial̓ ꝟtꝰ habens ſe ad caſtitatē ſic̄ magnificentia ad liberalitatē. ¶Adjͣ. gͦ dd̓ ꝙ homines ex ſua natiuitate hn̄t id qd̓ ē materiale .ſ. integritatem carnis īmunē ab experimento venereorum. non tn̄ hn̄t id qd̓ eſt formale in ꝟginitate. vt .ſ. habeant ꝓpoſitū ẜuandi hmōi integritatē ꝓpter deum. et exhoc hꝫ rationem ꝟtutis. Un̄ Aug. dicit in li. de ꝟgini tate. Nec nos in ꝟginibꝰ p̄dicamꝰ ꝙ ꝟgines ſunt. ſꝫ ꝙ d̓odicata pia ꝯtinentia ꝟgines ſunt. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ꝯnexiovirtutuꝫ accipit̉ ẜm illud qd̓ eſt formale in ꝟtutibꝰ .i. ẜmcharitatem vel ẜm prudentiā vt ſupra habitū eſt. non autem ẜm id qḋ eſt materiale in ꝟtutibꝰ. Nihil eniꝫ ꝓhibꝫalicui ꝟtuoſo ſuppetere materiā vnius ꝟtutis non auteꝫmateriā alterius. ſic̄ pauꝑ hꝫ materiam temperantie. nōaūt materiā magnificentie. ⁊ hoc mō alicui habenti aliasꝟtutes deeſt materia ꝟginitatis .i. p̄dicta integritas carnis. tn̄ pōt id qd̓ eſt formale in ꝟginitate habere vt .ſ. ſit īpreparatione mentis predicte integritatis conſeruande ꝓpoſitum ſi hoc ſibi cōpeteret ſicut pauꝑ pōt in preparatōne animi habere ꝓpoſitum magnificos ſumptꝰ faciendi ſiſibi competeret. ⁊ ſimiliter ille qui eſt in ꝓſperitate habꝫin preparatione animi ꝓpoſitum aduerſa equanimiter tolerandi. ⁊ ſine hac preparatione animi nō pōt eſſe aliquisꝟtuoſus. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ꝟtꝰ ꝑ pnīam reꝑari pōt qͣꝫtuꝫad id qd̓ eſt formale in ꝟtute. non aūt qͣꝫtuꝫ ad id qd̓ eſtmateriale in ipſa. Non enim li quis magnificus conſumpſerit diuitias ſuas. ꝑ pnīam peccati reſtituunt̉ ei diuitie. ⁊ ſil̓r ille qͥ ꝟginitatē peccādo amiſit. ꝑ pnīaꝫ nō recuꝑat ꝟ̓ginitatis materiā ſꝫ recuꝑat ꝟginitatiſ ꝓp oſitū. Circa materiā aūt ꝟgītatis ē aliqͥd qd̓ miracl̓oſe reꝑari poterit diuinitꝰ .ſ. integritas mēbri. quā diximꝰ aaccidētaliterſe ad virginitatē habere. Aliud aūt eſt qd̓ nec miraculoſereparari pōt. vt .ſ. ꝙ qui exꝑtꝰ eſt voluptatem venereamfiat non exꝑtꝰ. Non enim deus pōt facere vt ea q̄ facta ſūtnō ſint facta. vt in primo habitū eſt. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ virginitas ẜm ꝙ eſt virtus importat propoſitū voto firmatūintegritatis ꝑpetuo ſeruande. Dicit enī Aug in li. de virginitate ꝙ ꝑ virginitatem integritas carnis ipſi creatoriaīe ⁊ carnis fouet̉ ꝯſecrat̉ ſeruat̉. Un̄ virginitas ẜm ꝙ ēvirtus nunqͣꝫ amittit̉ niſi ꝑ pctm̄. ¶ Ad. v. dd̓ ꝙ caſtitaſconiugal̓ ex hoc ſolo hꝫ laudem ꝙ abſtinet ab illicitis voluptatibꝰ. vn̄ non hꝫ aliquam excellentiā ſupra cōeꝫ caſtitatem. Uiduitas aūt addit quideꝫ aliquid ſupra caſtitatem cōeꝫ. non tn̄ ꝑuenit ad id qd̓ eſt perfectuꝫ in materiaiſta .ſ. ad omnimodā īmunitateꝫ veneree voluptatis. ſedſola virginitas. ⁊ iō ſola ꝟginitas ponit̉ virtus ſpecialisſupra caſtitatē. ſic̄ magnificentia ſupra liberalitatem.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ꝟginitas non ſit excellentior mr̄imonio. Dicitenim Aug. in li. de bono ꝯiugali. Non impar meritum ēcontinentie in Iohanne qui nullas exꝑtꝰ eſt nuptias. ⁊in Abraaꝫ qui filios generauit. ſꝫ maioris ꝟtutis maiuseſt meritū. gͦ virginitas non eſt potior ꝟtꝰ qͣꝫ caſtitas coniugal̓. ¶ Pre. Ex virtute dependet laus virtuoſi. ſi gͦ virginitas preferretur continentie coniugali videt̉ eſſe cōſequens ꝙ quelibet virgo eſſet laudabilior qualibet coniugata. hoc auteꝫ eſt fallum. ergo virginitas non prefertuiconiugio. ¶ Pre. Bonum cōe potius eſt bono priuato.vt patet ꝑ phūm. j. ethi. ſed coniugium ordinat̉ ad bonū
cōmune. Dicit enim Aug. in li. de bono coniugali. Qd̓eſt cibꝰ ad ſalutem hominis. hoc eſt concubitus ad ſalutem humani generis. virginitas autem ordinat̉ ad bonūſpeciale. vt .ſ. vitent tribulationem carnis quam ſuſtinētconiugati. ſicut patet per apl̓m. j. ad Coꝝ. vij. ergo virginitas non eſt potior continentia coniugali. ¶ Sed cōtraeſt qd̓ dicit Aug. in li. de virginitate. Certa ratione ⁊ ſāctaꝝ ſcripturaꝝ auctoritate. nec peccatum eſſe nuptias inuenimus nec eas bono aut virginalis continentie vl̓ etiam vidualis equamꝰ. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut patet in li. Hieronymi contra Iouinianuꝫ. hic error fuit Iouiniani quipoſuit virginitatem non eſſe matrimonio preferendam.Qui quideꝫ error precipue deſtruit̉. ⁊ exēplo chriſti qui⁊ matrem virginem elegit ⁊ ipſe virginitatem ſeruauit.⁊ ex doctrina apoſtoli qui. i. ad Coꝝ. vij. virginitatem cōſuluit tanqͣꝫ melius bonum. ⁊ etiam ratione quia bonuꝫanime prefert̉ bono corporis. tum etiam quia bonum cōtemplatiue vite prefertur bono actiue. virginitas autemordinatur ad bonum anime ẜm vitam contemplatiuam.qd̓ eſt cogitare ea que ſunt dei. coniugium autem ordīatur ad bonuꝫ corporis. qd̓ eſt corporalis multiplicatio generis humani. ⁊ pertinet ad vitam actiuā quia vir ⁊ mulier in matri monio viuentes neceſſe habent cogitare q̄ ſūtmundi. vt patet per apoſtolum. i. ad Coꝝ. vij. Un̄ indubitanter virginitas preferenda eſt continentie coniugali¶ Ad .i. ergo dd̓ ꝙ matrimonium non ſolum penſaturex genere actus ſed magis ex animo eperantis. Habuitautem animum Abraam ſic diſpoſitum vt paratus eſſetvirginitatem ſeruare ſi eſſet tempori congruum. ex qͦ meritum continentie coniugalis in ipſo equatur merito continentie virginalis in Iohanne reſpectu premij ſubſtantialis. non autem reſpectu premij accidentalis. Un̄ Anguſtinus dicit in li. de bono coniugali. ꝙ Iohannis celibatus. ⁊ Abrahe connubium pro temporum diſtributione chriſto militauerunt. ſed continentiam Iohannes inopere. Abraam vero in ſolo habitu habebat. ¶ Ad. ij.dicendum ꝙ licet virginitas ſit melior qͣꝫ continentia cōiugalis. poteſt tamē coniugatus melior eſſe qͣꝫ virgo duplici ratione. primo quideꝫ ex parte caſtitatis. ſi .ſ. ille quieſt coniugatus habeat animum magis paratum ad virginitatem ſeruandam ſi oporteret qͣꝫ ille qui eſt actu virgo.Unde Aug. inſtruit virginem in li. de bono coniugali. vtdicat. Ego non ſum melior qͣꝫ Abraam. ſed melior eſt caſtitas celibum qͣꝫ caſtitas nuptiarum. et rationem poſteaſubdit dicens. Quod enim nunc ago. melius ille egiſſetſi tunc agendum eſſet. quod autem illi egerunt. ſic ego nōagerem etiam ſi nunc agendum eſſet. Secundo quia forte ille qui non eſt virgo habet aliquam excellentiorem virtutem. Unde Aug. dicit in li. de virginitate. Unde ſcitꝟgo qͣꝫuis ſollicita que ſunt domini ne forte propter aliquaꝫ ſibi incognitam infirmitatem non ſit matura martirio. illa ꝟo mulier cui ſe preferre geſtiebat iaꝫ poſſit bibere calicem dominice paſſionis. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ bonū cōepotius eſt bono priuato ſi ſit eiuſdem generis. ſed poteſteſſe ꝙ bonum priuatum ſit melius ẜm ſuum genꝰ. ⁊ hocmodo virginitas deo dedicata prefert̉ fecunditati carnali. Unde Aug. dicit in li. de virginitate. ꝙ fecunditas caxnis etiam illaꝝ q̄ in hoc tempore nihil aliud in cōiugio qͣꝫprolem requirunt quam mancipent xp̄o ꝓ amiſſa ꝟginitate compenſari non poſſe credenda eſt.Ad quintū ſic proceditur