QueſtioCLI
aliqua alia virtus qꝛ .ſ. non referunt̉ ad debitum finē. Etſic̄ ibidem ſubdit. nō officijs .i. actibꝰ. ſed finibꝰ a vitijs diſcernunt̉ ꝟtutes. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ caſtitas inqͣꝫtū eſt quidem ẜm rationem operans. habet rationē ꝟtutis. inqͣꝫtūaūt hꝫ delectationem in ſuo actu. cōnumerat̉ inter fructꝰAd ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ caſtitas ſit ꝟtꝰ general̓. Dicit enim Aug. inli. de mendacio ꝙ caſtitas animi eſt ordinatus animi motus nō ſubdens maiora minoribꝰ. ſed hoc ꝑtinet ad quālibet ꝟtutem. ergo caſtitas eſt general̓ ꝟtꝰ. ¶ Pre. Nomen caſtitatis a caſtigatione ſumit̉. ſed quilibet motꝰ appetitiue ꝑtis debet caſtigari a rōne. cuꝫ ergo ꝑ quamlibetvirtutem moralē refrenet̉ aliquis appetitiuꝰ motus. videt̉ ꝙ quelibet virtus moral̓ ſit caſtitas. ¶ Pre. Caſtitati fornicatio opponit̉. ſꝫ fornicatio videt̉ ad omne genuspeccati ꝑtinere. dr̄ enim in pſal. Perdes omnes qui fornicant̉ abſte. ergo caſtitas eſt general̓ ꝟtus. ¶ Sꝫ cōtraeſt ꝙ Macrobius ponit eam ꝑteꝫ tꝑantie. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙnomen caſtitatis dupliciter accipit̉. Unomō proprie ⁊ ſiceſt ſpecial̓ virtus hn̄s ſpecialem naturam .ſ. concupiſcentias delectabilium q̄ ſunt in venereis. Aliomō nomē caſtitatis accipit̉ metaphorice. Sicut enī in corꝑis commixtione conſiſtit delectatio venereoꝝ. circa quaꝫ proprie ēcaſtitas ⁊ oppoſitū vitium .ſ. luxuria. ita etiam in quadāſpūali coniunctione mentis ad res aliquas conſiſtit quedam delectatio circa quā eſt quedam ſpūalis caſtitas metaphorice dicta. vel etiā ſpūalis fornicatio ſil̓r metaphorice dicta. Si enim mens hoīs delectet̉ in ſpūali contunctione ad id cui debet cōiūgi .ſ. ad deum. ⁊ abſtinet ſe nedelectabiliter alijs coniungat̉ ꝯͣ debitum diuini ordinisdicetur caſtitas ſpiritualis. ẜm illud. ij. ad Coꝝ. xi. Deſpondi vos vni viro virgineꝫ caſtaꝫ exhibere chriſto. Siautem delectabiliter contra debitum diuini ordinis coniungatur mens quibuſcunqꝫ alijs rebus. dicetur fornicatio ſpiritualis. ẜm illud. Hiere. iij. Tu auteꝫ fornicata escum amatoribꝰ multis. ⁊ hoc modo accipiendo caſtitatēcaſtitas eſt generalis virtus. qꝛ per quamlibet virtutē retrahit̉ mens humana ne rebus illicitis delectabiliter coniūgatur. principaliter tamen ratio huius caſtitatis conſiſtit/ in charitate ⁊ in alijs virtutibus theologicis quibusmens hominis coniungitur deo. ¶ Ad. j. ergo dicendūꝙ ratio illa ꝓcedit de caſtitate metaphorice dicta ¶ Adij. dd̓ ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. concupiſcentia delectabilis maxime aſſimilat̉ puero. eo ꝙ appetitus delectabil̓ ēnobis ꝯnaturalis. ⁊ precipue delectabilium ẜm tactumque ordinant̉ ad conſeruationem nature. ⁊ inde ē ꝙ ſi nutriatur hoꝝ delectabilium concupiſcentia per hoc ꝙ ei cōſentiatur maxime auget̉. ſicut puer qui ſue voluntati relīquit̉. ⁊ ſic concupiſcentia horum delectabiliuꝫ maxime indiget caſtigari. ⁊ ideo circa huiuſmodi cōcupiſcētias anthonomatice dicitur caſtitas. ſicut ⁊ fortitudo eſt circa ea.in quibus maxime indigemus animi firmitate. ¶ Adiij. dicendum ꝙ ratio illa procedit de fornicationē ſpūalimetaphorice dicta que opponitur caſtitati ſpirituali. vt dictum eſt.Ad tertiū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ caſtitas non ſit virtus diſtincta ab abſtinentiaQuia circa materiam vnius generis ſufficit vna virtus.ſed vnius generis videt̉ eſſe que pertinent ad vnuꝫ ſenſum. cum ergo delectatio ciboꝝ circa quam eſt abſtinētia.
⁊ delectatio venereoꝝ circa quam eſt caſtitas. pertineantad tactum videt̉ ꝙ caſtitas non ſit alia virtus ab abſtinētia. ¶ Pre. Philoſophꝰ in. iiij. ethi. omnia vitia intemperantie aſſimilat puerilibꝰ peccatis que caſtigatione indigent. ſed caſtitas nominat̉ a caſtigatione vitioꝝ oppoſitoꝝ. ergo cum per abſtinentiam cohibeant̉ quedaꝫ vitiaintemperantie. videt̉ ꝙ abſtinentia ſit caſtitas. ¶ Pre.Delectationes alioꝝ ſenſuum pertinent ad temperantiāinqͣꝫtuꝫ ordinant̉ ad delectationē tactus circa quas ē temperantia. ſed delectationes ciboꝝ circa quas eſt abſtinentia ordinant̉ ad delectationes venereoꝝ circa quas eſt caſtitas. Unde dicit Hiero. Uenter ⁊ genitalia ſibimetp̄isvicina ſunt vt ex vicinitate membroꝝ cōſideratio intelliligat̉ vitioꝝ. gͦ abſtinentia ⁊ caſtitas non ſunt virtutes abinuicem diſtincte. ¶ Sed contra eſt ꝙ Apoſtolus. ij. adCoꝝ. vi. connumerat caſtitatem ieiunijs que ad abſtinentiam pertinent. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut dictum eſt. temperantia eſt ꝓprie circa concupiſcentias delectabilium tactꝰ. etiō oportet vt vbi ſunt diuerſe rationes delectationis. ibiſint diuerſe virtutes ſub temperantia comprehenſe. delectationes autem ꝓportionant̉ operationibꝰ quaꝝ ſunt perfectiones. vt dicitur. ix. ethi. Manifeſtum eſt autem ꝙ alterius generis ſunt operationes pertinentes ad vſum ciborum quibꝰ natura indiuidui conſeruatur. ⁊ operatiōeſꝑtinentes ad vſum venereoꝝ quibꝰ cōſeruatur natura ſpeciei. ⁊ ideo caſtitas que eſt circa delectationes venereoꝝeſt virtus diſtincta ab abſtinentia que eſt circaʸ delectatones ciborum. ¶ Ad .i. ergo dicendum ꝙ temperantia nōconſiſtit principaliter circa delectationes tactus qͣꝫtuꝫ adiudicium ſenſus de tangibilibus quod eſt eiuſdem rationis in omnibus. ſed qͣꝫtum ad ipſum vſum tangibilium.vt dicitur in. iij. ethicorū. Eſt autem alia ratio vtendi cibis et potibus et venereis. et ideo oportet eſſe diuerſasvirtutes. licet ſint vnius ſenſus. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙdelectationes veneree ſunt vehementiores ⁊ magis opprimentes rationem qͣꝫ delectatiōes ciborum. et propterhoc magis indigent ca ſtigatione et refrenatione. quia ſieis conſentiatur magis ex hoc increſcit vis concupiſcētie.⁊ deijcitur virtus mentis. Unde Auguſtinꝰ dicit in. i. ſoliloquiorum. Nihil eſſe ſentio quod magis ex arte deijciat animum virilem qͣꝫ blandimenta femine. corporumqꝫille contactus ſine quo vxor haberi non poteſt. ¶ Ad. iij.dicendum ꝙ delectationes aliorum ſenſuum non pertinent ad naturam hominis conſeruandam niſi prout ordinantur ad delectabilia tactus. et ideo circa huiuſmodi delectationes nō eſt aliqua alia virtus ſub temperantia cōprehenſa. ſed delectationes ciborum qͣꝫuis aliqualiter ordinentur ad delectationes venereorum. tamen etiam perſe ordinantur ad vitam hominis conſeruandam. et ideoetiam per ſe habent ſpecialem virtuteꝫ. quamuis illa virtus que abſtinentia dicitur ordinet actum ſuum ad finēcaſtitatis.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ pudicitia non pertineat ſpecialiter ad caſtitatem. Dicit enim Auguſtinꝰ in. i. de ciui. dei. ꝙ pudicitiaeſt quedam virtus anime. non ergo eſt aliquid ad caſtitatem pertinens. ſed eſt per ſeipſam virtus a caſtitate diſtīcta. ¶ Pre. Pudicitia a pudore dicit̉ qui videtur idemeſſe verecundie. ſꝫ verecundia ẜm Damaſcenū eſt de turpi actu. qd̓ conuenit omni actui vitioſo. gͦ pudicitia nonmagis pertinet ad caſtitatem qͣꝫ ad alias ꝟtutesy2
¶ Pre5