QueſtioCI

Einde ꝯſiderāduꝫeſt de ebrietate. Et circa hoc queruntur quāttuor. primo vtrum ebrietas ſit peccatū. ſcd̓ovtrum ſit peccatum mortale. tertio vtrum ſit grauiſſimuꝫpeccatorum. quarto vtrum excuſet a peccato.Ad primuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ ebrietas non ſit peccatum. Omne enī peccatum habet aliud peccatū ſibi oppoſituꝫ. ſicut timiditati audacia. ⁊ puſillanimitati preſumptio opponitur. ſed ebrietati nullum peccatum opponitur. ergo ebrietas non ē peccatum. ¶ Pre. Omne peccatum eſt voluntarium. ſꝫ nullus vult eſſe ebrius. quia nullus vult priuari vſu ratōn sergo ebrietaſ non eſt peccatum. ¶ Pre. Quicunqꝫ eſt alteri ratio peccandi peccat. ſi ergo ebrietas eſſet peccatumſequeretur ꝙ illi qui alios inuitant ad potum quo inebriantur peccarent. quod videtur eſſe valde durū. ¶ Pre.Omnibus peccatis correctio debetur. ſed ebrijs nō adhibetur correctio. dicit enī Grego. ꝙ cū venia ſuo ingenioſunt relinquendi ne deteriores fiant ſi a tali conſuetudīeeuellantur. ergo ebrietas non eſt peccatū. ¶ Sed contraeſt quod apl̓s dicit ad Ro. xiij. Non in cōmeſſationibus⁊ ebrietatibus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ebrietas dupliciter poteſtaccipi. Uno modo ꝓut ſignificat ip̄m defectum hominisqui accidit ex multo vino potato. ex qͦ fit vt non ſit compos rationis. ⁊ ẜm hoc ebrietas non nominat culpam. ſeddefectum penalem conſequentē ex culpa. Alio mō ebrietas pōt nominare actum quo quis in hunc defectum incidit. qui poteſt cauſare ebrietatē dupliciter. Uno mō exnimia vini fortitudine p̄ter opinionem bibētis. ⁊ ſic etiāebrietas poteſt accidere ſine peccato. precipue ſi non ex negligentia hominis contingat. ⁊ ſic creditur Noe inebriatꝰfuiſſe vt legitur Gen̄. ix. Alio modo ex inordinata concupiſcentia ⁊ vſu vini. ⁊ ſic ebrietas ponitur eſſe pccatū. ⁊ cōtinetur ſub gula. ſicut ſpecies ſub genere. Diuidit̉ enī gula in cōmeſſationem ⁊ ebrietatem que prohibet apl̓us inauctoritate inducta. ¶ Ad i. ergo d̓ ꝙ ſic̄ phūs dicit ī. iij.ethi. inſenſibilitas que opponitur temperantie nō multuꝫcontingit. ⁊ ideo tam ip̄a qͣꝫ omnes eius ſpecieſ que opponuntur diuerſis ſpeciebus temperantie nomine carent.Unde ⁊ vitium quod opponitur ebrietati innoīantꝫ eſt⁊ tn̄ ſiquis ſcienter intantum a vino abſtineret vt naturāmultū grauaret. a culpa īmunis non eſſet. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫꝙ obiectō illa ꝓcedit de defectu conſequenti qui eſt inuoluntarius vſus. ſed īmoderatus vſus vini eſt voluntariꝰin quo peccati ratio conſiſtit. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut illequi inebriatur excuſatur a peccato ſi ignorat fortitudinēvini. ita etiā ille qui inuitat aliquem ad bibendū excuſat̉a peccato ſi ignoraret talem eſſe conditionem bibentis vtex hoc potu inebrietur. ſed ſi ignorantia deſit neuter a peccato excuſatur. ¶ Ad. iiij. dd̓in̄ ꝙ aliquando correctō peccatoris eſt intermittenda ne fiat inde deterior. vt ſupra dictū ē. Unde Aug. dicit in epiſtola ad Aurelium ep̄m decōmeſſationibus ⁊ ebrietatibus loquens. Non aſpere quātum eſtimo. non dure. non impetuoſe iſta tollunt. ſed magis docendo qͣꝫ iubendo. magis monendo qͣꝫ minando. ſicenim agendum eſt in multitudine peccantiū. ſeueritas aūtexercenda eſt in peccato paucorum.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ ebrietas non ſit peccatum mortale. Augu. enī

in ſermone de purgatorio dicit ebrietatē eſſe peccatū mortale ſi ſit aſſidua. ſed aſſiduitas importat circumſtantiamque non trahit in aliam ſpēm peccati. ⁊ ſic non pōt in infinitum aggrauare vt de veniali faciat mortale. ſicut ex ſupͣdictis patet. ergo ſi al̓ ebrietas non eſt peccatum mortalenec etiam hoc modo erit peccatū mortale. ¶ Pre. Aug.dicit in eodem ſermone. Quotiēs aliquis in cibo aut potu plus accipit qͣꝫ neceſſe eſt ad minuta peccata nouerit ꝑtinere. peccata aūt minuta dicuntur venialia. ergo ebrietas que cauſat̉ ex īmoderato potū eſt peccatū veniale. IPre .Kullum peccatū mortale eſt faciendū ꝓpter medicinam. ſed aliqui ſuperflue bibunt ẜm conſilium medicinevt poſtea per vomitum purgentur. ⁊ ex hoc ſuper fluo potuſequitur ebrietas. ergo ebrietas non eſt peccatum mortale. ¶ Sed contra eſt quod in canonibus apl̓orum legit̉Ep̄s aut preſbyter aūt diaconus alee aut ebrietati deſeruiens. aut deſinat. aut deponatur. Subdiaconus autemaut lector aut cantor ſimilia faciens. aut deſinat. aut cōione priuetur. ſimiliter ⁊ laicus. ſed tales pene non infligūtur niſi pro peccato mortali. ergo ebrietas ē peccatū mortale. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ culpa ebrietatis ſicut dictum eſt conſiſtit in inordinato vſu ⁊ concupiſcentia vini. Hoc autercontingit eſſe tripliciter. Uno modo ꝙ neſciat potuꝫ eſſeimmoderatum ⁊ inebriare potenteꝫ. ⁊ ſic ebrietas poteſtaccipi ſine peccato vt dictum eſt. Alio modo ſic ꝙ aliquiſpercipiat potum eſſe immoderatum. non tn̄ eſtimat potūinebriare potentem. ⁊ ſic ebrietas poteſt eſſe cum peccatoveniali. tertio mō poteſt eſſe ꝙ aliquis bene aduertat potum eſſe īmoderatum ⁊ inebriātem. ⁊ tn̄ magis vult ebrietateꝫ incurrere qͣꝫ a potu abſtinere. ⁊ talis proprie dicit̉ebrius. quia mortalia accipiunt ſpeciem non ab his queper accidens eueniunt preter intentionem. ſed ab eo qd̓ ēper ſe intentum. ⁊ ſic ebrietas eſt peccatum mortale. quiaẜm hoc homo volens ⁊ ſciens priuat ſe vſu rationis q̄ ẜmvirtutem operatur ⁊ pctā declinat. ⁊ ſic peccat mortalit̓ ꝑiculo peccandi ſe cōmittens. Dicit enī Ambro. in li. de patriarch. Uitandam dicimus ebrietatē ꝑ quā vitia cauerenon poſſumus. nam que ſobrij cauemuſ. ꝑ ebrietatē ignorantes cōmittimus. vnde ebrietas ꝑ ſe loquendo eſt peccatum mortale. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ aſſiduitas facit ebrietatem eſſe peccatū mortale. non propter ſolam iterationēactuſ. ſed quia non poteſt eſſe ꝙ homo aſſidue inebrieturquin ſciens ⁊ volens ebrietatem incurrat. dum multotiens experitur fortitudinem vini. ⁊ ſuam habilitatem adebrietatem. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ plus ſumere in cibo vel potuqͣꝫ neceſſe eſt ꝑtinet ad vitium gule que non ſemper ē peccatū mortale. ſed plus ſumere in potu ſcienter oſqꝫ ad ebrietatem hoc eſt peccatum mortale. Unde Aug. dicit in. x.cōfeſ. Ebrietas lōge eſt a me. miſereberis ne appropīquet̉mihi. crapula autem nonnūqͣꝫ ſubrepſit ſeruo tuo. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum eſt cibus ⁊ potus eſt moderandus ẜm ꝙ competit corporis valitudini. ⁊ ideo ſicutquandoqꝫ contingit vt cibus vel potus qui eſt moderatꝰſano ſit ſuperfluꝰ infirmo. ita etiā pōt iecōuerſo ꝯtīgere viille qͥ ē ſuꝑfluus ſano ſit moderatꝰ infirmo. ⁊ hoc mō cumaliqͥs multū comedat vel bibat ẜm ꝯſiliū medicīe ad vomitū ꝓuocandū nō eſt reputādꝰ ſuꝑfluꝰ cibꝰ vel potꝰ. nectū ad vomitū ꝓuocandū requiritur ꝙ ſit potus inebriansquia etiā potus aque tepide vomitum cauſat ⁊ ideo ꝓpterhanc cām non excuſaretur aliquis ab ebrietateAd tertium ſic ꝓceditur

y 4