QueſtioCXI. I

tiones factus inquantum ſenſus eſt alimenti. ſed cibus ⁊potus ſimul cedunt in alimentum. ſimul enī indiget animalmnutriri humido ⁊ ficco. ergo ſobrietas que eſt circa potum non eſt ſpecialis virtus. ¶ Pre. Sicut ī his que adnutritionem pertinent diſtinguitur cibus a potu. ita etiaꝫdiſtinguuntur diuerſa genera ciborum ⁊ diuerſa generapotuum. ſi ergo ſobrietas eſſet per ſe quedam ſpecialis virtus. videtur ꝙ circa quamlibet differentiam potus vel cibi ſit quedam ſpecialis virtus. quod eſt inconuenienſ. nōergo videtur ꝙ ſobrietas ſit ſpecialis virtus. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ Macrobius ponit ſobrietatemᶠ pecialem parteꝫtemperantie. ¶ Rn̄. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictuꝫ eſt. advirtutem moralem pertinet conſeruare bonum ratōnis cōtra ea quibus poteſt impediri. ⁊ ideo vbi inuenitur ſpeciale impedimentum rationis ibi neceſſe eſt eſſe ſpecialemvirtutem ad illud remouendum. potus autem inebriāshabet ſpecialem rationem impediendi vſum rationis. inquantum ſcilicet perturbat cerebrum ſua ſumoſitate. ⁊ iōad remouendum hoc impedimentum rationis requiriturſpecialis virtus que eſt ſobrietas. ¶ Ad .i. ergo dicenduꝫꝙ cibus ⁊ potus cōmuniter impedire poſſunt bonum rationis abſorbendo iam per immoderantiam delectatiōis⁊ quantum ad hoc cōmuniter circa cibum ⁊ potum ē abſtinentia. ſed potus inebriare valens impedit ſpeciali rōnevt dictum eſt. ⁊ ideo requirit ſpecialem virtutem. ¶ Adij. dicendū ꝙ virtus abſtinentie non eſt circa cibos ⁊ potus inquantum ſunt nutritiua. ſed inquantū impediuntrationem. ⁊ ideo non oportet ꝙ ſpecialitas virtutis autēdatur ẜm rationem nutritōis. ¶ Ad. iij. dicenduꝫ ꝙ inomnibus potibus inebriare valentibus eſt vna ⁊ eademratio impediendi rationis vlum. ⁊ ſic illa potuum diuerſitas per accidens ſe habet ad virtutem. ⁊ propter hanc diuerſitatem virtutes non diuerſificantur. Et eadem ratioeſt de diuerſitate ciborum.Ad tertium ſic ꝓcediturUidetur ꝙ vſus vini totaliter ſit illicitus. Sine ſapiētiaenim non poteſt aliquis eſſe in ſtatu ſalutis. Dicitur enīSap̄. vij. Neminem diligit deus niſi eum qui cum ſapiētia inhabitat. ⁊ infra. ix. Per ſapientiam ſanati ſunt quicunqꝫ placuerunt tibi a principio. ſed vſus vini impeditſapientiam. Dicitur enī Eccleſiaſtes. ij. Cogitaui abſtrahere a vino carnem meam vt traſferrem animum meumad ſapientiam. ergo potus vini eſt vniuerſaliter illicitus¶ Pre. Apoſtolus dicit ad Ro. xiiij. Bonum eſt nō maͣducare carnem ⁊ non bibere vinuꝫ neqꝫ in quo frater tuꝰoffenditur aut ſcandalizatur aut infirmatur ſed ceſſare abono virtutis eſt vitioſum. ⁊ ſimiliter fratribus ſcandalūponere. ergo vti vino eſt illicitum. ¶ Pre. Hieronymꝰdicit ꝙ vinum cum carnibus poſt diluuium eſt dedicatum. chriſtus autem venit in fine ſeculorum et extremitatem retraxit ad principium. ergo tꝑe chriſtiane legis videtur eſſe illicitum vti vino. ¶ Sed contra eſt quod apoſtolus dicit. i. ad. Thimo. v. Noli adhuc aquam bibere.ſed modico vino vtere propter ſtomachum tuum ⁊ infirmitates frequentes. ⁊ Eccleſi. xxxi. dicitur. Exultatio aīe⁊ cordis vinum moderate potatum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ nullus cibus vel potus ẜm ſe conſideratus eſt illicitꝰ. ẜm ſententiaꝫ domini dicentes Mat h. xv. Non quod intrat; inos cōinquinat hominem. ⁊ ideo bibere vinum ẜm ſe loq̄ndo non eſt illicitum. poteſt tamen reddi illicituꝫ ꝑ accidēsqn̄qꝫ quidem ex conditione bibentis qui a vino de facili

leditur. vel qui ex ſpirituali voto obligatur ad vinuꝫ nonbibendū. qn̄qꝫ autem ex modo bibendi. quia .ſ. menſuraꝫin bibendo excedit. qn̄qꝫ autem ex ꝑte aliorum qui ex hocſcandalizantur. ¶ Ad .i. ergo dicendū ꝙ ſapientia poteſthaberi dupliciter. Uno modo ẜm modum cōmunem ꝓut ſufficit ad ſalutem. ⁊ ſic nō requiritur ad ſapīam habendam ꝙ aliquis a vino omnino abſtineat. ſed ꝙ abſtineat ab īmoderato vſu vini. Alio modo ẜm quendā ꝑfectionis gradum. ⁊ ſic requiritur in aliquibus ad perfecte ſapientiam ꝑcipiendam ꝙ omnino a vino abſtiueāt ẜm cōditiones quarundam ꝑſonaꝝ ⁊ ſocorum. ¶ Ad. ij. dd̓mꝙ apl̓s non ſimpliciter dicit bonum eſſe abſtinere a vinoſed in caſu in quo ex hoc aliqui ſcandalizantur. ¶ Ad. iij.dd̓m ꝙ chriſtus retrahit nos a quibuſdam ſicut omninoillicitis. a quibuſdam vero ſicut ab impedimentis perfectionis. ⁊ hoc modo retrahit aliquos a vino propter ſtudiūperfectionis. ſicut a duitijs ⁊ alijs hmōi.Ad quartū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ ſobrietas magis requiratur in maioribus perſonis. Senectus enim excellentiam quandam homini p̄ſtat. vnde ⁊ ſenibus honor ⁊ reuerentia debetur. ẜm illudLeuit. xix. Coram cano capite conſurge. ⁊ honora perſonāſenis. ſed apoſtolus ſpecialiter ſenes dicit eſſe ad ſobrietatem exhortandos. ẜm illud ad Titum. ij. Senes vt ſobrijſint. ergo ſobrietas maxime requiritur in excellentibus ꝑſonis. ¶ Pre. Ep̄s in eccleſia excellentiſſimum gradumhabet cui per apoſtolum indicitur ſobrietas. ẜm illud. i.ad Timot. iij. Oportet ep̄m irreprehenſibilem eſſe vniuſvxoris virum. ſobrium. prudenteꝫ ⁊cͣ. ergo ſobrietas maxime requiritur in perſonis excellentibuſ. ¶ Pre. Sobrietas importat abſunentiam a vino. ſed vinum interdicit̉regibus qui tenent ſummum locum in humanis rebus.conceditur ant his qui ſunt in ſtatu deſolationis. ẜm illud Prouer. xxxi. Noli regibus dare vinum. ⁊ poſtea ſubdit. date ficeram merentibus. ⁊ vinum his qui amaro animo ſunt. ergo ſobrietas magis requiritur in excellentibꝰperſonis. ¶ Sed contra eſt ꝙ apoſtolus dicit. i. ad Tim.iij. Mulieres ſimiliter pudicas. ſobrias ⁊cͣ. ⁊ ad Titū. ij.dicitur. Iuuenes ſimiliter hortare vt ſobrij ſint. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ virtus habet habitudinem ad duo. Uno quideꝫmodo ad contraria vitia que excludit. ⁊ ꝯcupiſcentias qͣsrefrenat. Alio modo ad finem in quem perducit. ſic ergoaliqua virtus magis requiritur in aliquibus duplici ratione. Uno modo quia in eis eſt maior pronitas ad concupiſcentias quas oportet per virtutem refrenari. ⁊ ad vitiaque per virtutem tollūtur. ⁊ ẜm hoc ſobrietas maxime requiritur in iuuenibus ⁊ mulieribus. quia in iuuenibꝰ viget concupiſcentia delectabilis propter feruoreꝫ etatis. inmulieribus aūt non eſt ſufficiens robur mentis ad hoc ꝙconcupiſcentijs reſiſtant. Unde ẜm maximum Ualeriū.mulieres apud romanos antiquitus non bibebant vinūAlio vero modo ſobrietas magis requiritur in aliquibusvtpote magis neceſſaria ad propriam operationem ipſorum. vinum autem immoderate ſumptum precipue impedit vſum rationis. ⁊ ideo ſenſibus in quibus ratio debetvigere ad aliorum eruditionem. ⁊ ep̄is ſeu quibuſlibet eccleſie miniſtris qui mente deuota debent ſpūalibꝰ officijsinſiſtere ⁊ regibus qui per ſapientiam debent populū ſubditum gubernare ſpecialiter ſobrietas indicitur. Et ꝑ hocpatet reſponſio ad obiecta.