QueſtioCXLIX

gule. ¶ Sed contra eſt ꝙ Grego. xxxi. moral̓. has filiasgule aſſignat. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut dictū eſt gula proprieconſiſtit circa immoderatam delectationeꝫ que ē in cibis ⁊potibus. ⁊ ideo illa vitia inter filias gule computantur q̄ex immoderata delectatione cibi ⁊ potus conſequuntur.Que quidem poſſunt accipi vel ex parte anime. vel ex ꝑte corporis. Ex parte autem anime quadrupliciter. prīoquidem quantum ad rationem cuius acies habitatur eximmoderatione cibi ⁊ potus. ⁊ quantum ad hoc poni turfilia gule hebetudo ſenſus circa intelligentiam propterfumoſitates ciborum perturbantes caput. ſicut econtrarioabſtinentia confert ad ſapientie perceptionem. ẜm illudEccleſiaſtes. ij. Cogitaui in corde meo abſtrahere a vinocarnem meam vt animum meum tranſferrem ad ſapiētiam. ſecundo quantum ad appetitum qui multipliciterdeordinatur per immoderantiam cibi ⁊ potus quaſi ſopito gubernaculo rationis. ⁊ quantum ad hoc ponitur inepta leticia. quia omnes alie inordinate paſſiones ad leticiam ⁊ triſticiam ordinantur. vt dicitur in. ij. ethicoꝝ. ⁊ hoceſt quod dicitur. ij. Eſdre. iij. ꝙ vinum omnem mentemconuertit in ſecuritatem ⁊ iocunditatem. tertio quantumad inordinatum verbum. ⁊ ſic ponitur multiloquium. ꝙvt Gregorius dicit in paſtoral̓. Niſi gule deditos immoderata loquacitas raperet. diues ille qui epulatusʸ quotidie ſplendide dicitur. in ſingua grauius non arderet. qͣrto quantum ad inordinatum actum. ⁊ ſic ponitur ſcurrilitas. id eſt iocularitas quedam proueniens ex defectu rationis. que ſicut non poteſt cohibere verba. ita: non poteſtcohibere exteriores geſtus. Unde ad Ephe. v. ſuper illudAut ſtultiloquium aut ſcurrilitas. dicit glo. ꝙ a ſtultisſcurrilitas dicitur. id eſt iocularitas que riſum mouere ſolet. qͣꝫuis poſſit vtrunqꝫ horum referri ad verba in quibꝰcontingit peccare. vel ratione ſuperfluitatis quod pertinetad multiloquium. vel ratione inhoneſtatis. quod pertinet̉ad ſcurrilitatem. Ex parte autem corporis ponturi īmūdicia. que poteſt attendi ſiue ẜm inordinatam emiſſioneꝫquorumcunqꝫ ſuperfluitatum. vel ſpecialiter quantuꝫ ademiſſionem ſeminis. Unde ſuper illud ad Ephe. v. Fornicatio autem ⁊ omnis immundicia ⁊cͣ. dicit glo. i. incontinentia pertinens ad libidinem quocunqꝫ modo. ¶ Adprimū ergo dicendū ꝙ leticia que eſt de actu peccati vniuerſaliter conſequitur omne peccatum maxime quod ꝓcedit ex habitu. ſed leticia vaga incompoſita que hic dicitur inepta precipue oritur ex immoderata aſſumptione cibi vel potus. Similiter etiam dicenduꝫ ꝙ hebetudo ſenſus. quantum ad egibilia communiter inuenitur in omni peccato. ſed hebetudo ſenſus circa ſpeculabilia maximeprocedit ex gula ratione iam dicta. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙlicet vtilis ſit vomitus poſt ſuperfluam comeſtionem tamen vitioſum ē ꝙ aliquis huic neceſſitati ſe ſubdat ꝑ immoderantiam cibi ⁊ potus. poteſt tamen abſqꝫ culpa vomitus procurari ex conſilio medicine in remedium alicuius languoris. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ ſcurrilitas ꝓcedit quideꝫ ex actu gule. non autem ex actu luxurie. ſed exeiꝰ voluntate. ⁊ ideo ad vtrunqꝫ vitium. poteſt pertinere.¶ Queſtio. CXLIX.Einde conſideradtūeſt de ſobrietate ⁊ vitio oppoſito. ſcilicet ebrietas. Et circa ſobrietatem queruntur qͣttuor.primo que ſit materia ſobrietatis. ſecundo vtrum ſit ſpecialis virtus. tertio vtrum vſus vini ſit licitus. quarto qui

bus precipue competat ſabrietas.Ad primuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ materia ſobrietatis non ſit potus. Dicit̉ enīad Ro. xij. Non plus ſapere qͣꝫ oportet ſapere. ſed ſaperepertinet ad ſobrietatem. ergo ſobrietas eſt circa ſapientiaꝫ⁊ non ſolum circa peccatum. ¶ Pre. Sap̄. viij. dicitur d̓dei ſapientia. ꝙ ſobrietatem ⁊ prudentiam docet. iuſticiā⁊ virtutem. vbi ſobrietatem ponit pro temperantia. ſed tēperantia non ſolum eſt circa potus ſed etiam circa cibos ⁊venerea. ergo ſobrietas non eſt ſolū circa potus. ¶ Pre.Nomen ſobrietatis a menſura ſumptum eſſe videtur. ſedin omnibus que ad nos pertinent debemus menſuraꝫ ſeruare. vt dicitur ad Titum. ij. Sobrie ⁊ iuſte ⁊ pie viuamus in hoc ſeculo vbi dicit glo. Sobrie in nobis. ⁊ i. adThimot. ij. dicitur. Mulieres in habitu ornato. cum verecundia ⁊ ſobrietate ornantes ſe ⁊ ſic videtur ſobrietaseſſe non ſolum in interioribus. ſed etiam in his que pertinent ad exteriorem habitum. non ergo propria materia ſobrietatis eſt potus. ¶ Sed cōtra eſt quod dicitur Eccl̓.xxxi. Equa vita hominibus vinum in ſobrietate potatum¶ Rn̄. dicendum ꝙ virtutes que ab aliqua generali cōditione virtutis nominantur. illam materiam cibi ſpecialiter vendicant in qua difficilimum ⁊ optimum eſt conditionem eius obſeruare. ſicut fortitudo pericula mortis:⁊ temperantia delectationes tactus. Nomen autem ſobrietatis ſumitur a menſura. dicitur enim aliquis ſobrius qͣſi briam id eſt menſuram ſeruans. ⁊ ideo illam materiamſpecialiter ſibi ſobrietas aſcribit in qua maxime laudabile eſt menſuram ſeruare. huiuſmodi autem eſt potus inebriare valens. quia eius vſus menſuratus multum confert. ⁊ modicus exceſſus multum ledit. quia impedit vſuꝫrationis magis etiam qͣꝫ exceſſus cibi. Unde Eccle. xxxi.Sanitas eſt ani me ⁊ corporis ſobrius potus. Uinū multum potatum irritationem ⁊ iram ⁊ ruinas multas facit.⁊ ideo ſpecialiter ſobrietas attenditur circa potum. nō quēcunqꝫ ſed eum qui ſua fumoſitate natus eſt caput conturbare. ſicut vinum ⁊ omne quod inebriare poteſt. Cōmuniter autem ſumendo nomen ſobrietatis poteſt in quacūqꝫ materia dici. ſicut ⁊ ſupra dictum eſt de fortitudine ettemperantia. ¶ Ad i. ergo dicendum ꝙ ſicut vinum materiale inebriat corporaliter. ita etiam metaphorice conſideratio ſapientie dicitur potus inebrians propter hoc ꝙſua delectatione animum allicit ẜm illud p̄s. Calix meusinebrians qͣꝫ preclarus eſt. ⁊ ideo circa contemplationeꝫſapientie per ſimilitudinem quandam ſobrietas dicitur.Ad. ij. dicendū ꝙ omnia que ad temperantiam proprie pertinent neceſſaria ſunt preſenti vite. ⁊ ideo in omnibus neceſſarium eſt adhibere menſuram. quod pertineiad officium ſobrietatis. propter quod nomine ſobrietatistemperantia ſignificatur. ſed modicꝰ exceſſus in potu pluſnocet qͣꝫ in alijs. ⁊ ideo ſobrietas ſpecialiter eſt circa potū¶ Ad. iij. dicenduꝫ ꝙ qͣꝫuis menſura in omnibus requiratur non tamen ſobrietas proprie in omnibus dicitur.ſed in quibus menſura eſt maxime neceſſaria.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ ſobrietas non ſit per ſe quedam ſpecialis virtus. Abſtinentia enim attenditur ⁊ circa cibos ⁊ circa potus. ſed circa cibos non eſt ſpecialiter aliqua ſpecialis virtus. ergo nec ſobrietas que eſt circa potus eſt aliqua ſpecialis virtus. ¶ Pre. Abſtinentia ⁊ gula ſunt circa delecta

y 3