QueſtioCXLVIII
ad vitia que ſunt ꝯſecuta ex gula vel ad gule radice̓ qͣꝫ adip̄am gulā. Nā primus hō expulſus eſt de parad iſo ꝓpt̓ſuꝑbiam ex qua ꝓceſſit ad actū gule. diluuiū aūt ⁊ pena ſodomoꝝ ſunt inducta propter pctā luxurie ꝓcedētia ex gula occaſionata. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ratio illa ꝓcedit ex ꝑte peccatoꝝ que ex gula oriūtur nō aūt oportet ꝙ cauſa ſit potiorniſi in cauſis ꝑ ſe. gula aūt nō eſt cauſa illoꝝ vitioꝝ perſe. ſed quaſi ꝑ accidens ⁊ ꝑ occaſionē. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ guloſus non intendit ſuo corꝑi nocumentū. ſed in cibo delectari. Si aūt nocumētum corꝑis ſe qͣtur hoc eſt ꝑ accidēsvnde hoc nō directe ꝑtinet ad grauitatē gule cuius culpatn̄ aggrauat̉ ſiquis corꝑale detrimētum incurrat propterīmoderatam cibi ſumptionem.Ad quartū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ incōuenienter ſpēs gule diſtinguāt̉ a Greg.qui. xxx. moral̓. dicit. Quinqꝫ modis nos gule vitiū tētataliqn̄ nāqꝫ indigētie tꝑa p̄uenit. aliqn̄ lautiores cibos q̄rit. aliqn̄ que ſumenda ſunt p̄ꝑari accuratius apperit. aliqn̄ in ip̄a quantitate ſumēdi mēſuram refectioniſ exceditaliqn̄ ip̄o eſtū īmenſi deſiderij aliquis peccat. Et ꝯtinēt̉in hoc verſu. Prepropere laute nimis ardenter ſtudioſe.Predicta enī diuerſificātur ẜm diuerſas circūſtantias ſꝫcircūſtantie cū ſint accidentia actuū nō diuerſificāt ſpēmergo ẜm p̄dicta nō diuerſificātur ſpēo gule. ¶ Pre. Sic̄tꝑs eſt quedā circūſtantia. ita ⁊ locus. ſi ergo ẜm tꝑs vnaſpēs gule accipit̉. videtur ꝙ pari rōne ẜm locū ⁊ alias circū ſtantias. ¶ Pre. Sicut tꝑantia obſeruat debitas circūſtantias. ita etiā ⁊ alie virtutes morales. ſed in vitijs q̄opponuntur alijs virtutibꝰ moralibꝰ nō diſtinguūt̉ ſpēſẜm diuerſas circūſtantias. ergo nec in gula. ¶ Sed cōtraeſt verbū Greg. inductū. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut dictū eſt. gula importat inordinatā ꝯcupiſcētiā edendi. In eſu auteꝫduo ꝯſiderātur .ſ. ip̄e cibus qui comeditur. ⁊ eius comeſtio. Poteſt ergo inordinatio cōcupiſcētie attendi dupl̓rUno quid ē modo qͣꝫtū ad ip̄m cibū qui ſumit̉. ⁊ ſic qͣꝫtūad ſubſtantiā vel ſpēm cibi querit aliqͦs cibos lautos .i. p̄cioſos. qͣꝫtū ad qualitatē querit cibos nimis accurate p̄ꝑtos .i. ſtudioſe. quātū aūt ad qͣꝫtitatē excedit nimiſ in edēdo. Alio vero mō attēditur inordinatio ꝯcupiſcētie qͣꝫtuꝫad ip̄am ſumptionē cibi. vel qꝛ p̄uenit debitū tꝑs comede̓di qd̓ eſt p̄propere. vel qꝛ non ſeruat modū debitū in edēdo qd̓ eſt ardenter. Iſido. vero cōp̄hendit primū ⁊ ſcd̓mſub vno dicens ꝙ guloſus excedit in cibo ẜm quid qͣꝫtuꝫquō ⁊ qn̄. ¶ Ad. ī ergo dd̓ ꝙ corruptio diuerſaꝝ circumſtantiaꝝ facit diuerſas ſpēs gule ꝓpter diuerſa motiua exmoraliū ſpēs diuerſificātur. In eo enī ꝙ querit lautos cibos excitatur ꝯcupiſcētia ex ip̄a ſpecie cibi. in eo vero ꝙ p̄occupat tꝑs deordinat̉ cōcupiſcētia ꝓpter īpatientiā moreEt idem pꝫ in alijs. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ in loco ⁊ in alijs circūſtantijs nō inuenit̉ aliud differens motiuum ꝑtinens advſum cibi ꝙ faciat aliquā ſpeciē gule. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙin qͥbuſcūqꝫ alijs vicijs diuerſe circūſtantie habent diuerſa motiua. oportet accipi diuerſas ſpecies vitioꝝ ẜm diuerſas circūſtantias. ſed hoc nō cōtingit in oībꝰ vt dictū ēAd quintuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ gula non ſit vitium capitale. Uitia enī capitalia dicuntur ex quibus alia oriuntur ẜm rationem cauſe finalis. ſed cibus circa quem eſt gula non habet rationēfinis. non enī propter ſe queritur ſed propter corporis nutritionē. ergo gula non eſt vitium capitale. ¶ Pre. Ui-
tiū capitale aliquando principalitatem habere videtur inratione peccati ſed hoc non competit gule. quia videtur eēẜm ſuum genus minimū peccatorum vt patet. quia plusappropinquat ad id quod eſt ẜm naturā. ergo gula non videtur eſſe vitiuꝫ capitale. ¶ Pre. Peccatum contingitex hoc ꝙ aliquis recedit a bono honeſto ꝓpter aliquod vtile preſenti vite. vl̓ delectabile ſenſui. ſed circa bona que habent rationem vtilis ponitur vnum tantum vitium capitale. ſalicet auaricia. ergo ⁊ circa delectationes videtur eēponendum vnum tantum vitium capitale. ponitur autēluxuria que eſt maius vitium qͣꝫ gula. ⁊ circa maiores delectationes. ergo gula non eſt vitium capitale. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ Grego. xxxi. moral̓. computat gulam inter vitiacapitalia. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. vitium caitale dicitur ex quo alia vitia oriuntur ẜm rationeꝫ cauſe finalis. inquantum ſcilicet habet finem multum appetibilem. vnde ex eius appetitu homines prouocantur multipliciter ad peccandum. ex hoc autem aliquis finis reddit̉multum appetibilis ꝙ habet aliquam de conditionibusfelicitatis que eſt naturaliter appetibilis. Pertinet aūt adrationem felicitatis delectatio. vt patet in. i. ⁊ .x. ethicoꝝ⁊ ideo vitium gule quod eſt circa delectationes tactus qͣſunt precipue inter alias conuenienter ponitur inter vitiacapitalia. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ip̄e cibus ordinatur quidem ad aliquid ſicut ad finem. ſed quia ille finis. ſcilicetconſeruatio vite eſt maxime appetibilis. quia ſine cibo cōſeruari non poteſt. Inde etiam eſt ꝙ ip̄e cibꝰ eſt maxīe appetibilis ⁊ ad hoc vere totus labor humane vite ordinatur. ẜm illud Eccleſiaſtes. vi. Omnis labor hominis inore eius ⁊ tamen magis gula videtur eſſe circa delectationes cibi qͣꝫ circa cibos. propter quod vt Augu. dicit in li.&e vera religione. quibus viris corporis ſalus eſt. maluntveſci in quo. ſcilicet delectatio eſt qͣꝫ ſaturari. cum omnisfinis illius voluptatis ſit non ſitire atqꝫ eſurire. ¶ Ad. ijdd̓m ꝙ finis in peccato accipitur ex parte conuerſionis.ſꝫ grauitas peccati accipit̉ ex ꝑte auerſionis. ⁊ ideo n̄ oportet vitium capitale quod habet finem maxime appetibilēhabere magnam grauitatem. ¶ Ad. iij. dicendū ꝙ delectabile eſt appetibile ẜm ſe. ⁊ ideo ẜm eius diuerſitateꝫ ponuntur duo vitia capitalia. ſcilꝫ gula ⁊ luxuria. vtile aūtex ſe non habet rationem appetibilis. ſed ẜm quod ad aliud ordinatur. ⁊ ideo in omnibus vtilibꝰ videtur eē vnaratio appetibilitatis. ⁊ propter hoc circa huiuſmodi nō ponitur niſi vnum vitium capitale.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidetur ꝙ inconuenienter aſſignentur gule quinqꝫ filieſcilicet inepta leticia. ſcurrilitaſ. immundicia. multiloquium. hebetudo mentis circa intelligentiam. Inepta enimleticia conſequitur omne peccatum. ẜm illud Pro uer. ijQui letantur cum male fecerint ⁊ exultant in rebus peſſimis. ſimiliter etiam hebetudo mentis inuenitur in omni peccato. ẜm illud Prouer. xiiij. Errāt qui operātur malum ergo inconuenienter ponuntur filie gule. ¶ Pre.Immundicia que maxīe conſequitur gulam videtur advomitum pertinere. ẜm illud Eſa. xxviij. Omnes menſe replete ſunt vomitu ſordium. ſed hoc non videtur eſſepeccatum ſed pena peccati. vel etiam aliquid vtile ſub conſilio cadens. ẜm illud Eccle. xxxi. Si coactus fueris in edēdo multum. ſurge e medio ⁊ vome ⁊ refrigerabit te. ergonon debet poni inter filias gule. ¶ Pre. Iſidorus ponitſcurrilitatem filiā luxurie. non ergo debet poni inter filiaſ