Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXLVIII

Un̄ Hicrony. dicit de ieiunijs loquens. Unaqueqꝫ prouincia abūdet in ſuo ſenſu. p̄cepta maioꝝ leges apl̓icasarbitretur.Queſtio. CXLVIII.Einde conſideradūeſt gula. Et circa hoc querunt̉ ſex. prīo vtygula ſit pctm̄. ſcd̓o vtꝝ ſit pctm̄ mortale. tertōvtꝝ ſit maximū pctōꝝ. quarto de ſpēbus eiuſ. quinto. vtꝝſit vitiū capitale. ſexto de filiabus eius.Ad primuꝫ ſic procediturDidet̉ gula ſit pctm̄. Dicit enī dn̄s Matth. xv. Qd̓intrat ī os coinquinat hoīem. ſed gula eſt circa cibosintrant in hoīeꝫ. ergo pctm̄ coinquinat hoīem. videtur gula ſit peccatū. Pre. Nullꝰ peccat in eo qd̓vitare non pōt. ſed gula cōſiſtit in īmoderantia cibi quaꝫnon pōt vitare. Dic̄ enī Gre. xxx. moral̓. Quia eſūvoluptas neceſſitati miſcet̉. quid neceſſitas petat. quidvoluptas ſuppetat ignorat̉. Et Aug. dicit in. x. ꝯfeſ. Quiſeſt dn̄e qui aliquantulū extra metas neceſſitatis cibuꝫſumit. ergo gula eſt pctm̄. Pre. In quoliber generepeccati primus motꝰ eſt pctm̄. ſed primus motꝰ ſumēdi ci non eſt pctm̄ alioquī fames ſitis eſſent pctā. ergo gula eſt pctm̄. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Greg. xx. moral̓. dicit adꝯflictū ſpūalis agonis aſſurgit̉ ſi priꝰ intra noſmetip̄os hoſtis poſitus gule vilꝫ apperitus edomat̉. ſed interior hoſtis hoīs eſt pctm̄. ergo gula eſt pctm̄. Rn̄. dd̓gula noīat quēlibet appetitū edēdi bibēdi ſed inordina. Dicit̉ aūt appetitꝰ inordinatꝰ ex eo recedit ab ordinerōnis in quo bonū virtutis moral̓ ꝯſiſtit. ex hoc aūt dicit̉aliquid eſſe pctm̄ qd̓ virtuti ꝯtrariat̉. vn̄ manifeſtū eſtgula eſt pctm̄. Ad i. ergo dd̓ id quod intrat ī hoīeꝫper modū cibi. ẜm ſuā ſubſtantiā naturā coinquinathoīem ſpūaliter. ſed iudei ꝯtra quos dn̄s loqͥtur. manichei opinabant̉ aliqͥ cibi īmūdos facerent. ꝓpter figu ſꝫ ꝓpter ꝓpriā naturā. inordinata aūt ciboꝝ ꝯcupiſcētiaſpūaliter hoīem coinquinat. Ad. ij. dd̓ ſicut dictū eſtvitiū gule ꝯſiſtit in ſubſtātia cibi. ſed in ꝯcupiſcētiaregula rōne. ideo ſi aliquis excedat in quātitate cibiꝓpter concupiſcentiā cibi ſed eſtimās id ſibi neceſſariumeſſe. ꝑtinet hoc ad gulam. ſed ad aliquā imperitia. ſꝫhoc ſolū ꝑtinet ad gulā aliquis ꝓpter ꝯcupiſcentiā cibidelectabilis ſciēter excedat menſurā in edendo Ad. iijdd̓ duplex eſt appetitus. Unus quidē naturalis quitinet ad vires aīe vegetabilis in quibꝰ pōt eſſe virtus vitiū. eo poſſunt ſubijci tōni vn̄ vis appetitiua diuidit̉ ꝯtra retentiuā degeſtiuā expulſiuā. ad talē apptitū ꝑtinet eſuries ſitis. Eſt aūt alius appetitus ſenſitiuus in cuius ꝯcupiſcētia vitiū gule ꝯſiſtit. vn̄ primꝰ motus gule importat inordinatione in appetitu ſenſitiuo quinon eſt ſine peccato.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ gula ſit pctm̄ mortale. enī pctm̄ mortale ꝯtrariatur alicui p̄cepto decalogi qd̓ de gula videt̉ergo gula eſt pctm̄ mortale. Pre. pctm̄ mortale ꝯtrariat̉ charitati. vt ex ſupra dictis pꝫ. ſed gula opponitur charitati. neqꝫ quātū ad dilectionē dei. neqꝫ qͣꝫtūad dilectionē ꝓximi. ergo gula eſt pctm̄ mortale.Pre. Aug. dicit in ſermone de purgatorio. Quotiēs aliquis in cibo aut potu plus accipit qͣꝫ neceſſe eſt. ad minuta pct̄a ꝑtinere nouerit. ſed hoc ꝑtinet ad gulā. ergo gula

cōputat̉ inter minuta .i. inter venialia pcta. Sꝫ ꝯtra ēquod Grego. dicit in. xxx. moral̓. Dominante gule vitio quod hoīes fortiter egerūt ꝑdunt. venter non reſtringit̉ ſil̓ cūcte virtutes obruūtur. ſed virtus tolliturniſi per peccatū mortale. ergo gula eſt peccatū mortale.Rn̄. dd̓ ſicut dictū eſt. vitiū gule ꝓprie ꝯſiſtit in cōcupiſcētia inordinata. ordo aūt rōnis ꝯcupiſcentiā ordinātisdupliciter tolli pōt. Uno quantū ad ea ſunt ad finēput .ſ. ſunt ita cōmenſurata vt ſint ꝓportionata fini.Alio quantū ad ip̄m finē. ꝓut .ſ. ꝯcupiſcentia hoīemauertit a fine debito. Si ergo inordinata ꝯcupiſcentie accipiat̉ in gula ẜm auerſione a fine vltimo. ſic gula erit peccatū mortale. qd̓ quidē contingit qn̄ dilectōi gule inheret tanqͣꝫ fini ꝓpter quē deū ꝯtēnit. ꝑatus .ſ. ꝯtra p̄cepta deiagere vt delectationes hmōi aſſeqͣtur. Si vero in vitio gule intelligatur inordinatio ꝯcupiſcētie tm̄ ẜm ea ſunt adfinē. vtpote qꝛ nimis ꝯcupiſcit delectatōes ciboꝝ. non tn̄ita ꝓpter hoc faceret aliquid ꝯtra legē dei eſt pctm̄ veniale. Ad .i. ergo dd̓ vitiū gule hꝫ ſit pctm̄ mortaleinqͣꝫtū auertit a fine vltimo. ẜm hoc quandā reductio opponit̉ p̄cepto de ſanctificatōe ſabbati. in quo p̄cipit̉quies in fine vltimo. enī oīa pctā mortalia directetrariant̉ p̄ceptis decalogi. ſed ſolū illa īiuſticiā ꝯtinentqꝛ p̄cepta decalogi ꝑtinent ſpāliter ad iuſticiā ꝑtes eiuſvt ſupra habitū eſt. Ad. ij. dd̓. inqͣꝫtum auertit a finevltimo ꝯtrariat̉ gula dilectioni dei qui eſt ſuꝑ oīa ſicut finis vltimus diligēdus. ẜm hoc ſolū gula eſt pctm̄ mortale. Ad. iij. dd̓ illud verbū Aug. intelligit̉ de gula īqͣꝫtū importat inordinationē ꝯcupiſcētie ſolū circa ea queſunt ad finē. Ad. iiij. dd̓ gula d̓r virtutes auferre ꝓpter ſe qͣꝫ etiā ꝓpter vitia ex ea oriuntur. Dicit enimGreg. in paſtoral̓. venter in ingluuiē tendit̉. ꝟtutesaīe luxuriam deſtruuntur.Ad tertium ſic ꝓcediturUidetur gula ſit maximū pctōꝝ. Magnitudo enī peccati ex magnitudine pene ꝯſiderat̉. ſed pctm̄ gule eſt grauiſſime punitū. Dicit enī Thryſo. Adā incōtinentia ventris expulit a paradiſo. Diluuiū qd̓ fuit tꝑe Noe ip̄a fec̄ẜm illud Ezech. xvi. Hec fuit iniquitas ſororis tue Sodome ſaturitas panis vini. ergo pctm̄ gule eſt maximuꝫpctōꝝ. Pre. Cauſa in quolibet genere eſt potior. ſꝫ gula videtur eſſe alioꝝ pctōꝝ. quia ſuper illud pͣs. Quiꝑcuſſit egyptuꝫ primogenitis eoꝝ. dicit gl. Luxuriacupiſcētia ſuꝑbia ſunt ea que venter generat. ergo gula ēgrauiſſimū pctōꝝ. Pre. Poſt deū dꝫ ſeip̄m maxīediligere. vt ſupra habitū eſt. ſed vitiū gule infert ſibijp̄i nocumentū. Dicit̉ enī Eccl̓. xxxvij. Propter crapulam multi obierūt. ergo gula eſt maximū pctōꝝ ad minuſp̄ter pctā que ſunt ꝯtra deū. Sed ꝯtra eſt vitia carnalia inter computat̉ gula ẜm Greg. ſunt minoris culpe. Rn̄. dd̓ grauitas alicuius peccati pōt triplicitercōſiderari. primo quidē principaliter ẜm materiā inpeccatur. ẜm hoc pctā que ſunt circa res diuinas ſūt maxima. vnde ẜm hoc vitiū gule eſt maximū. eſt enī circaea que ad ſuſtentationē corꝑis ſpectant. ſcd̓o aūt ex partepeccātis. ẜm hoc peccatū gule magis alleuiat qͣꝫ aggrauat̉. ꝓpter neceſſitatē ſumptōis ciboꝝ. etiā ꝓpter difficultate diſcernendi moderādi id qd̓ in talibꝰ conuenittertio vero ex parte effectus cōſequentis. ẜm hoc vitiū gule hꝫ quandā magnitudinē inqͣꝫtū ex ea occaſionāt̉diuerſa pctā. Ad i. ergo dd̓ ille pene referunt̉ magis

y 2