Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXLVII

inducta. in ieiunijs. in caſtitate. qꝛ per ieiunia caſtitasſeruatur. vt enim Hiero. dicit. ſine cerere et bacho frigetvenus. id eſt. per abſtinentiam cibi potuſtēpeſcit luxuria. Secundo aſſumitur ad hoc mes liberius eleueturad ſublimia contemplanda. Unde dicit̉ Danielis. x.poſt ieiunium trium ebdomedaꝝ reuelationem accepit adeo. Tertio ad ſatiſfaciendum peccatis. Unde diciturIohelis. ij. Conuertimini ad me in toto corde veſtro. inieiunio fietu planctu. hoc ē qd̓ Aug. dicit in quodaꝫſermone de oratione ieiunio. Ieiunium purgat animāmentem ſubleuat. propriam carnem ſpiritui ſubijcit. corfacit contritum humiliatum. cōcupiſcentie nebulas diſpergit. libidinuꝫ ardores extinguit. caſtitatis vero lumēaccendit. vnde patet ieiuniū eſt actus virtutis Ad. ergo dd̓ contingit aliquis actus qui ex genere ſuoeſt virtuoſus. ex aliquibꝰ circum ſtantijs adiunctis redditur vitioſus. vnde ibidem dicit̉. Ecce in diebꝰ ieiunij veſtri inuenit̉ voluntas veſtra. Et paulo poſt ſubditur. adlites ꝯtentiones ieiunatis. et ꝑcutitis pugno impie. qd̓exponens Grego. in paſtorali dicit. Uoluntas ad lentiāpertinet. pugnus ad iram. Incaſſum ergo per abſtinentiam corpꝰ atterit̉. ſi inordinatis motibꝰ dimiſſa mēs vitijs diſſipat̉. Et Aug. in predicto ſermone dicit ieiunium verboſitatem amat. diuitias ſuꝑfluitatem iudicatſuperbiā ſpernit. humilitater cōmendat. preſtat hominiſeipſum intelligere. qd̓ eſt infirmū fragile. Ad. ij. dd̓ medium ꝟtutis accipit̉ ẜm quantitatem. ſed ẜm rationem rectam. vt dicitur in. ij. ethi. ratio autem iudicat propter aliquam ſpecialem cauſam aliquis homo minus ſumat de cibo qͣꝫ ſibi cōpeteret ẜm ſtatum cōmunē.ſicut propter infirmitatem vitandam aut ad aliqua opera corporalia expeditius agenda. multo magis rectahoc ordinat ad ſpūalia mala vitanda bona proſequenda. non tamen ratio recta tantum de cibo ſubtrahit vt natura conſeruari non poſſit. qꝛ vt Hiero. dicit. Non differt vtrum magno vel paruo tempore te interimas. qꝛrapina holocauſtum offert. qui vel ciborū nimia egeſtate.vel manducandi vel ſomni penuria immoderate corpusaffligit. Similiter etiam ratio recta non tantum de ciboſubtrahit vt homo reddatur impotēs ad debita operaagenda. vnde dicit Hiero. rationalis homo dignitateꝫamittit qui ieiuniuꝫ charitati vel vigilias ſenſus integritati prefert. Ad. iij. dd̓ ieiuniuꝫ nature quo quis dicitur ieiunus anteqͣꝫ cōmedat conſiſtit in pura negationevnde non poteſt poni actus virtutis. ſed ſolum illud ieiunium quo quis ex rationabili propoſito acibis aliqualiter abſtinet. Unde primum dicitur ieiunium ieiuni. ſecundū ꝟo ieiuniū ieiunantis qͣſi ex ꝓpoſito aliquid agētiſAd ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ieiunium ſit actus abſtinentie. Quia ſuꝑillud Matthei. xvij. hoc genꝰ demonioꝝ ⁊cͣ. dicit Hiero.Ieiunium eſt non ſolum ab eſcis. ſed a cunctis illecebrisab ſtinentia. ſed hoc pertinet ad omnem virtutem. ieiunium non eſt actus ſpecialiter abſtinentie. Pre. Gregorius dicit in omelia quadrageſime ieiuniuꝫ quad rageſimale eſt decima totius anni. ſed dare decimas ē actꝰreligionis vt ſupra habitum ē. ergo ieiuniū eſt actus religionis abſtinentie. Pre. Abſtinentia eſt ꝑs temperantie vt dictum eſt. temperantia autem ꝯͣ fortitudīeꝫdiuidit̉. ad quam ꝑtinet moleſtias ſuſtinere. qd̓ maximevidet̉ eſſe in ieiunio. ergo ieiunium eſt actus abſtinē-

tie Sed ꝯͣ eſt qd̓ Iſidorꝰ dicit ieiunium eſt ſimoniā vinctꝰ abſtinentiaqꝫ ciboꝝ. Rn̄. dd̓ eadem eſſemateria habitus actus. vnde omnis actꝰ virtuoſus quieſt circa aliquam materiam. ad illaꝫ virtuteꝫ pertinet quemedium in illa materia conſtituit. ieiunium autem attenditur in cibis in quibꝰ mediuꝫ adinuenit abſtinentia. vn̄manifeſtum eſt ieiunium eſt abſtinentie actus. Adj. ergo dd̓ ieiunium proprie dictum ꝯſiſtit in abſtinendo a cibis. ſed methaphorice dictum conſiſtit in abſtinēdo a quibuſlibet nociuis que maxime ſunt peccata. Uelpoteſt dici etiam ieiunium proprie dictum eſt abſtinētia ab omnibꝰ illecebris. quia per quelibet vitia adiunctadeſinit eſſe actus virtuoſus vt dictum eſt. Ad. ij. dd̓. nihil prohibet actum vnius virtutis pertinere ad aliāvirtutem ẜm ad eius finem ordinat̉. vt ex ſupradictispatet. ẜm hoc nihil prohibet ieiunium pertinere ad religionem vel ad caſtitatem vel ad quamcunqꝫ aliam virtutem. Ad. iij. dd̓ ad fortitudinem ẜm eſt ſpecialisvirtus pertinet perferre quaſcunqꝫ moleſtias. ſed ſolūillas que ſunt circa pericula mortis. ſufferre autem moleſtias que ſunt ex defectu delectabilium tactus ꝑtinet adtemperantiā ad ꝑtes eius. tales ſunt moleſtie ieiunijAd tertiū ſic proceditur.Uidetur ieiunium ſit in precepto. Precepta enim dantur de operibꝰ ſupererogationum que cadunt ſubconſilio. ſed ieiuniū eſt opus ſupererogationis. alioquinvbiqꝫ ſꝑ equaliter eſſet obſeruandum. ergo ieiuniūcadit ſub precepto. Pre. Quicunqꝫ tranſgredit̉ preceptum peccat mortaliter ſi ergo ieiunium eſſet in precepto. omnes non ieiunantes mortaliter peccarent. qd̓ vi̓deret̉ magnus lapſus hominibꝰ eſſe iniectus. Pre.Aug. dicit in li. de religione. ab ipſa dei ſapientia homine aſſumpto a in libertatem vocati ſumꝰ pauca ſacramenta ſaluberrima cōſtituta ſunt. ſocietatem chriſtianipopuli hoc eſt ſub vno deo libere multitudinis continerent. ſed minus videt̉ libertas populi xp̄iani impediri multitudinem obſeruantiaꝝ qͣꝫ per multitudinem ſacramentoꝝ. Dicit enim Aug. in li. ad inquiſitiones Ianuarij. quidam ipſam religionem noſtram quam manifeſtiſſimis pauciſſimis celebrationū ſacramentis deimiſericordia voluit eſſe liberam ſeruilibꝰ premunt oneribus. videtur non debuit eccleſiam ieiunium ſubcepto inſtituti. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Hiero. ad Lucinū dicit. deieiunijs loquens. Unaqueqꝫ ꝓuincia abundet in ſuo ſenſu precepta maioꝝ leges apoſtolicas arbitret̉. ergo ieiunium eſt in p̄cepto. Rn̄. dd̓ ſicut ad ſeculares principes ꝑtinet p̄cepta legalia iuris natural̓ determinatiuatradere de his pertinent ad vtilitatē cōem in tꝑalibꝰ rebus. ita etiaꝫ ad p̄latos eccleſiaſticos ꝑtinet ea ſtatutiscipere ad vtilitatē cōeꝫ fideliū ꝑtinent in ſpiritualibꝰ bonis. Dictū eſt aūt ieiuniū vtile ē ad deletionem adcohibitionē culpe ad eleuationē mentis in ſpiritualia.Unuſquiſqꝫ aut ex naturali rōne tenet̉ tm̄ in ieiunijs vtiqͣꝫtuꝫ ſibi neceſſariū ē ad p̄dicta. et ieiuniū in cōi caditſub p̄cepto legis nature. ſꝫ determinatio tꝑis et mōi ieiunandi ẜm ꝯuenientiā vtilitatē ppl̓i xp̄iani cadit ſub p̄cepto iuris poſitiui qd̓ eſt a p̄latis eccl̓ie inſtitutū. hoc ē ieiuniū eccl̓ie. aliud ꝟo ē nature. Ad. j. dd̓ ieiuniūſecundū ſe conſideratum non nominat aliquid eligibi leſed penale quoddam. redditur autem eligibile ẜm eſtvtile ad finem aliquem. et ideo abſolute conſideratum