Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXLVII

pari ratione moderari alimenta qd̓ ꝑtinet ad abſtinentiā eſt actus ꝟtutis ſed artis. Pre. Oīs ꝟtꝰ in mediocōſiſtit vt habet̉ in. ij. eibi. abſtinētia autē non videtur inmedio ꝯſiſtere ſed in defectu ex ſubtractione nominetur. abſtinentia eſt ꝟtꝰ. Pre. Nulla victus excludit aliā. ſed abſtinentia excludit patīaꝫ. dicit enī Grego.in paſtorali abſtinentiū mētes plerūqꝫⁱ in patientia excutit a ſinu tranquillitatis. ibidem etiā dicit cogitationes abſtinentiuꝫ nonnunqͣꝫ ſuꝑbie culpa tranſfigit. et itaexcludit humilitatē. ergo abſtinentia non eſt ꝟtꝰ Sedcōtra eſt qd̓ dicit̉. ij. Petri. j. Miniſtrate in fide veſtravirtutē. in ꝟtute aūt ſcīam. in ſcīa aūt abſtinētiā. vbi abſtinentia alijs ꝟtutibꝰ ꝯnumerat̉. ergo abſtinentia ē ꝟtꝰ. Rn̄. dd̓ abſtinentia ex ſuo noīe importat ſubtractionem ciboꝝ. Dupliciter nomen abſtinentie accipi poteſtUnomō ẜm abſolute ciboꝝ ſubtractionem deſignat. hoc modo abſtinentia non delignat neqꝫ ꝟtutem neqꝫactum ꝟtutis ſed quoddā indifferens. Aliomō poteſt accipi ẜm eſt ratione regulata tunc ſignificat vel habitum ꝟtutis vel actū. hoc ſignificat̉ in premiſſa auctoritate Petri. vbi dicit̉ in ſcīa abſtinentiam miniſirandā vtſcꝫ homo a cibis abſtineat ꝓut oportet ꝯgruentia hoīmcum quibꝰ viuit ꝑſone ſue valitudinis ſue neceſſitate. Ad. j. ergo dd̓ vſus ciboruꝫ eoꝝ abſtinentiaẜm ſe ꝯſiderata ꝑtinent ad regnuꝫ dei. Dicit enī apoſtolus. j. ad Coꝝ. viij. Eſca nos non cōmendat deo. neqꝫenim ſi non manducauerimꝰ deficiemꝰ. neqꝫ ſi manducabimus abundabimus .ſ. ſpiritualiter. vtrunqꝫ auteꝫ hoꝝẜm ſit cōnabiliter ex fide dilectione dei. pertinet adregnum dei. Ad. ij. dd̓ moderatio ciboꝝ ẜm quantitatem qualitatem ꝑtinet ad artē medicine in cōparatione ad valitudinem corporis. ſed ẜm interiores affectōnes in comꝑatione ad bonum rōnis ꝑtinet ad abſtinentiam. Unde Aug. dicit in li. de. q. euangelij. Non inter eſtomnino ſcꝫ ad virtutem qd̓ alimentoꝝ vel qͣꝫtuꝫ quis accipiat. dummodo id faciat congruētia hominum cumquibꝰ viuit perſone ſue pro valitudinis ſue neceſſitate. ſed quanta felicitate ſerenitate animi his valeat curoportet vel neceſſe eſt carere. Ad. iij. dd̓ ad temperātiam pertinet refrenare delectationes que nimis animuꝫad ſe alliciunt. ſicut ad fortitudinem pertinet firmare animum contra timores a bono rationis repellētes. Et ideoſicut laus fortitudinis conſiſtit in quodam exceſſu. et dehoc denominantur omnes partes fortitudinis. ita etiamlaus temperantie conſiſtit in quodam defectu et ex hocipſa et omnes partes eiuſ denominantur. vnde abſtinētia quia eſt pars temperātie denominatur a defectu. tamen ꝯſiſtit in medio inqͣꝫtuꝫ eſt ẜm rationē rectā. Adiiij. dd̓ illa vitia ꝓueniunt ex abſtinentia ꝓut non eſtẜm rationem rectam. ratio enim recta facit abſtinere ſicutoportet .ſ. cum hilaritate mentis. ꝓpter qd̓ oportet .ſ.pter gloriam dei. non propter gloriam ſuam.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidet̉ abſtinentia ſit ſpedalis virtus. Omnis enīvirtus ẜm ſeipſam eſt laudabilis. ſed abſtinentia non eſtẜm ſe laudabilis. dicit enim Grego. in paſtorali. ꝟtꝰabſtinentie non niſi ex alijs virturibꝰ cōmendat̉. ergo abſtinentia non eſt ſpecialis virtus. Pre. Aug. dicit defide ad Petrum abſtinentia ſanctorum eſt a cibo et potu. non quia aliqua creatura dei ſit mala ſed pro ſola corporis caſtigatione. hoc autem pertinet ad caſtitateꝫ vt ex

ipſo nomine apparet. ergo abſtinentia eſt virtus ſpecialio a caſtitate diſtincta. ¶Pre. Sicut homo debet eſſe contentus moderato cibo. ita moderata veſte. ẜm illud. i. ad Thimo. vlti. Habentes alimenta quibus tegamur. his contenti ſimus. in moderatione autem veſtiūnon eſt aliqua ſpecialis virtus. ergo neqꝫ abſtinētia queeſt moderatiua alimentorum. Sed contra eſt qd̓ Macrobius ponit abſtinentiam ſpecialem partem temperātie. Rn̄. dd̓ ſicut ſupra dictuꝫ eſt virtus moralisſeruat bonum rationis contra impetus paſſionum. et ideovbi inuenitur ſpecialis ratio qua paſſio abſtrahit a bonorationis. ibi neceſſe eſt eſſe ſpecialem virtutem. delectationes autem ciborum nate ſunt abſtrahere hominē a bono rationis. tum propter earum magnitudinem. tum etiam propter neceſſitatem ciborum quibus homo indigetad vite conſeruationem quaꝫ maxime homo deſidetat.ideo abſtinentia eſt ſpecialis virtus. Ad i. ergo dd̓.virtutes oportet eſſe connexas vt ſupra dictum eſt. etvna virtuſ adiuuatur cōmendatur ex alia ſicut iuſticiaex fortitudine per hunc etiam modum virtus abſtinentie cōmendatur ex alijs virtutibus. Ad. ij. dd̓ abſtinentiam corpus caſtigatur non ſolum contra illecebrāluxurie. ſed etiam contra illecebras gule. quia dum homoabſtinet. magis reddit̉ fortis ad impugnationes gulecendas. que tanto fortiores ſunt quāto magis homo eiscedit. et tamen non prohibetur per hoc abſtinentiam eſſeſpecialem virtutem ad caſtitatem valet. quia vna virtꝰad aliam valet. Ad. iij. dd̓ vſus veſtimentorum ē introductus ab arte. vſus autem ciborum a natura. ideomagis debet eſſe ꝟtus ſpecialis circa moderationē ciboꝝqͣꝫ circa moderationem veſtimentoꝝ. CXLVIIEinde ꝯſideradumeſt de ieiunio. Et circa hoc queruntur octo.primo vtrum ieiunium ſit actus virtutis. ſecundo cuius virtutis ſit actus. tertio virum cadat ſubcepto. quarto vtrum aliqui excuſent̉ ab obſeruatione huius precepti. quinto de tempore ieiunij. ſexto vtrū ſemelcomedere requiratur ad ieiunium. ſeptimo de hora comeſtiōis ieiunantiū. octauo cibis a quibꝰ debēt abſtinereAd primū ſic procediturUidetur ieiunium ſit actus virtutis. Omnis enīactus virtutis deo eſt acceptus. ſed ieiunium ſempereſt deo acceptum. ẜm illud Eſa. lviij. Quare ieiunauimus et non aſpexiſti. ergo ieiunium non eſt actus virtutis. Pre. Nullus actus virtutis recedit a medio virtutis. ſed ieiunium recedit a medio virtutis quod quidemin virtute abſtinentie accipitur ẜm hoc vt ſubueniat̉ neceſſitati nature cui per ieiunium aliquid ſubtrahitur. alioquin non ieiunantes non haberent viriutem abſtinentie.ergo ieiunium non eſt actus virtutis. Pre. Id quodcōmuniter omnibus conuenit et bonis malis ē activirtutis. ſed ieiunium eſt huiuſmodi. quilibet enim an̄qͣꝫcomedat ieiunus eſt. ergo reiuniū eſt actus virtutis. Sꝫcontra eſt qd̓ connumeratur alijs virtutum actibus. ij. adCoꝝ. vi. vbi apoſtolus dicit. In i eiunijs multis. in ſcientia. in caſtitate ⁊cͣ. Rn̄. dicendum ex hoc aliquis actꝰeſt virtuoſus per rationem ordinatur ad aliquod bonum honeſtum. hoc autem conuenit ieiunio. Aſſumiturenī ieiuniū principaliter ad tria. primo quidē ad ꝯcupīascarnis reprimēdas. Unde apoſtolus dicit in auctoritate