Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

CXLVQueſtio

ad virtuoſum pertinet non ſolum vitare vitia. ſed etiamea que habent ſpeciem vitioꝝ. ẜm illud. i. ad Theſſal̓. v.Ab omni ſpecie mala abſtinete vos. phūs dicit in. iiij.ethi. vitanda ſunt virtuoſa taꝫ eaque ſunt mala ẜm veritatem. qͣꝫ ea que ſunt mala ẜm opinioneꝫ. Ad. iij. dd̓ infamationes opprobria virtuoſus vt dictum eſttemnit quaſi ea quibꝰ ipſe non eſt dignus. ideo de hisnemo multum verecundat̉. eſt tamen aliquis motus verecundie proueniens rationi. ſicut ceterarum paſſionū Ad. iiij. dd̓ verecundia non eſt pars temperantie qͣiintrans eſſentiam eius. ſed quaſi diſpoſitiue ſe habēs adipſam. Unde Ambro. dicit in li. de offi. verecundia iacit prima temperantie fundamenta. inqͣꝫtuꝫ .ſ. incutit horrorem turpitudinis. Queſtio. CXLV.Einde ꝯſideradumeſt de honeſtate. Et circa hoc querunt̉ quattuor. primo quomodo honeſtuꝫ ſe habeat advirtuteꝫ. ſecundo quomodo ſe habeat ad decorem. tertioquomodo ſe habeat ad vtile et delectabile. quarto vtrumhoneſtas ſit pars temperantie.Ad primū ſic procediturUidetur honeſtum non ſit idem virtuti. Dicit enimTullius in ſua rhetorica. honeſtum eſſe qd̓ propter ſe appetit̉. virtus autem non appetitur ꝓpter ſeipſaꝫ ſed ꝓpterfelicitatem. dicit enim phus in. j. ethi. felicitas eſt premium virtutis finis. ergo honeſtum non eſt idem ꝟtuti. Pre. ẜm Iſidoꝝ honeſtas dicit̉ quaſi honoris ſtatꝰſed multis alijs debetur honor qͣꝫ virtuti. nam virtutiprie debetur laus vt dicitur in. j. ethi. ergo honeſtas noneſt idem virtuti. Pre. Principale virtutis conſiſtit īinteriori electiōe. vt phūs dicit in. viij. ethi. honeſtas aūtmagisⁱ videt̉ ad exteriorē ꝯuerſationem ꝑtinere ẜm illd̓i. ad Coꝝ. xiiij. Omnia honeſte ẜm ordinem fiant ī vobis. ergo honeſtas non eſt idem virtuti. Pre. Honeſtas videt̉ ꝯſiſtere in exterioribꝰ diuitijs. ẜm illd̓ Ezech.xi. Dona mala vita mors vtraqꝫ a deo ſunt. ſed in exterioribꝰ diuitijs non conſiſtit virtus. ergo honeſtas noneſt idem virtuti. Sed contra eſt illud qd̓ Tullius dic̄in. j. de offi. in. ij rhetorice. diuidens honeſtum in quatuor principales virtutes. in quas etiam diuiditur ꝟtusergo honeſtum eſt idem virtuti. Rn̄. dd̓ ſic̄ Iſidorus dicit. hone ſtas dicit̉ quaſi honoris ſtatus. vn̄ ex hocvidet̉ aliquid dici honeſtum qd̓ eſt honore dignum. honor aūt vt ſupra dictum ē excellētie debet̉. excellentia autem hominis maxime conſiderat̉ ẜm virtutem que eſt diſpōſitio perfecti. vt dicit̉ in .vij. phiſi. ideo honeſtuꝫprie loquendo in idem refert̉ cum virtute. Ad. j. ergodd̓ ſicut phūs dicit in. i. ethi. eoꝝ que propter ſe appetuntur quedam appetunt̉ ſolum propter ſe nunqͣꝫ ꝓpteraliud. ſicut felicitas que eſt vltimus finis. quedam veroappetunt̉ propter ſe inqͣꝫtuꝫ habent in ſeipſis aliquaꝫ rationem bonitatis etiaꝫ ſi nihil aliud boni per ea nobis accideret. tamen ſunt appetibilia propter aliud inqͣꝫtuꝫ .ſ.perducunt nos in aliquod bonum perfectius. hoc modo virtutes ſunt propter ſe appetēde. Unde Tullius dicit in. ij. rhetorice quoddam eſt qd̓ ſua vi nos allicit etſua dignitate trahit vt virtus. veritas. ſcientia. hoc ſufficiat ad rationem honeſti. Ad. ij. dd̓ eorum que honorant̉ p̄ter virtutem. aliquid ē ꝟtute excellentius .ſ. deꝰet beatitudo. huiuſmodi non ſunt ita nobis per experiē

tiam nota ſicut virtutes ẜm quas quottidie operamur.ideo virtus magis ſibi vendicat nomen honeſti. Alia vero que ſunt infra virtutem honorant̉ inqͣꝫtuꝫ coadiuuātad opera virtutis. ſicut nobilitas. potentia. diuitie. vtenim philoſophꝰ dicit in. iiij. ethi. huiuſmodi honorant̉a quibuſdam. ſed ẜm veritatem ſolus bonus eſt honorādus. bonus autem eſt aliquis ẜm virtutem. ideo ꝟtuti quidem debetur laus ẜm ē appetibilis propter aliudhonor autem prout eſt appetibilis propter ſeipſum. ẜmhoc habet rationem honeſti. Ad. iij. dd̓ ſicut dictumeſt. hone ſtum importat debitum honoris. honor auteꝫ ēconteſtatio quedam de excellentia alicuius vt ſupra dctm̄eſt. teſtimonium autem non ꝓfert̉ niſi de rebꝰ notis. interior autem electio non innoteſcit homini niſi per exteriores actus. ideo exterior conuerſatio habet rationeꝫ honeſti. ẜm eſt demonſtratiua interioris rectitudīs. et propter hoc radicaliter honeſtas conſiſtit in interiori electione. ſignificatiue autem in exteriori conuerſatione. Adiiij. dd̓ quia ẜm vulgarem opinionem excellentia diuitiarum facit hominem dignum honore. inde eſt qn̄qꝫnomen honeſtatis ad exteriorem proſperitatem tranſfert̉.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur honeſtum non ſit idem qd̓ decorum. Ratioenim honeſti ſumitur ex appetitu. nam honeſtum eſt qd̓per ſe appetitur. ſed decoꝝ magis reſpicit aſpectū cui placet. ergo decoꝝ non eſt idem qd̓ honeſtum. Pre. Decor quandam claritatem requirit que pertinet ad rationeꝫglorie. honeſtum autem reſpicit honoreꝫ. ergo honor gloria differant vt ſupra dictum eſt. videt̉ etiam honeſtum differat a decoro. Pre. Honeſtum ē idem virtuti vt ſupra dictum eſt. ſed aliquis decor contrariat̉ virtuti. Unde dicitur Ezechiel̓. xvi. Habens fiduciam ī pulchritudine tua fornicata es in nomine tuo. ergo honeſtuꝫnon eſt idem decoro. Sed contra eſt qd̓ apoſtolus dicit. i. ad Coꝝ. xij. Que inhoneſta ſunt noſtra. abundatiorem hone ſtatem habent. honeſta autem noſtra nulliusegent. vocat auteꝫ ibi inhoneſta membra turpia. honeſtaautem membra pulchra. ergo honeſtum decorum ideꝫeſſe videtur. Rn̄. dd̓. ſicut accipi poteſt ex verbisDyo. iiij. ca. de diui. jo. ad rationem pulchri ſiue decoriconcurrit claritas debita proportio. dicit enim deꝰdicitur pulcher. ſicut vniuerſorum conſonantie claritatis cauſa. vnde pulchritudo corporis in hoc cōſiſtit homo habeat membra corporis bene proportionata quadam debiti coloris claritate. ſimiliter pulchritudo ſpiritualis in hoc conſiſtit conuerſatio hominis ſiue actioeius ſit bene proportionata ẜm ſpiritualem rationis claritatem. hoc autem pertinet ad rationem honeſti qd̓ diximus idem eſſe virtuti que ẜm rationem moderatur omnes res humanas. ideo honeſtum ē idem ſpirituali decori. Unde Aug. dicit in li. lxxxiij. q. Honeſtatem vocointelligibilem pulchritudinem. quā ſpiritualem nosprie dicimus. poſtea ſubdit multa ſunt pulchra viſibilia que minus proprie honeſta appellantur. Ad i. ergo dd̓ obiectum mouens appetitum ē bonum apprehēſum. qd̓ aūt in ipſa apprehenſiōe apparet decoꝝ accipit̉ vcōueniens bonuꝫ. dic̄ Diony. iiij. ca. de diui. no.oībꝰ eſt pulchꝝ bonū amabile. vn̄ ip̄m honeſtuꝫ ẜm hꝫ ſpūalem decorem appetibile reddit̉. Un̄ Tulliusdicit in. i. de offi. Formam ipſam et tanqͣꝫ faciem honeſtivides. que ſi oculis cerneretur mirabiles amores vt ait