QueſtioCXLIII.

Einde ꝯſiderādumeſt de ꝑtibꝰ temperantie. Et primo de ipſispartibus in generali. ſecundo de ſingulis earum in ſpeciali.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ Tullius in ſua rhetorica inconuenienter aſſignet partes temperantie quas dicit eſſe ꝯtinentiam. clementiam. modeſtiam. Continentia enim contra ꝟtutemdiuiditur in. vij. ethi. ſed temperantia continet̉ ſub virtute. ergo continentia non eſt ꝑs temperantie. ¶ Pre. Clementia videt̉ eſſe mitigatiua odij vel ire. tꝑantia autē nōeſt circa huiuſmodi ſꝫ circa delectationes tactus vt dctm̄eſt. ergo clementia non eſt pars temperantie. ¶ Pre.Modeſtia conſiſtit in exterioribꝰ actibꝰ. Unde ⁊ apoſtolus dicit ad Philippen. iiij. Modeſtia veſtra nota ſit oībus hominibus. ſed actus exteriores ſunt materia iuſticie vt ſupra habitum eſt. ergo modeſtia magis eſt ꝑs iuſticie qͣꝫ temperantie. ¶ Pre. Eacrobius ſuper ſomnium Scipionis ponit multo plures temperantie partes.dicit enim ꝙ temperantiam ſequitur modeſtia. verecundia. abſtinentia. caſtitas. hone ſtas. moderatio ꝑcitas. ſobrietas. pudicitia. Andronicus etiam dicit ꝙ familiarestemperantie ſunt. auſteritas. continētia. humilitas. ſimplicitas. ornatus. bona ordinatio. per ſe ſufficientia. Uidetur ergo inſufficienter Tullius enumeraſſe temperantie partes. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. alicuiusvirtutis cardinalis triplices partes eſſe poſſunt ſcꝫ integrales. ſubiectiue ⁊ potentiales. et dicuntur partes integrales alicuius virtutis conditiones quas neceſſe e ſt concurrere ad virtutem. ⁊ ẜm hoc ſunt due partes integraleſtemperantie ſcilicet. verecundia per quam aliquis refugit turpitudinem temperantie contrariam. ⁊ honeſtas ꝑquam ſcꝫ aliquis amat pulchritudinem temperantie. naꝫſicut ex dictis patet precipue temperantia inter virtutesvendicat ſibi quendam decorem. et vitia intemperantiemaxime turpitudinem habent. partes autem ſubiectiuealicuius virtutis dicuntur ſpecies eius. Oportet autemdiuerſificare ſpecies virtutū ẜm diuerſitatem materie vl̓obiecti. Eſt autem temperantia circa delectationes tactꝰque diuiduntur in duo genera. nam quedam ordinant̉ad nutrimentum. ⁊ in his qͣꝫtum ad cibum ē abſtinentiaqͣꝫtuꝫ autem ad potum proprie ſobrietas. quedam ꝟo ordinantur ad vim generatiuam. ⁊ in his qͣꝫtum ad delectationem principalem ipſius coitus eſt caſtitas. qͣꝫtū autem ad delectationes circumſtantes. puta que ſunt ī oſculis tactibꝰ ⁊ amplexibꝰ. attenditur pudicicia. partes autēpotentiales alicuius virtutis principalis dicunt̉ ꝟtutesſecundarie que modum quem principalis virtus obſeruat circa aliquam principalem materiam idem obſeruāt īquibuſdam alijs materijs in quibus non eſt ita difficilepertinet autem ad temperantiam moderari delectatiōeſtactus quas difficilimū eſt moderari. vnde quecunqꝫ virtus moderationem quandaꝫ operatur in aliqua materia⁊ refrenationem appetitus in aliquid tendentis poni pōtpars temperantie ſicut virtus ei adiuncta. qd̓ quidem cōtingit tripliciter. Unomodo in interioribꝰ motibꝰ animiAliomodo in exterioribꝰ motibꝰ et actibꝰ corꝑis. Tertiomō in exterioribꝰ rebꝰ. p̄ter motum aūt ꝯcupīe queꝫ moderat̉ ⁊ refrenat tꝑantia tres motꝰ inueniunt̉ in aīa in aliquid tendentes. Primꝰ quidē ē motꝰ voluntatis cōmo-

te ex īpetu paſſionis. ⁊ hunc motuꝫ refienat ꝯtinētia. ex qͣſit vt licꝫ hō īmoderatas ꝯcupīas patiat̉. voluntas tn̄ nōvincit̉. Alius autē motꝰ interior in aliquid tendēs ē motꝰſpei ⁊ audacie q̄ ipſaꝫ ꝯſequit̉. ⁊ hunc motū moderat̉ ſiuerefrenat hūilitas. Tertius aūt motꝰ ē ire tendens in vindictā quē refrenat manſuetudo ſiue clementia. Circa motus aūt ⁊ actꝰ corꝑales moderationē ⁊ refrenationē facitmodeſtia. quā Andronicus in tria diuidit. ad qͦꝝ primuꝫꝑtinet diſcernere quid ſit faciendū. ⁊ quid dimittenduꝫ.⁊ quid qͦ ordinē ſit agendū. ⁊ in hoc firmiter perſiſtere. ⁊qͣꝫtuꝫ ad hoc ponit bonā ordinationē. aliud aūt eſt ꝙ hōin eo qd̓ agit decentiā obſeruet. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad hoc ponitornatū. tertio aūt eſt in colloquijs amicoꝝ. vl̓ quibuſcunqꝫalijs. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad hoc ponit̉ auſteritas. Circa exteriora ꝟoduplex moderatio ē adhibenda. primo quidē vt ſuꝑfluanō requirant̉. ⁊ qͣꝫtū ad hoc ponit̉ a macrobio ꝑcitas. ⁊ abAndronico ꝑ ſe ſufficientia. ſecūdo ꝟo nō nimis exquiſita requirat. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad hoc ponit Macrobius moderationē. Andronicꝰ ꝟo ſimplicitatē. ¶ Ad. i. gͦ dd̓ ꝙ ꝯtinentiadiffert quidē a ꝟtute ſic̄ imꝑfectū a ꝑfectō vt infra dicer̄.⁊ hoc mō condiuidit̉ ꝟtuti. conuenit tn̄ cum tꝑantia et īmateria qꝛ eſt circa delectationes tactꝰ. ⁊ in mō qꝛ in qͣdāre frenatione conſiſtit. ⁊ iō conuenienter ponit̉ ꝑs temperantie. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ clementia ſiue manſuetudo nō ponit̉ ꝑs temꝑantie ꝓpter conuenientiā materie. ſed qꝛ cōuenit cum ea in mō refrenandi ⁊ moderandi vt dictum ē¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ circa exteriores actus iuſticia attēdit idqd̓ eſt debitū alteri. hoc aūt modeſtia non attendit. ſed ſolum moderationē quandā ⁊ iō non ponit̉ ꝑs iuſticie ſꝫ tēperantie. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ Tullius ſub modeſtia comprehendit oīa illa q̄ ꝑtinent ad moderationē corporaliū motuū ⁊ exterioꝝ reꝝ. ⁊ etiā moderationē ſpei quā diximusad humilitatem ꝑtinere. ¶ Queſtio. CXLIII.Einde ꝯſideranduꝫeſt de ꝑtibꝰ tꝑantie in ſpeciali. Et primo deꝑtibꝰ quaſi integralibꝰ q̄ ſunt verecundia ethoneſtas. Circa verecundiam aūt querunt̉ quattuor. primo vtrꝝ verecundia ſit virtus. ſecundo de quibꝰ ſit verecūdia. tertō a quibꝰ hō verecūdat̉. quarto qͦꝝ ſit ꝟecūdariAd primuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ verecundia ſit virtusⁱ. Eſſe enī in medio ẜmdeterminationem rationis eſt proprium virtutis vt patꝫex diffinitione virtutis que ponitur in. ij. ethi. ſed ꝟerecūdia conſiſtit in tali medio. vt patet per philoſophū ibidēergo verecundia eſt virtus. ¶ Pre. Omne laudabile vl̓eſt virtus vel ad virtutem pertinet. ſed ꝟecundia eſt qd̓dam laudabile. non eſt aūt ꝑs alicuius ꝟtutis. non enimeſt ꝑs prudentie. qꝛ non eſt in ratōne ſed in appetitu. neqꝫetiam ē ꝑs iuſticie qꝛ verecundia paſſionem quandaꝫ importat. iuſticia autem non eſt circa paſſiones. ſimiliter nōē ꝑs fortitudinis. qꝛ ad fortitudine ꝑtin perſiſtere ⁊ aggredi. ad verecundiam autem refugere aliquid. neqꝫ etiam eſt pars temperantie. quia temperantia eſt circa concupiſcentias. verecundia aūt eſt timor quidā vt patꝫⁱ perphūm in. iiij. ethi. ⁊ ꝑ Damaſcenum in. ij. li. relinquiturergo ꝙˡ verecundia ſit virtus. ¶ Pre. Honeſtum cumvirtute conuertitur. vt patet per Tullium in. i. d̓ offi. ſedverecundia eſt quedam ꝑs honeſtatis dicit enī Ambro.in. j. de offi. ꝙ verecundia eſt ſocia ac familiaris mentisplaciditati. proteruiam fugitans. ab omni luxu aliena.