QueſtioCXLII

idoneum ſe ad altitudinem contemplationis redderet abſtinendo. ſcilicet a corporalibꝰ delectationibꝰ vnde ⁊ ſtatīibi ſubditur de reuelatione facta. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙquia ratione homo vti non poteſt ſine ſenſitiuis potentijſque indigent organo corporali. vt in primo habitum eſtneceſſe eſt ꝙ homo ſuſtentet corpus ad hoc ꝙ ratione vtatur. Suſtentatio a utem corporis fii per operationes delectabiles. vnde non poteſt ſſē bonum rationis in homineſi abſtineat ab omnibus delectabilibus. ẜm tamen ꝙ bomo in exequendo actum rationis plus vel minus indigetcorporali virtute. ẜm hoc plus vel minus neceſſe habet delectabilibus corporalibus vti. Et ideo homines qui hocofficium aſſumpſerunt vt contemplationi vacent. ⁊ bonum ſpirituale quaſi quadam ſpirituali propagatione inalios tranſmittant. a multis delectationibus laudabiliterabſtinent a quibus illi quibus ex officio competit operibꝰcorporalibus et generationi carnali vacare laudabiliternon abſtinenª. ¶ Ad. iij. dicendū ꝙ delectatio fugiendaeſt ad vitandum peccatum. non totaliter. ſed vt vltra q̄tatur qͣꝫ neceſſitas requiraAd ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ intemperantia non ſit puerile peccatum. quiaſuper illud Matth. xviij. Niſi conuerſi fueritis ⁊ effici. ſicut paruali. ⁊cͣ. dicit Hierony. ꝙ paruulus non perſeuerat in iracundia. leſus non meminit. videns pulchrammulierem non delectatur quod contrariatur intemperantie. ergo intemperantia non eſt puerile peccatuꝫ. ¶ Pre.Pueri non habent niſi concupiſcentias connaturales ſedcirca connaturales concupiſcentias parum aliqui peccantper intemperantiam. vt phūs dicit in. iij. ethi. ergo intemperantia non eſt peccatum puerile. ¶ Pre. Pueri ſuntfouendi ⁊ nutriendi. ſed concupiſcentia ⁊ delectatio circa que eſt intemperentia eſt ſemper diminuenda ⁊ extirpāda. ẜm illud ad Col. iij. Vortificate membra veſtra ſuper terram que ſunt concupiſcentia ⁊cͣ. ergo intemperanria non eſt puerile peccatum. ¶ Sed contra quod phūsdicit in. iij. ethi. ꝙ nomen. intemperantie ferimus ad puerilia peccata. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ aliquid dicitur eſſe puerile dupliciter. Uno modo quia conuenit pueris. ⁊ ſicphiloſ ophus non intendit dicere ꝙ peccatū intemperantie ſit puerile. Alio modo ẜm quandam ſimilitudinem. ⁊hoc modo peccata intemperantie puerilia dicuntūr. peccatum enim intemperantie eſt peccatum ſuperflue concupiſcentie. que aſſimilatur puero quo ad tria. primo quideꝫqͣꝫtū ad id quod vterqꝫ appetit. ſic̄ enī puer pulchrū. ita ⁊concupiſcentia appetit aliquid turpe. Cuius ratio eſt. quiapulchrum in rebus humanis attenditur prout aliquidēordinatum ẜm rationem. Unde Tullius dicit in. i. de officijs. ꝙ pulchrum eſt quod conſentaneum eſt hominisexcellentie in eo in quo natuta eius a reliquis animantibus differt. Puer autem non attendit ordinem rationiſ⁊ ſimiliter. concupiſcentia non audit rationem. vt diciturin. vij. ethicoꝝ. ſecundo differunt quantum ad euentumPuer enim ſi ſue voluntati dimittatur. creſcit in propriavoſuntate. Unde Eccle. xxt. dicitur. Equus indomituseuadit durus. ⁊ filius remiſſus euadit preceps. Ita etiaꝫ⁊ concupiſcentia ſi ei ſatiſfaciatur. maius robur accipit.Unde Auguſtinus dicit in. vij. confeſ. Dum ſeruitur libidini. facta eſt conſuetudo. ⁊ dum conſuetudini non reſiſtitur. facta eſt neceſſitas. tertio quantum ad remediuꝫ

quod vtriqꝫ prebetur. Puer enim emendatur per hoc ꝙcoercetur. Unde dicitur Prouer. xxiij. ioſi ſubtraherea puero diſciplinam. tu virga percuties eum et animameius de inferno liberabis. ⁊ ſimiliter dum concupiſcentiereſiſtitur. reducitur ad debitum honeſtatis modum. Ethoc eſt quod Auguſtinꝰ dicit in. vij. muſice. ꝙ mente inſpiritualia ſuſpenſa atqꝫ ibi infixa ⁊ manent̉. conſue tu īnis ſcilicet cardinalis concupiſcentie impetus frangitur⁊ paulatim repreſſus extinguitur. maior euim erat cuꝫ ſequeremur. non omnino nullus. ſed certe minor cum refrenamus. Et ſideo philoſophus dicit in. iij. ethi. ꝙ quēadmodum puerum oporret ẜm preceptum pedagogi viuere. ſic ⁊ concupiſcibili conſonare rationi. ¶ Ad .i. ergodicendum ꝙ ratio illa procedit ẜm illum moduꝫ quo puerile dicitur id quod in pueris inuenitur. ſic autem nondicitur peccatum intemperantie puerile. ſed ẜm ſimilitudinem vt dictum eſt. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙ concupiſcentia aliqua poteſt dici naturalis duplicit̉. Uno modo ẜmgenus ſuum. ⁊ ſic temperantia ⁊ intemperantia ſunt circa concupiſcentias naturales. ſunt enim circa concupiſcētias ciborum ⁊ venereorum que ordinantur ad conſeruationem nature. Alio modo poteſt dici concupiſcentia naturalis quantum ad ſpeciem eius quod natura ad ſui conſeruationem requirit. ⁊ ſic non multum contingit peccarecirca naturales concupiʳ centias. natura enim non requirit niſi id per quod ſubuenitur neceſſitati nature. in cuiusdeſiderio non contingit eſſe peccatum. niſi ſolun ẜm qͣntitatis exceſſum. ⁊ ẜm hoc ſolum peccatur circa naturaleꝫconcupiſcentiam. vt philoſophus dicit in. iij. ethi. Alia voro circa que plurimum peccatur ſunt quedam concupiſcētie incitamenta que hominum curioſitas adinuenit. ſicutcurioſe preparati cibi. ⁊ mulieres ornate. ⁊ qͣꝫuis iſta nōmultum requirant pueri. nihilominus tamen intemperātia dicitur puerile peccatum ratione iam dicta. ¶ Ad. iij.dicendum ꝙ id quod ad naturam pertinet in pueris eſtaugmentandum ⁊ fouendum. quod autem pertinet ad defunctum rationis in eis non eſt fouendum ſed emendandum vt dictum eſt.Ad tertium ſic ꝓcediturUidetur ꝙ timiditas ſit maius vitium qͣꝫ intemperantiaEx hoc enim aliquod vitiuꝫ vituperatur qd̓ opponitur bono virtutis. ſed timiditas opponitur fortitudini que eſtnobilior virtus qͣꝫ temperantia cui opponitur intemperantia. vt ex ſupra dictis patet. ergo timiditas eſt maius vitium qͣꝫ intemperantia. ¶ Pre. Quanto aliquis deficit̉in eo quod difficilius vincitur tanto minus vituperaturUnde philoſophus dicit in. viij. ethi. ꝙ ſiquis a forribꝰ⁊ ſuper excellentibus delectatōnibus vincit̉ vel triſticijsnon eſt admirabile ſed condonabile. ſed difficilius videt̉quis vincere delectationes qͣꝫ alias paſſiones. Unde in.ij. ethi. dicitur ꝙ difficilius eſt contra voluptateꝫ pugnare qͣꝫ contra iram que videtur eſſe fortior qͣꝫ timor. ergo intemperantia que vincitur a delectatione minus peccatuꝫeſt qͣꝫ timiditas que vincitur a timore. ¶ Pre. de rationepeccati eſt ꝙ ſit voluntarium. ſed timiditas eſt magis voluntaria qͣꝫ intemperantia. nullus enim concupiſcit intēperatus eſſe. aliqui enim concupiſcunt fugere periculamortis quod pertinet ad timiditatem. ergo timiditas eſtpeccatum grauius qͣꝫ intemperantia. ¶ Sed contra eſtquod philoſophus in. iij. ethi. ꝙ intemperantia magis

x 4